Mısır’ın yakın tarihinde- en azından ocak 2011 devriminden bu yana- yaşanan en çalkantılı 72 saat, en ihtiyatlı sayımlarda bile Mursi yanlısı cephede yüzlerce ölü ve binlerce yaralıyla sonuçlandı. Hayatını kaybedenler arasında Müslüman Kardeşler Genel Rehberi Muhammed El Badi’nin oğlu, Muhammed El Beltagi’nin kızı ve hareketin kurucusu Hasan El Benna’nın torunu da yer alıyor. Bunun yanı sıra 40’tan fazla polis öldürüldü, yüzlerce kişi tutuklandı ve görülmemiş sayıdaki mezhepsel saldırılarda onlarca kilise saldırıya uğradı ve kundaklandı. Ordu, zarar gören kiliseleri kendi kaynaklarıyla onaracağını açıkladı.

Ateşe verilen binalar, Kahire ve Mısır genelinde patlak veren kanlı çatışmalar, vilayetlerin çoğunu kapsayan katı ve ürkütücü bir sokağa çıkma yasağı, akıl almaz tezahüratlar karışımı, derin bir şok ve genel bir kasvet… Tüm bunları hazmetmek hâlâ imkânsız gibi.

Olayların kapsamı, büyüklüğü ve meydana geliş hızı, hâlihazırda kimseye bunları bir tek defada yazıya dökme, idrak etme ve bütünüyle analiz etme imkânı tanımıyor. Halen sürmekte olan bu karanlık olaylar zinciri, şu ya da bu şekilde en az birkaç gün daha devam eder ve artçı sarsıntıları uzun yıllar etkisini gösterir. Mısır’ın gözlemcilere giderek dayattığı bir şey var: Ülkeye ilişkin güvenle öngörüde bulunabilmek, özellikle de uzun vadede anlam ifade edecek analizler yapabilmek artık neredeyse olanaksız hâle gelmiştir. Yine de gelinen noktada bazı ön yorumlar yapmayı deneyebiliriz. Ancak bunlar da, sorulara cevap teşkil etmekten ziyade soruları çoğaltmaktan ibaret olur.

Mevcut siyasi yol haritası, en azından zaman açısından birtakım uzatmalara maruz kalır ya da bütünüyle çok kapsamlı ve derin bir tadilattan geçer. Müslüman Kardeşler’in de içinde olduğu bir siyasi geçiş sürecinin olabileceğini umut edenler, bunun artık olası olmadığını kabul etmektedir. Yönetimde ve yönetim destekçileri arasında hasmane bir ruh hali hâkimdir. Mursi yanlısı cephede ise, kötü biten maceraları, stratejik hataları ve acemiliklerinin etkisiyle tabandaki şok hali ve öfke derinleşmektedir. Bu ortamda uzlaşma olasılığı, kısa vadede imkân dâhilinde değildir. Aslında gelinen noktada Müslüman Kardeşler’in varlığını sürdürüp sürdüremeyeceği sorusu da kulağa artık o kadar abartılı gelmemektedir.