İranlı komutan Kasım Süleymani’nin ABD tarafından öldürülmesi, ABD-İran gerilimini görülmemiş seviyelere yükseltmekle kalmadı, Orta Doğu’da pek çok gelişmeye zemin hazırladı. İran, güçlü ve popüler bir isim olan Süleymani’nin intikamını almaya çalışırken yıllardır arzuladığı bir şeyi de sağlamak istiyor: ABD’nin bölgedeki askeri varlığına son vermek.
Süleymani’ye Bağdat Uluslararası Havalimanı yakınlarında düzenlenen drone saldırısı, bölgede muazzam sonuçlar doğurabilir. İran yönetimi ilk şokun ardından misilleme amaçlı dış politika gündemini hızla belirleyip açıkladı. Devrim Muhafızları’nın dış operasyonlarından sorumlu Kudüs Gücü’nün başına Süleymani’nin yerine İsmail Gani getirildi. Yeni komutan, Süleymani için 6 Ocak’ta düzenlenen cenaze törenin ardından yaptığı açıklamada gerçek intikamın ancak ABD’nin bölgeden çekilmesiyle sağlanacağını belirtti. Başka bazı generaller ve sivil yetkililer de benzer ifadeler kullanarak Tahran’ın böyle bir hedef koymaktan çekinmediğini gösterdiler.
İran son yıllarda Astana sürecine yön vererek, Türkiye ve Rusya’yla işbirliğini artırarak Suriye krizinde ABD’yi saf dışı bıraktı. Bu başarılı örnek ABD’yi bölgeden çıkarma hedefinde İran için model teşkil edebilir. İran’ın bölgesel müttefikleri de buna olumlu bakıyor ancak bu yolda pek çok zorluk söz konusu.
Orta Doğu’nun güvenliği ve askeri denklemlerinde daha baskın bir rol oynamaya başlayan Rusya, başlıca rakibi ABD’nin bölgeden gitmesinden memnun olur. Türkiye ise Suriye’de kendi hedefleri için bastırırken ABD’yle işbirliği politikasından İran ve Rusya’yla işbirliği politikasına geçmiş durumda.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.