İsrail'in Nabzı

Gazze Türkiye’nin desteğiyle yeni bir liman mı inşa ediyor?

By
p
Article Summary
Gazzeliler, Han Yunus yakınlarında inşa edilen küçük balıkçı limanının bir gün gerçek bir ticari limana dönüşmesini umuyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Faal birer hava ve deniz limanına sahip olmak Gazze Şeridi’nde yaşayan her Filistinlinin rüyası. Bu tesislerin yapımına yönelik talepler ilk olarak 2014 Koruyucu Hat Harekâtı sırasında İsrail’le Hamas arasındaki ateşkes görüşmelerinde gündeme geldi. Hamas, ateşkesi kabul etmesine karşılık İsrail’e ve müzakerelerin ev sahibi Mısır’a Gazze’de birer hava ve deniz limanı yapılmasını, ayrıca Gazze’ye dayatılan ablukanın kaldırılmasını şart koştu.

Bu talep kabul görmedi ancak Hamas yönetimi, anlaşmanın destekçileri ve Gazze’nin yeniden imarına yardım eden Türkiye, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan gibi bağışçılarla yaptığı tüm görüşmelerde hava ve deniz limanlarının yapımı için İsrail’e baskı uygulanmasını talep etmeye devam etti.

Bu iki projenin gerçekleşmesi için Filistinlilerin yüz milyonlarca dolar para bulması, ayrıca güvenlikle ilgili bir dizi konuyu halletmesi gerekiyor. Hamas yönetimi, Gazze’ye insani ve mali yardım sağlayan bağışçı ülkelerin bu “rüya” projeleri de finanse edeceğine inanıyor. Hamas yönetimine göre bu tip projeler Gazze’de yaşayan 1 milyon 800 bin Filistinlinin mağduriyetini kalıcı olarak hafifletecek ve Hamas rejiminin konumunu güçlendirecek.

İsrail Savunma Bakanı Avigdor Liberman Filistin’in El Kudüs gazetesine ekimde verdiği mülakatta Hamas’ın silahlanmayı bırakması hâlinde İsrail’in Gazze’de birer hava ve deniz limanı yapılmasına izin vereceğini söylemişti. Ancak Hamas, Gazze’ye silah akışını durdurma, Hamas ordusunu ve İzzeddin El Kassam Tugayları’nı silahsızlandırma konusunda isteksiz.

İsrail’le Türkiye arasındaki normalleşme müzakerelerinde Türk tarafı, İsrail’in Gazze’ye uyguladığı ablukayı kaldırmasını, hava ve deniz limanlarının yapılmasına izin vermesini istemişti. İsrail bu talebi reddetti ancak Hamas’ın tavırlarına göre ablukayı kademeli olarak gevşetme sözü verdi. İki ülke arasındaki mutabakatın hazirandaki ilanından birkaç gün sonra ilaç, giysi ve oyuncak gibi sembolik malzemeler taşıyan bir Türk kargo gemisi Gazze’ye geldi. Bu adım Gazze’deki ablukayı hafifletmeye yetmese de Türkiye, Gazze halkını yalnız bırakmadığını ve onun esenliğinden sorumlu hissetmeye devam ettiğini göstermiş oldu.

İsrail, Türkiye’yle sağlanan mutabakat gereğince Gazze’ye hammadde girişine şu an neredeyse hiç engelsiz izin veriyor. Bu malzemeler, hastane yapımı ve deniz suyunu tuzdan arındıracak tesislerinin inşası gibi kapsamlı Türk projelerinde kullanılıyor. Gazze’de su şebekesinin çökmesi ve kanalizasyon suyunun yer altı su kaynaklarına karışmasıyla baş gösteren ciddi su krizinin bu arındırma tesisleriyle hafifletilmesi öngörülüyor.

Ancak bu aralar Gazze’de ağızdan ağıza dolaşan asıl büyük haber “rüya” projelerinin birinde altyapı çalışmalarının başladığı yönünde. Al-Monitor’un Gazze’nin güneyinde yaşayan Filistinlilerden aldığı bilgiye göre Han Yunus’la Deyr El Balah arasındaki sahil şeridinde deniz limanı inşaat çalışmaları başlamış durumda. Bölgede yaşayanlar, inşaat alanına devasa vinçlerin getirildiğini ve bir demirleme istasyonunun yapımına başlandığını bildiriyor. Alan 2005’te boşaltılan Katif yerleşiminin arazisinde bulunuyor. Bu bölgenin seçilmesinin nedeni ise kavisli kıyı şeridinin yanında küçük tekne ve gemilere hizmet verecek bir limanın yapımına uygun, açık bir arazi olmasıdır.

Gazze’de konuşulanlara göre İsrail ve Türkiye deniz limanının yapımı için gizlice anlaştı. İnşaat tamamlandığında küçük gemiler açık denizde kurulu bir demirleme istasyonundan uluslararası gözetim altında hammadde ve başka mallar alabilecek. Gemiler oradan Han Yunus’taki yeni limana gidecek. Han Yunus kıyısında suni bir koy oluşturmak için denizin 100 metre içine uzanan bir kıyı okunun halihazırda tamamlandığı bildiriliyor. İnşaat çalışmalarının en az iki yıl daha sürmesi bekleniyor.

Bu haberler Gazze halkını kuşkusuz ki memnun ediyor. İnsanlar, Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın inatçı ısrarı sayesinde Gazze üzerindeki ablukanın yakında sona ereceğine inanıyor. Erdoğan bugün Gazze Şeridi’nin en yakın dostu olarak görülüyor.

Peki, Han Yunus bölgesinde yeni bir liman kurmak amacıyla veya başka bir maksatla inşaat yapıldığı İsrail’in bilgisi ve onayı dahlinde mi? İsrailli yetkililer hammadde, çimento ve iş makinelerinin sınır kapılarından geçişini onaylayıp kolaylaştırarak projeye yardımcı oluyor mu? Al-Monitor bu soruların yanıtı için İsrail hükümetinin Filistin bölgelerindeki faaliyetlerinin koordinasyonundan sorumlu kuruma başvurdu. Kuruma bağlı bir birim olan Sivil İdare, Gazze’de herhangi bir liman inşaatından İsrail’in haberdar olmadığını ve bu tip faaliyetlerden sorumlu yetkililere olağan dışı bir inşaat faaliyeti hakkında bilgi ulaşmadığını belirtti.

Buna karşılık üst düzey bir Filistinli yetkili Gazze’de bir liman inşa edildiğini doğruladı ancak bu limanın sadece Filistinli balıkçılara hizmet vermek için yapıldığını belirtti. Liman şu aşamada küçük yük gemilerine değil, sadece balıkçı teknelerine uygun olacak. Projenin arkasında Türkiye’nin olduğunu da doğrulayan kaynak, balıkçı limanının ileride daha büyük gemilere hizmet verecek şekilde genişletilme ihtimalinin göz önünde bulundurulduğunu ve yer seçiminin buna göre yapıldığını kaydetti. İleriye dönük planlara göre büyük ticari gemiler açık denizde kurulu bir demirleme istasyonuna ağır yük indirebilecek. Mallar buradan şu an inşa edilen yeni limana demirleyebilen daha küçük gemilere aktarılacak.

Kaynak ayrıca İsrail’in çalışmalardan haberdar olduğunu ve bunlara onay verdiğini belirtti. Kaynağa göre Hamas ve Türkiye, Han Yunus’la Deyr El Balah arasında inşa edilen balıkçı limanının kısa sürede Gazze’nin resmi limanı olacağına inanıyor. Bu liman hammadde, gıda ve başka mallar için bir transfer merkezi olacak ve Filistinlilere yurt dışına özgürce seyahat etmek için bir çıkış kapısı sağlayacak. Fakat yeni limanın bu amaçlarını gerçekleştirmesine ancak Hamas’ın Liberman’ın koşulları doğrultusunda adamlarını silahsızlandırma iradesi gösterdiği takdirde izin verileceğini varsaymak yanlış olmaz.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: gaza strip, turkish-israel relations, turkish-gaza relations, port, operation protective edge, hamas, gaza fishermen, gaza blockade, gaza

Shlomi Eldar Al-Monitor'un İsrail'in Nabzı bölümünün yazarlarındandır. Son yirmi yıldır İsrail'in Kanal 1 ve Kanal 10 televizyonları için Filistin Yönetimi’ni, bilhassa da Gazze Şeridi'ni takip eden Eldar, Hamas'ın doğuş ve yükselişini yakından izlemiştir. Eldar, 2007'de İsrail'in en saygın medya ödülü Sokolov Ödülü'ne layık görülmüştür.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept