ANKARA -- Yabancı sermaye ve dövizdeki kaçışın ekonomide başlattığı ağır kanamayı durduramayan AKP hükümeti, yaptığı yeni düzenlemeyle 26 yıllık liberal kambiyo ve döviz rejiminde sıkıyönetime geçti. Artık yanındaki parayı ve kredi kartını gümrükte beyan etmeyene kara paracı, kaçakçı muamelesi yapılacak.
2014’ün son aylarından itibaren yabancı yatırımcılar ve yabancı sermayenin Türkiye’den çıkmaya başladığı belirgin bir şekilde gözlenmeye başlanmıştı. Ekonomik ve siyasi risklerin yükselmesi, şirket, holding, banka ve medya kuruluşlarına siyasal iktidar gölgesindeki yargı aracılığıyla el koymaların artması, hükümete bağlı denetim organlarının işadamları ve şirketler üzerinde baskı aracı olarak kullanılması gibi nedenlerle 2015 yılında kaçış daha da hızlandı.
Peş peşe yapılan iki seçim (7 Haziran ve 1 Kasım 2015) sürecinde ise terör olaylarının, çatışma ve operasyonların yoğunlaşması, güven ortamının belirsizliğe bürünmesi yüzünden yabancı sermayenin ve dövizin Türkiye’den çıkışı daha da somut hale geldi.
1 Kasım seçimlerinden AKP’nin yeniden tek başına iktidar çıkmasıyla “tek parti iktidarının ekonomide ve siyasette istikrarı sağlayacağı” savunulsa da bu tez gerçekleşmedi. Aksine, Borsa İstanbul’da Kasım ayında 1 milyar 130 milyon dolar ve Aralık ayında 640 milyon dolarla en yüksek tutarda yabancı çıkışı gerçekleşti. Aralık ayında, bir haftada yabancıların sattıkları hisse senedi ve Türkiye Hazinesi’ne ait “yüksek faizli” devlet iç borçlanma senetlerinin tutarı 195 milyon dolar oldu. Bunlarla eş zamanlı olarak, ABD Merkez Bankası Fed’in faiz artırması Türk Lirası’nın değer kaybını hızlandırırken, döviz kaçışını ve dövize talebi iyice tırmandırdı.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.