İran’ın Yeni Eğilimi ve Cenevre Nükleer Görüşmeleri
Cenevre’de bu hafta başlayacak müzakerelerde İran nükleer dosyasında ilerleme sağlanması umulurken, sonuçların Suriye krizi dâhil bölgesel gelişmeleri de etkilemesi bekleniyor.
İran’la P5+1 Grubu arasındaki nükleer müzakerelerde salı günü Cenevre’de yeni bir tur başlıyor. Bu vesileyle ABD istihbaratının Tahran’ın nükleer hesaplarına ilişkin vardığı ortak aklı hatırlamakta yarar var. Ulusal İstihbarat Başkanı James Clapper, 12 Mart 2013’te Senato İstihbarat Seçim Komitesi’nde şu ifadeyi kullanmıştı: “Bizim değerlendirmemize göre İran’ın nükleer kabiliyet geliştirmesinin amacı güvenliğini, itibarını ve bölgesel etkinliğini artırmak, karar verildiği takdirde de nükleer silah yapabilmektir. İran’ın neticede nükleer silah yapmaya karar verip vermeyeceğini bilmiyoruz.”
Hasan Ruhani’nin cumhurbaşkanı seçilmesinden önce yapılan değerlendirme işte böyleydi. İran’ın nükleer programının “gerçek” amacını bildiğini iddia eden uzamanlar da bu tespiti akıllarında tutmalı.
Ruhani’nin göreve başladığı 4 Ağustos’tan bu yana tüm işaretler, İran’ın nükleer görüşmelere yeni ve acil bir önem atfettiğini gösteriyor. Bu durum, Cenevre’deki müzakerelerde test edilecek. Laura Rozen, müzakereleri Al-Monitor için izleyecek ve Backchannel sayfasından aktaracak.
Kenneth Pollack, konu hakkında Al-Monitor için yazdığı makalede şu görüşü dile getiriyor: “Ruhani’nin ‘kuzu postuna bürünmüş kurt’ olduğu ve İran’ın tutumunda kayda değer bir değişikliği temsil etmediğine dair iddialar şu an muhakeme edilemez. Mevcut bulguları etraflıca yorumlamak için ne doğru zamandayız ne de yeterince yerimiz var. Zira bunlar, kısa bir makaleye sığamayacağı gibi İran’ın başlamak üzere olan müzakerelerde sergileyeceği tavır, olumlu ve olumsuz görüşler için en iyi delili sunmuş olacak.”
