Kürt meselesi İran-Türkiye-Rusya eksenini sınayacak
Iraklı Kürtlerin bağımsızlık referandumunun ardından İran ve Türkiye arasında başlayan yakınlaşma bölgesel dengeleri değiştirme potansiyeline sahip. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
TAHRAN, İran — İran Genelkurmay Başkanı Muhammed Hüseyin Bakıri’nin Ankara’ya yaptığı resmi ziyaretin üzerinden daha iki ay geçmeden Türk mevkidaşı Hulusi Akar 2 Ekim’de Tahran’a geldi, üst düzey İranlı yetkililerle ikili ve bölgesel konuları görüştü. İki komutanın Ankara’daki görüşmeleri Suriye’de ortak zemin bulmaya odaklanırken Tahran buluşması daha acil ve kritik bir meselenin, Irak Kürdistan Bölgesi’nde 25 Eylül’de yapılan bağımsızlık referandumunun gölgesinde gerçekleşti. İki ülke Kürt konusunda koordine bir politika oluşturmaya çalışırken Akar’ın İran’a gelişinden iki gün sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Tahran’a geldi.
Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) referandumun ardından en sert tepkileri Tahran ve Ankara’dan gördü. İran Milli Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Şamkani, “Irak Kürdistanı’nın bağımsızlığına karşı İran’ın izleyeceği stratejinin ikinci aşamasını” görüşmek üzere 27 Eylül’de parlamentoya gitti. Basında çıkan haberlere göre Şamkani Kürtleri bağımsızlıktan vazgeçirmek için İran’ın çeşitli yöntemlere başvuracağını vurguladı. Buna göre planın bir parçası, Bağdat ve Ankara’yla üçlü görüşmeleri ve çeşitli Iraklı Kürt gruplarıyla temasları sürdürmek, bu arada da “yaptırım baskısını” göz önünde bulundurmak.
Aynı günlerde Tahran’a gideceğini duyuran Erdoğan, referanduma yanıt olarak Ankara ve Tahran’ın bir yol haritası oluşturacağını söyledi. Erdoğan daha önce de militan Kürt gruplara karşı İran’la ortak operasyonların her zaman gündemde olduğunu belirtmişti. Bu uyarının sadece PKK’ya değil bölgenin mevcut düzenine meydan okumak isteyen diğer militan Kürt gruplara da yönelik olduğu söylenebilir.
İran ve Türkiye’nin Kürt konusunda iş birliği çabalarını yoğunlaştırdığını gösteren tüm bu işaretler dikkate alındığında önemli bir soru gündeme geliyor: Referandum ve Kürtlerin bağımsızlık yönünde atabileceği yeni adımlar İran-Türkiye ilişkilerini nasıl etkiler? Genel anlamda meselenin İran-Türkiye ilişkilerini hem çok taraflı hem de ikili düzeyde etkilediği söylenebilir.
