Ana içeriğe atla

Barzani: Özal Iraklı Kürtlerle federasyon istiyordu

Iraklı Kürt lider Mesud Barzani yeni yayınlanan hatıralarında 1990’ların başında Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın Irak Kürdistanı’nı “ilhak etme” fikrini kendisiyle paylaştığını aktarıyor.

Masoud Barzani
Irak’ta 1980’lerde Enfal kampanyası sırasında katledilen Kürtleri anmak için Irak Kürdistanı’nın başkenti Erbil’de düzenlenen törende kurbanlara ait yeni bulunan kalıntıların olduğu 100 tabutun önünde konuşma yapan Kürdistan Demokratik Partisi lideri Mesud Barzani, 30 Temmuz 2022 — SAFIN HAMED/AFP via Getty Images

Türkiye hem Suriye ve Irak’taki Kürt militanlar hem de kendi ülkesindeki Kürt siyasetçiler üzerinde baskıyı artırırken, Iraklı Kürtlerin en önemli lideri Mesud Barzani hatıratının yeni bölümünde Ankara’nın Iraklı Kürtlere yönelik çok farklı bir yaklaşım sergilediği yılları anlatıyor.

Barzani, 16 Ağustos’ta “Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi” başlığıyla yayınlanan hatıratının beşinci cildinde Türkiye’yi 1983’ten 1993’teki ani ölümüne kadar önce başbakan, sonra cumhurbaşkanı olarak yöneten ve ezber bozan, liberal bir siyasetçi olan Turgut Özal’la temaslarına değiniyor. Barzani, Özal’ın, Irak Kürdistanı ile petrol zengini Kerkük ve ayrıca Musul’un 1924’te Milletler Cemiyeti’nce “haksız olarak” Türkiye’den alınıp Irak’a verildiğini söyleyerek bu bölgeleri “ilhak etme” fikrini gündeme getirdiğini aktarıyor. Bu, Barzani’nin kamuoyuyla ilk kez paylaştığı bir bilgi.

Özal’ın bu denli açık konuşması karşısında “şaşkınlık” yaşadığını belirten Barzani, konuyu ABD’ye iletmeye karar veriyor. Amerikalılar ise bunun “iyice araştırmaya değer muazzam bir konu” olduğunu söyleyerek geri dönüş yapacaklarını belirtiyorlar ama bu hiçbir zaman gerçekleşmiyor.

Barzani ile Özal arasındaki bu görüşme Birinci Körfez Savaşı’ndan sonra gerçekleşiyor. ABD o günlerde Irak diktatörü Saddam Hüseyin’i Kuveyt’ten çıkarmış ve Bağdat’ı ağır yaptırımlara tabi tutuyor, Irak’ın Şii çoğunluklu güneyi ve Kürt çoğunluklu kuzeyinde ise uçuşa yasak bölgeler uyguluyor. Şiileri ve Kürtleri yeni saldırılara karşı koruyan ABD uçakları Türkiye’nin güneyindeki İncirlik Üssü’nden havalanıyor. Irak’taki Kürt devletçiğinin ilk tohumları ABD ve Türkiye’nin yardımıyla böylece atılmış oluyor.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish