Şengal’e duvar ve operasyonun arkasında Türkiye mi var?
Şengal’e Irak hükümet güçlerinin yaptığı çıkarma ve sınıra örülen duvar Ezidilerin korkularını diriltti. Bağdat’ın Türkiye’nin operasyon baskısını geçiştirmek ve bölgede kontrolü ele almak için bu adımları attığı düşünülüyor.
Türkiye’nin “ikinci Kandil olmasına izin vermeyeceğiz” diyerek hedefe koyduğu Ezidi toprağı Şengal’de “kontrol savaşı” büyüyor. Bir taraftan Suriye-Irak sınırında duvar örülürken diğer yandan Türkiye’nin PKK’ye karşı başlattığı Pençe-Kilit Operasyonu’yla eş zamanlı olarak Irak hükümeti ordu güçlerini Şengal’e gönderdi. Irak birlikleri ile Ezidi güçler arasında çatışma yaşanırken hem duvar hem askeri sevkiyat Türkiye’nin Bağdat üzerindeki baskılarına bağlanıyor.
Şengal Direniş Birlikleri’ne (YBŞ) yakın yerel bir kaynağın Al-Monitor’a verdiği bilgilere göre Irak Başbakanı Mustafa el Kazımi’nin talimatıyla 18 Nisan’da bölgeye gönderilen askeri güç önce Şengal’in kuzeybatısında Digori’de Ezidhan Asayiş merkezini ele geçirmeye kalkıştı ve çatışma çıktı. Aynı günün gecesinde askeri birlikler Şengal’in batısında 47’nci yol üzerinde Cidale ve Sikiniya civarında birkaç noktayı ele geçirdi. Burada da YBŞ ile çatışmalar yaşandı. Karşılıklı olarak ölen ve yaralananlar oldu. Daha sonra Irak ordusu bölgeye tank ve obüs topları gönderdi. Nüfuzlu kişilerin devreye girmesiyle çatışma durdu ama gerilim sürüyor.
İslam Devleti’nin (İD) bölgeden temizlenmesinin ardından bölgede güç dengesi açısından çok karmaşık bir tablo oluşmuştu. Şengal merkezi ve civar yerleşim birimlerinde YBŞ, Ezidhan Asayişi, Haşd el Şaabi, Haşd el Şaabi içindeki Ezidi birliği, Peşmerge’ye bağlı Ezidi birliği ve Irak ordusu varlık gösteriyor. YŞB’nin Haşd el Şaabi ve Irak ordusu ile yan yana olduğu kontrol noktaları da var. Ezidiler arasında Irak ordusu ve Kürdistan Demokrat Partisi’ne (KDP) bağlı Peşmerge güçlerinin Şengal’i İD’e terk etmiş olmasından kaynaklanan güvensizlik gelişmelere yönelik bütün tepkileri şekillendiriyor.
Bu güvensizlik PKK ile ilintili YBŞ’nin önünü açarken İD’e karşı bir seferberliğin sonucu doğan Şii ağırlıklı Haşd el Şaabi’yi de dönemsel müttefik hâline getiriyor. Haşd el Şaabi’nin Türkiye’nin sınır ötesi harekâtlar ve askeri varlığını “düşmanca” gören sert tutumu merkezin “idareci” politikasıyla da çelişiyor. Bu çelişki YBŞ’ye yaklaşımı de etkiliyor.
