Katar’daki Kabine revizyonu ne anlama geliyor?

Katar Emiri’nin Kabine revizyonu kısa vadeli bölgesel gelişmelerden istifade ederek Katar ekonomisini uzun vadede başarılı kılma girişimi olarak görülüyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Katar Emiri Tamim Bin Hamad El Sani Doha’da istişari bir organ olan Şura Meclisi’ne hitap ederken, 6 Kasım 2018 Photo by Qatar News Agency/Handout via REUTERS.

Kas 6, 2018

Katar Emiri Şeyh Tamim Bin Hamad El Sani 4 Kasım’da gerçekleştirdiği Kabine revizyonuyla deneyimli şirket yöneticilerini ve genç saray mensuplarını üst düzey makamlara getirdi. Tamim, Katar Milli Bankası CEO’su Ali Ahmed El Kuvari’yi, ticaret ve sanayi bakanlıklarını birleştiren yeni bakanlığın başına atadı. Milli petrol şirketi Qatar Petroleum’un CEO’su Saad El Kaabi Enerjiden Sorumlu Devlet Bakanı olurken adalet, idari kalkınma, çalışma ve sosyal işler, belediye ve çevre bakanlıklarına da yeni isimler atandı.

Tamim ayrıca Qatar Petroleum’u ve yaklaşık 320 milyar dolarlık varlığa sahip bir devlet varlık fonu olan Katar Yatırım Kurumu’nu (QIA) yeniden yapılandıran kararnameler yayımladı. Emir QIA’nın başına Dışişleri Bakanı Muhammed Bin Abdülrahman El Sani’yi, Katar Mali Piyasalar Kurumu’nun başına da Muhammed Bin Hamad El Sani’yi getirdi.

2016’nın başından bu yana ikinci, Katar’ı Körfez İşbirliği Konseyi’nde (KİK) tecrit eden haziran 2017’deki krizden sonra ilk yönetim değişikliği olan bu revizyon, Katar’ın politikalarında veya Doha’daki güç dengesinde büyük bir değişime işaret etmiyor. Revizyon aslında daha erken bir tarihte bekleniyordu ama Suudi Arabistan öncülüğündeki abluka bu adımın ertelenmesine neden oldu. Gelinen noktada Katar’ın Terör Karşıtı Dörtlü (TKD) diye anılan Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Mısır ve Suudi Arabistan cephesi karşısındaki özgüveni artmış durumda. Suudi Veliaht Prensi Muhammed Bin Selman da geçen ay yabancı yatırımcılara yaptığı konuşmayla Riyad’ın pek yakında Katar’a karşı 17 aydır sürdürdüğü sert tutumu gözden geçireceği yorumlarına yol açtı.

Bölgedeki jeopolitik koşulların Doha’nın hesaplarında önemli bir unsur olduğu muhakkak. Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın geçen ay İstanbul’da planlı şekilde öldürülmesinin ardından Riyad, Türkiye ve Batı’nın yoğun tepkileriyle boğuşurken Katar yönetimi güçlü bir konum yakalayabileceğini umuyor. Dış dünyanın ilgisi Suudi Arabistan’a ve genç veliaht prensin adımlarına odaklanmışken Katar bu durumdan faydalanmak istiyor ve özellikle KİK’teki çatlağın kurumsallaşma ihtimaline karşı kendi yönetim yapısında çözüm bekleyen bürokratik ve sistemsel sorunları halletmeye çalışıyor.

TKD’nin geçtiğimiz yıl Katar’la ekonomik ilişkileri kesmesi üzerine Tamim, ekonomik büyümeyi teşvik etmeye dönük adımlar atmış, örneğin yabancılar için mülkiyet kısıtlamalarını gevşetmişti. Son revizyonun amacı bu reformların olumlu etkilerini hızlandırmak.

Katar’ın 2022 FIFA Dünya Kupası’na ev sahipliği yapmaya hazırlandığı bir dönemde Tamim’in Belediye ve Çevre Bakanlığı’na Abdulla Abdülaziz El Subai’yi ataması önemli. Doha’da ilk metro hattını açmaya hazırlanan Katar Demiryolları’nda CEO ve idari müdür olarak görev yapmış olan Subai, Dünya Kupası’yla ilgili önemli sorumluluklar üstlenecek. Bu küresel spor etkinliği, Katar’daki işçi ve insan hakları ihlalleri konusunda uluslararası ilgiyi muazzam artırmış durumda.

Enerjiden sorumlu devlet bakanlığına getirilen Kaabi ise KİK kriziyle birlikte giderek öne çıkan Katarlı isimlerden biri. Penn State Üniversitesi mezunu bir mühendis olan Kaabi, hem enerjiden sorumlu devlet bakanı hem de Qatar Petroleum’un başkan yardımcısı olarak enerji politikalarına yön verecek. Katar’ı bir doğal gaz devi yapan sürecin rehberi olarak bilinen Kaabi, Kuzey Sahası’nın geliştirilmesini yönetmiş, 14 tane sıvılaştırılmış doğal gaz tesisinin kurulumuna nezaret etmişti.

Gaz sektörüyle alakalı konularda ferasetiyle takdir toplayan Kaabi, iç kaynakların daha etkin kullanımı ve dış piyasada genişleme yoluyla Qatar Petroleum’un verimliliğini artırmaya çalıştı. Şirketin önümüzdeki yıllarda ABD’deki petrol ve gaz sahalarına büyük ölçekli yatırımlar yapma iddiası da bu gayretlerin sonucu. Petrol fiyatları 2014’te düşüşe geçtiği zaman Kaabi Qatar Petroleum CEO’su olarak bu devasa milli şirketi büyütmeye değil yeniden yapılandırmaya yöneldi. Yaklaşık 12,5 milyar değerindeki projeyi iptal etti, işçi çıkardı ve Qatargas ile RasGas’ı birleştirdi.

Kaabi’yi daha da güçlü konuma taşıyan son Kabine revizyonu, Emir’in daha teknokrat, liyakate dayalı bir hükümet yapısı oluşturma çabaları bağlamında okunmalı. Yönetim bürokrasiyi siyasetten arındırmaya, daha sonuç odaklı olmaya çalışıyor. Varlık fonuna yapılan atamalar da Katar’ın dış ekonomik ve jeopolitik menfaatlerini sağlamakta önemli bir vasıta olarak görülen bu kurumu daha profesyonel hale getirme kararlılığının işareti.

KİK krizi 17 ayı geride bırakırken, bağımsızlığını kazanmasından bu yana egemenliğine yönelik en ciddi tehdidi atlatan Katar yönetimi, geleceğe öz güvenle bakıyor. Bazı yorumculara göre Kaşıkçı olayının siyasi yansımaları Suudileri Doha’ya karşı yumuşamaya itecek ve bu da Katar’ın KİK’teki tecridini azaltacak, TKD karşısındaki uzun vadeli konumuna ilişkin kaygılarını hafifletecek. Yine de Katar diplomatik kavganın sürdüğü, komşusu ve eski müttefikleri olan Arap devletleriyle sınırların kapalı kaldığı senaryolara da hazırlıklı görünüyor.

Son Kabine revizyonu Emir Tamim’in TKD ablukası sürse de gaz zengini Katar ekonomisini uzun vadede olabildiğince dinamik tutmaya dönük politikaları hızlandırmakta kararlı olduğuna işaret ediyor.

Recommended Articles

Petrol Erdoğan’ın Suriye siyasetini düze çıkarabilir mi?
Fehim Taştekin | türk-kürt çatışması | Mar 13, 2020
Suriye petrolü: Rusya Türkiye’nin teklifini kabul eder mi?
Anton Mardasov | Petrol ve gaz | Mar 13, 2020
Dahlan’a yönelik suçlamalar çoğalıyor
Adnan Abu Amer | | Şub 26, 2020
Mısır, Türkiye-Libya anlaşmasının ardından harekete geçti
Hagar Hosny | Petrol ve gaz | Ara 20, 2019
Enerjide yanlış hesaplar, ağır faturalar
Mustafa Sönmez | Petrol ve gaz | Ara 19, 2019

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Gulf

al-monitor
Suudi Arabistan Libya’da vites yükseltiyor
Samuel Ramani | Libya’daki çatışma | Şub 24, 2020
al-monitor
Türkiye’nin Suriye hamlesi Körfez’i derinden etkileyebilir
Samuel Ramani | | Eki 22, 2019
al-monitor
Husilerin artan saldırı kapasitesi Suudi Arabistan’ı zorluyor
Ammar al-Ashwal | Yemen Savaşı | Tem 8, 2019
al-monitor
Suudiler İran konusunda ABD’yi hayal kırıklığına mı uğratacak?
Bruce Riedel | Muhammed bin Selman | May 9, 2019