Kriz basıncında otoriter rejim dayatmak
Anayasa değişikliği ile yasama, yürütme ve yargının yetkilerinin önemli bir kısmını Cumhurbaşkanı’na devretmeyi öngören düzenleme, Türkiye’nin ağır bir ekonomik krize giriş yaptığı bir döneme denk geldi.
Türkiye’deki radikal İslami hareketin temsilcisi Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) 14 yıllık iktidar serüveninin ana hedefine iyice odaklandı. Meclis’teki 550 milletvekilinin 317’sine sahip olan AKP tek adam hegemonyasına dönük rejim değişikliği için gerekli asgari 330 oyu, “Türklük ve İslamcılık” değerlerinde buluştuğu 40 milletvekili sahibi Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) milletvekilleri ile tamamlamayı umuyor. Anayasa değişiklik taslağının ikinci tur görüşmelerinde 330 milletvekili değişikliğe “evet” derse, iki ay içinde referandum sandığına gidilecek.
Anayasa değişikliği Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın uzun zamandır fiili olarak icra ettiği “başkanlık sistemi”ne meşruluk sağlarken, yasama, yürütme ve yargıya ait birçok yetkiyi Cumhurbaşkanı’na devretmeyi öngörüyor. Buna göre cumhurbaşkanı, parti genel başkanı da olacak ve milletvekili listelerini belirleyecek, Meclis’i feshedebilecek, bütçeyi hazırlayacak, kararnameler ile yasa alanını daraltabilecek, yasaları veto edebilecek. Bunlar yasama alanına ilişkin genişletilen yetkiler.
Yargı alanında ise cumhurbaşkanı, 13 üyeli Hakimler Savcılar Kurulu’nun başkanını ve altı üyesini, Anayasa Mahkemesi’nin de 15 üyesinden 12’sini atayacak.
Yürütmeye gelince cumhurbaşkanı bakanları ve üst bürokrasiyi atayacak, eğitim ve ordu kurumlarını şekillendirecek. Büyükelçileri atayacak, uluslararası anlaşmaları onaylayacak, milli güvenlik politikalarını belirleyebilecek, Türk Silahlı Kuvvetleri’ne (TSK) başkomutanlık yapıp TSK kullanımında söz sahibi olacak, olağanüstü hâl kararı verebilecek.
