Ana içeriğe atla

El Nahda Ak Parti’nin izinden mi gidiyor?

Tunus’un El Nahda partisi İslamcılığı geride bıraktığını ilan ederken Ak Parti’nin izlediği yolu izleyeceğini mi ima ediyor? İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Rached Ghannouchi, leader of the Islamist Ennahda movement, speaks during the movement's  congress in Tunis, Tunisia May 20, 2016. REUTERS/ Zoubeir Souissi - RTSF8BG
İslamcı El Nahda Parti’sinin lideri Raşit Gannuşi Tunus’taki parti kongresinde konuşurken, Tunus, 20 Mayıs 2016 — REUTERS/ Zoubeir Souissi

Orta Doğu’da süregiden kriz ve kargaşanın içinde belki tek parlak noktanın Tunus olduğu malum. Bu başarıda, ülkenin başat İslamcı partisi El Nahda’nın ılımlı duruşunun önemli bir rol oynadığı da biliniyor. Dahası 21 Mayıs’taki parti, kongresinde önemli bir adım daha atarak “siyasal İslam”ı resmen terk ettiğini açıkladı. Uzun zamandır partiye liderlik eden ve kongrede yeniden genel başkan seçilen Raşit Gannuşi de “dini siyasi mücadelelerden uzak tutmaya” söz vererek, El Nahda’nın camiilerdeki vaazlar da dahil tüm dini faaliyetlerini bırakacağını bildirdi.

Bu gelişme, kimilerine Ak Parti’nin 15 yıl önceki kuruluşunu hatırlattı. “İslamcı” bir gelenekten gelen Ak Parti de o dönemde büyük bir değişimle yola çıkmıştı. El Nahda’nın kendisini “Müslüman Demokrat” şekilde konumlandırmasına benzer bir şekilde Ak Parti kurucuları da kendilerini “muhafazakar demokrat” olarak tanımlamışlardı. Dahası, Gannuşi de geçmişteki konuşmalarında “Türk modeli”ne olumlu bir şekilde değinmişti.

Ancak “Türk modeli”nin son dönemde pek de iyi gitmediği malum. 2000’lerin başında yaptığı reformlarla övgüler alan Ak Parti artık çok geride kaldı. Aksine parti bugün otoriterleşme konusunda ağır eleştirilere maruz kalıyor. Partiye, bilhassa da demir yumruklu lideri Recep Tayyip Erdoğan’a ilişkin yaygın kanaat, zayıfken “ılımlı” davranıp gücünü pekiştirdiğinde otokratik bir harekete dönüştüğü yönünde. Dolayısıyla, El Nahda gerçekten Ak Parti’nin izinden gidiyorsa, bunun pek iyi bir gidişat olmadığı söylenebilir.

Ancak benim kanım o ki, El Nahda Ak Parti’nin izinden gitmiyor ve muhtemelen de gitmeyecek. Bunun bir sebebi, Tunus ile Türkiye arasındaki yapısal farklılıklar. Türkiye’nin yürütme erki üzerindeki kontrol-fren mekanizmaları uzun yıllar herhangi bir demokraside meşru bir unsur olarak kabul edilemeyecek olan ordunun elindeydi.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish