İranlı liderler, 1980’de Irak'ın İran topraklarını işgalinin yıldönümü olan 22 Eylül "Kutsal Savunma Günü" etkinliklerine hazırlık kapsamında İslami Devrim Muhafızları Alayı (İDMA) komutanlarıyla bir araya geldi. Komutanlarla 16 Eylül'de buluşan Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, seçkin birliklerin tepkisini çekmemek için özenli bir dil kullanarak olası bir stratejik değişimin işaretini verdi.
Ruhani, bir taraftan Devrim Muhafızları’nın ekonomik faaliyetlerini överken, bir taraftan da onlara yalnızca büyük projelerde yer alıp diğer alanlarda özel sektörle rekabete girmemeleri çağrısında bulundu. Ruhani şu noktaların altını çizdi: "İDMA, ekonomimizin yaptırımlara hedef olduğu bu koşullarda harekete geçmeli ve 3-4 büyük ulusal projeyi yüklenmelidir. (...) İDMA halkın ve özel sektörün rakibi değildir. (...) İDMA bugün özel sektörün yüklenemeyeceği büyük projeleri yüklenmelidir."
Ruhani’nin daha göreve başlamasıyla birlikte yeni yönetimin, ekonomik sektörlerdeki İDMA nüfuzunun sürmesine izin vermeyeceği ve bu askeri yapıyı daha stratejik konumlara kaydıracağı belli olmuştu. Örneğin Ruhani’nin Bilgi ve İletişim Teknolojileri Bakanlığı'na Mahmut Vaizi’yi getirmesi, bu sektörü sekiz yıldır kontrol eden İDMA’ya karşı bir hamleydi. Bijan Namdar Zangane ile Muhammed Rıza Nematzade'nin Petrol ile Endüstri, Maden ve Ticaret Bakanlıkları’na geri gelmesi de bu sektörlerin Mahmut Ahmedinejad öncesi döneme döndürüldüğünün işaretleriydi.
Nitekim Devrim Muhafızları’nın geniş ekonomik etkinliğinden doğan gerginlikler, reform yanlısı basında bile bir süredir vurgulanmaya başlanmıştı. Şark gazetesi, 22 Temmuz'da İDMA sözcüsü Ramazan Şerif’le yapılan ve komutanı oldukça zorlayan bir söyleşi yayımlamıştı. Gazete, sözcüye İDMA’nın ekonomik faaliyetlerde yer almasının mantığını sormuştu. Şerif de Devrim Muhafızları’nın bu alandaki başlıca motivasyonun "ulusal güvenlik" olduğunu belirterek İDMA’yı ekonomik çıkarlar dâhil "İran menfaatlerinin koruyucusu" olarak gördüklerini ifade etmişti.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.