ABD Başkanı Donald Trump, Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile görüşmeye istekliyse bir sonraki muhatabı belki İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani olabilir.

Trump-Ruhani görüşmesinin ilk bakışta uzak bir ihtimal gibi göründüğü doğru. İran’a “katil rejim” diyen Trump, İran’ın nükleer silah programını frenlemeye dönük Ortak Kapsamlı Eylem Planı’nı (OKEP) da temelden sakat bir anlaşma olarak görüyor. Ancak bu konuda bir emsal var. Şaşırtmaya meyilli bir yapısı olan Trump, eylülde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun New York’taki toplantıları sırasında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron aracılığıyla Ruhani’yle görüşmek istemiş ama İran heyeti bu talebi kabul etmemişti.

Trump yönetimi OKEP’i temelden sakat bir anlaşma olarak görüyorsa Kuzey Kore’nin kıtalararası balistik füze ve nükleer silah programlarını frenleyecek bir anlaşmanın nasıl bir modele, ne gibi kıstaslara dayanacağı sorusu gündeme geliyor. Rex Tillerson’ın yerine dışişleri bakanlığına aday olan CIA Başkanı Mike Pompeo, 11 Mart’taki açıklamasında Obama yönetiminin OKEP’teki duruşundan farklı olarak ABD’nin Kuzey Kore ile “muazzam güçlü” bir pozisyondan müzakere edeceğini ve İran anlaşmasının aksine Kuzey Kore’ye nükleer silah konusunda “çıkış kapasitesi” bırakmamaya çalışacağını söyledi.

Görünen o ki İran nükleer müzakerelerinden farklı olarak ABD Kuzey Kore’yi hâlihazırda sahip olduklarından da vazgeçmeye zorlayacak. Bu, OKEP’e kıyasla çok daha zorlu bir hedef. İran’ın ne nükleer silahı ne de kıtalararası balistik füze programı vardı. Kuzey Kore lideri Kim ise hem bunların ikisine de sahip hem de ABD’yi nükleer saldırıyla tehdit etmişliği var. ABD istihbarat teşkilatının değerlendirmesine göre “Pyongyang ABD’ye doğrudan tehdit oluşturabilecek uzun menzilli, nükleer başlıklı bir füze geliştirmeye kararlı.” Uluslararası Stratejik Çalışmalar Enstitüsü’nden Mark Fitzpatrick ve Michael Elleman da geçtiğimiz günlerde yayımladıkları makalede şöyle diyorlar: “İran’ın geliştirmekte olduğu hiçbir füze ABD’yi vurabilme noktasına yaklaşmış değil. Bu füzeler güneydoğu köşesi hariç Avrupa’nın büyük bölümüne de ulaşamıyor.”