Sanal para ile gerçek ticaret

Türkiye’de bitcoin ile alışveriş yayılıyor. Bilişim, mimarlık, mühendislik, hukuk, müzik, yayıncılık, reklamcılık alanlarında çok sayıda şirket, eczane, doktor, taksici sanal paraya kapı araladı. Ankara’da bir inşaat şirketi bitcoin ile daire satışı aşamasına geldi.

al-monitor .

Eki 25, 2017

Dünyanın “sahipsiz” sanal parası bitcoin hızlı değer artışıyla haberlere konu olan bir “yatırım aracı” olmaktan çıkıp alışverişlerde kullanılan gerçek para birimine dönüşüyor.

Hiçbir ülkede yasal dayanağı olmadığı halde dünya ile birlikte Türkiye’deki ticari faaliyetlerde bitcoin kullanımı yaygınlaşıyor. İnternet ortamında yaygın bir altyapı oluşturulmuş durumda. Bitcoin’in günlük değerleri btcturk.com, coin-turk.com, paribu.com, koinim.com gibi internet platformlarında ilan ediliyor. Alım satımların yapıldığı bu sitelerin bir kısmı 24 saat açık borsa işlevi görüyor. 

Sanal paranın tanıtım faaliyetleri oldukça güçlü. “Sahipsiz” olduğu belirtilen bir paraya Türkiye’de ve dünya ölçeğinde internet üzerinden bu kadar yaygın bir sahiplenme olması, yaygın sosyal ağların oluşturulması dikkat çekici. Gelişmelerin aktarıldığı haber siteleri ve danışmanlık yapan platformlarda merak edilen tüm sorulara yanıtlar veriliyor. Hatta Türkiye’nin her yerinde organize olan bitcoinadam’lar ile ister yüz yüze, ister internet üzerinden bağlantı kurulup bilgi alınabiliyor. 

Türkiye’de bitcoin’e kapısını araladığı belirtilen iş yerleri içerisinde bilişim, mühendislik, reklamcılık, hukuk, tıp, yayıncılık, alanlarında faaliyet gösteren şirketler, hırdavatçı, optikçi, kırtasiyeci gibi meslek grupları bulunuyor. Ayrıca “Bitcoin kabul edilir” çıkartmalı iş yerlerinin listesi yayınlanıyor. Listede kafe, restoran, yemek şirketi, eczane, taksici, dövmeci, market de var. 

Bu arada düğünlerde gelin ve damada yerli ve yabancı para takma geleneği de gelişmelerden etkilendi. İstanbul Avcılar’daki bir düğünde damada takı olarak bitcoin hesabı aracılığıyla 30 dolar gönderildi.

Bu yıl sanal parayla gerçekleşen ticari faaliyetlerin kapasitesi arttı. ABD’nin Texas eyaleti ve Dubai’den konut satış haberleri geldi. Austin’de yeni inşa edilen bir ev bitcoin ile satıldı. Dubai’deki bin 133 dairelik lüks bir konut projesinde 653 dairenin bitcoin ile satılacağı açıklandı. Projeyi İngiltere merkezli bir inşaat firması yürütüyor. 

Türkiye’de bitcoin ile satışa açıldığı belirtilen ilk konut projesi Ankara Beytepe’deki Mia Vita oldu. Gazetelerde geniş yer bulan duyurudan sonra gelen talepler üzerine müşterilerle pazarlık başladı. Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan Mia Vita projesinin yöneticisi Erdal Daltaban ilk etapta iki alıcı çıktığını belirterek “Görüşüyoruz, satışı yapmak üzereyiz” dedi.

Bitcoin ile satışa sınır getirmediklerini belirten Daltaban “ne kadar talep gelirse karşılayacaklarına” dikkat çekerek şu bilgiyi verdi: “Biz de bitcoin yatırımcısıyız. Günlük olarak alınıp satılan, Btcturk gibi platformlarda değeri ilan edilen bir para birimi. Gelecekte kullanımının yaygınlaşacağını düşünüyoruz. Bu tarz bir alışveriş yaparak öncü olmak istedik. İleride dünya ticareti büyük oranda sanal paraya dönüşecek. Çünkü herhangi bir merkez bankasının denetimine tabi olmayan, bağımsız bir para birimi. Aynı internet gibi. Nasıl internetin sahibi yoksa bu paranın da yok. Nasıl internet hızla gelişiyorsa bitcoin ve benzeri sanal paralar da gelişecek. Bitcoin yasaklanamaz. Bu Kuzey Kore’nin interneti yasaklaması gibi bir şey olur. Bu yıl Çin yasakladı, bir parça değeri düştü, sonra yeniden yükselişe geçti. Yasaklamalar eşyanın tabiatına aykırı. Doğrusu bitcoin’i diğer paralar gibi yasal mevzuatın içine almaktır.”

Ancak CHP’nin iş adamı milletvekili ve Genel Başkan Başdanışmanı Erdoğan Toprak’ın kaygıları var: “Bu paranın arkasında ülkeler yok. Dolayısıyla güvencesi yok. Merkez bankalarının desteklemesi lazım ama desteklenmiyor.”

Bitcoin’in diğer para birimleriyle geçişkenliğe sahip olmadığına dikkat çeken Toprak’ın Al-Monitor’a değerlendirmesi şöyle: “Dolaşımdaki diğer para birimlerine entegrasyonun olmaması bir eksiklik. Dolar, euro gibi güçlü para birimlerinin buna izin vermesi, yol açması zor. Ayrıca merkez bankalarının tıpkı diğer paralar gibi alım garantisi vermesi gerekir. Eğer ekonomi dünyası bu parayı alır uluslararası ticarette kullanırsa dolaşım alanı ve diğer paralarla entegrasyonu güçlendirilir. Kullanım hacmi artarsa o zaman şansı olur. Sadece konut satan kişinin değil, demircinin, çimentocunun da bu parayı kullanır hale gelmesi gerekir.”

Haftalık ekonomi dergisi Para, bitcoin çılgınlığını kapak yaptı. Yılbaşından bu yana dolar bazında yüzde 400 değer kazandıran bitcoin’in değeri 5 bin 220 dolara kadar çıkınca popülaritesi iyice arttı. Birçok ülkede mağaza ve restoranlarda kullanılmaya başlanan sanal paranın geçerli olduğu yerlere Bitcoin Travel ve Bitcoin Navigator üzerinden ulaşılıyor. Alışveriş yapabilmek için mutlaka sanal cüzdana sahip olmak gerekiyor. Bu cüzdan cep telefonunda ve bilgisayarda oluşturulabiliyor.

Türkiye’deki haber sitelerinde de dünyada bitcoin kabul eden yerlerin listeleri yayımlanıyor. Son verilere göre kullanıma sokulmuş bitcoin’lerin dünyadaki değeri 86 milyar dolara ulaşarak sanal paralar içerisinde açık arayla birinci sıraya oturdu. İkinci sıradaki ethereum’un piyasa değeri 29 milyar dolar, üçüncü sıradaki ripple’ın değeri ise 10 milyar dolar düzeyinde. Şimdiye kadar sadece bitcoin’in işlem gördüğü Türkiye’de ekim ayından itibaren ethereum’un da piyasaya çıktığı bildiriliyor. 

Bitcoin hızla değer kazanmaya devam ediyor. Ancak bu rakamlar, yükselişin devamlı olacağının garantisi değil. Sert hareketler yapabilen bitcoin’in geri çekilme ihtimalini de dikkate almak gerekiyor. Özellikle sanal paralar ve finans dünyası hakkında bilgi sahibi olmayanlar için bitcoin riski yüksek bir yatırım aracı. Dolar ve euro gibi dövizlere yatırım yapmaya pek benzemiyor. Daha çok borsada oynamak gibi. Şimdilik getirisi yüksek ama henüz dünya ekonomisini elinde bulunduran dolar, euro, sterlin, yen, İsviçre frangı gibi “rezerv” paraların garantörü ülkeler, sanal paralara karşı silahlarını çekmiş değil. Belki uluslararası ticarette nereye kadar gideceğini görmek istiyorlar. Belki de bu yüzden ne yasaklama getiriliyor, ne destek sağlanıyor.

Recommended Articles

Suriyelilerin hem işi hem eğitimi koronavirüs kurbanı
Mahmut Bozarslan | Mülteciler | Nis 27, 2020
COVID-19 krizi gıdada kıtlık korkusu yarattı
Mustafa Sönmez | | Nis 24, 2020
İstanbul Havaalanı koronavirüs kurbanı
Mustafa Sönmez | Coronavirus | Nis 21, 2020
İşsiz sayısı yüzde 100 artışla 10 milyona koşuyor
Mustafa Sönmez | | Nis 9, 2020
Korona virüs krizinin faturası Suriyelilere mi kesilecek?
Mehmet Çetingüleç | | Nis 5, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Türkiye'nin Nabzı

al-monitor
Türkiye hapsolduğu çemberi kırabilir mi?
Fehim Taştekin | Savunma ve güvenlik iş birliği | May 23, 2020
al-monitor
Koronaya karşı “Ayasofya” kartı
Kadri Gürsel | Kültürel Miras | May 20, 2020
al-monitor
Giyim-tekstile pandemi vurgunu
Mustafa Sönmez | ekonomi ve ticaret | May 20, 2020
al-monitor
Libya Erdoğan’ın yüzünü güldürüyor mu?
Fehim Taştekin | Libya’daki çatışma | May 18, 2020