Mısır’dan Ayasofya’ya karşı Azize Katerina hamlesi

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Ayasofya’nın müzeden camiye çevrileceğini ilan ettikten bir gün sonra, Mısır Güney Sina’da bulunan Azize Katerina kenti için iddialı bir restorasyon planı açıkladı.

al-monitor Rum Ortodoks Kilisesi’ne bağlı Azize Katerina Manastırı’nın girişi. Altıncı yüzyılda inşa edilen manastır Sina Yarımadası’nın güneyindeki Azize Katerina kentinde bulunuyor, 19 Ekim 2018  Photo by SALLY KANDIL/AFP via Getty Images.

İşlenmiş konular

sinai, religious tourism, holy sites, christians in the middle east, christians in egypt, monastery, hagia sophia

Ağu 7, 2020

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 11 Temmuz’da Ayasofya’nın müzeden camiye çevrileceğini ilan ettikten 10 gün sonra, Mısır hükümeti Güney Sina’da bulunan ve dünyanın en eski manastırlarından biri olarak Hristiyan tarihinde önemli yer tutan Azize Katerina Manastırı’nın restorasyonu için 40 milyon Mısır lirası (2.5 milyon dolar) bütçe ayrıldığını duyurdu.

21 Temmuz’da Azize Katerina'yı ziyaret ederek manastırın rahipleriyle görüşen Mısır Başbakanı Mustafa Medbuli de manastır ve manastırın bulunduğu Azize Katerina kentinin restorasyon çalışmalarına derhal başlanacağını açıkladı. Başbakana ziyareti sırasında Azize Katerina nişanı takdim edildi.

Mısır’ın en yüksek zirvesi olan Azize Katerina Dağı’nın eteklerinde yer alan manastırın, 6’ncı yüzyılda inşa edildiği tahmin ediliyor. Birçok kilise ve arkeolojik esere ev sahipliği yapan manastır, her yıl binlerce turisti ve Hristiyan hacıyı ağırlıyor. 

Avrupa ülkelerinin ve dünyanın dört bir yanından kiliselerin Türkiye’nin Ayasofya’yı camiye çevirme kararına yoğun tepki gösterdiği bir ortamda gelen Azize Katerina’yı turizm cennetine çevirme kararı Mısır basını tarafından iki ülkenin tutumlarındaki tezata dikkat çekilerek işleniyor. 

Altıncı yüzyılda Hristiyan katedrali olarak inşa edilen ve Osmanlı’nın 1453’te İstanbul’u fethinin ardından camiye çevrilen Ayasofya, imparatorluğun Birinci Dünya Savaşı sonrası çöküşünün ardından Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından müzeye çevrildi. 

Saint Mark Kıpti Ortodoks Kilisesi’ne bağlı televizyon kanalı MeSat’ın sunuculuğunu yapan Ihab Sobhi İyi Akşamlar isimli programının 23 Temmuz’daki yayınında iki ülkenin tutumlarını şöyle kıyasladı: “Cumhurbaşkanı Recep Erdoğan Hristiyan Kilisesi’nin en önemli turizm merkezlerinden biri olan Ayasofya’yı yanlış emeller uğruna, cahillerin gözünde popülaritesini artırmak için yok etti. Medbuli’nin Azize Katerina Manastırı’na gerçekleştirdiği ziyaret ve manastır ile çevresini restore ederek bölgeyi küresel bir turizm merkezine dönüştürme taahhüdü ise bu tutumun tam zıddı olarak görülmeli.”

Mısır basını da Türk Cumhurbaşkanı’nın kararını kınayan haberle dolup taşıyor. Hükümete yakın bir televizyon sunucusu Ahmed Musa, Erdoğan’ı İslam imajını ve öğretilerini saptırmakla suçladı.

Mısır’ın dini kurumu Dar El Ifta da kararı kınarken, Mısır Baş Müftüsü’nün danışmanlarından İbrahim Necm 11 Temmuz’da düzenlediği basın toplantısında şöyle konuştu: “Erdoğan bu kararla tehlikeli bir siyasi oyun oynamakta ve kendisini İslam’ın kutsal değerlerini koruyan, ihtişamını canlandıran bir kahraman gibi lanse etmeye çalışmaktadır.”

Dünyanın dört bir yanından Hristiyan hacıların ziyaret ettiği bir kent olan Azize Katerina kenti, manastırın yanı sıra birçok dini anıt ve tarihi eserin bulunduğu Kutsal Vadi’ye de ev sahipliği yapıyor. Yanan Çalı Şapeli ile Tecelli Tepesi’nin bulunduğu Sina Dağı da bölgenin yakınlarında yer alıyor.

Medbuli 28 Temmuz’da konut ve sivil havacılık bakanlarıyla görüşerek Azize Katerina’nın yeniden imarına ilişkin planları ele aldı. Manastırın restorasyonuna ilişkin planlar da Mısır Tarihi Eserler Bakanlığı tarafından 1 Ağustos’ta açıklandı.

Bakanlık açıklamasında şu bilgilere yer verildi: “Yaklaşık 4 bin 500 el yazmasıyla Vatikan Kütüphanesi’nden sonra dünyanın en önemli ikinci önemli kütüphanesi olan Azize Katerina Manastırı Kütüphanesi’nin batı tarafındaki restorasyon çalışmaları hâlihazırda başladı. Keza manastırın içindeki kiliselerin restorasyonu da sürüyor. Azize Katerina kentindeki havaalanı geliştirilerek Kahire’den günlük, Atina’dan da haftalık seferlere açılacak.”

Azize Katerina kentinin bağlı bulunduğu Güney Sina valiliği ise Sina Dağı’na yapılan yürüyüş turlarını 25 Temmuz’da yeniden başlattı. Koronavirüs önlemleri kapsamında dört ay önce durdurulan yürüyüş parkurunun dönüşü Azize Katerina kentinden başlıyor.

Mısır Tarihi Mirasını Koruma Kuruluşu Başkanı Macit El Rehib Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Mısır hükümeti inanç turizmini canlandırmaya çalışıyor çünkü dünyada en çok rağbet gören turizm alanlarından biri bu. Tarihi manastırlar da bu amaçla restore ediliyor. Dünyanın en önemli manastırlarından biri olan ve dünyanın dört bir yanından Hristiyan dünyasının farklı mezheplerinden turist çeken Azize Katerina Manastırı’nın yanı sıra Kutsal Yolculuk rotasının canlandırılmasına yönelik çabalar da var.”

Ankara’nın “Hristiyan abidelerine yönelik saygısız yorumları ve UNESCO Dünya Tarihi Mirası’nda yer alan bir abidenin kimliğini değiştirmesi yüzünden Türkiye’deki inanç turizminin biteceğine” inanan Rehib, “Bu elbette Mısır için avantaj olacak” dedi. 

Rehib şöyle devam etti: “İnanç turizmi Türkiye’den tarihi mirasa ve abidelere, bilhassa da Azize Katerina, Kıpti anıtları ve Kutsal Yolculuk rotası üzerinde bulunan kiliselere olan saygısını tüm dünyaya kanıtlayan Mısır’a kayacak.” 

Mısır Turizm Bakanlığı’nın Güney Sina’daki tarihi eserler ve arkeolojik araştırmalardan sorumlu bir biriminin başında olan Abdurrahim Rihan da Al-Monitor’a şöyle dedi: “Azize Katerina Manastırı ve çevresinin restorasyonuna yönelik proje Mısır’ın bölgenin önemine dair farkındalığına işaret ediyor. Mısır inanç turizminin önde gelen merkezlerinden ve Hristiyan hacıların başlıca destinasyonlarından biri.”

Mısır’ın “UNESCO Dünya Mirası’nda yer alan Azize Katerina bölgesine yönelik kapsamlı yenileme çabalarının kültürel ve insani bir duruşa ve hoşgörü ile dinler arası anlayışa” işaret ettiğini belirten Rihan şöyle devam etti: “Bir de Erdoğan’ın tüm uluslararası değer ve sözleşmeleri çiğneyerek kültürel miras listesinde yer alan bir yapının doğasını değiştirme kararına ve Türkiye’nin benimsediği gayri medeni tutuma bakın. Mısır’ın Hristiyan yapılarına gösterdiği ilgi inanç turizmini olumlu etkiliyor. Türkiye’deki turizm, Ayasofya’nın camiye çevrilmesinin ardından --bilhassa da UNESCO yapıyı Dünya Kültürel Mirası listesinden çıkarma gibi bir girişimde bulunursa-- büyük bir darbe alacak. Ayasofya tüm din ve milletlerden turistlerin uğrak noktasıydı."

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Brunson sonrası Türkiye’deki Protestan cemaati
Sibel Hürtaş | | Eki 21, 2018
Gazze tünelleri: Hayati risk artıyor, maaşlar düşüyor
Hana Salah | | Tem 11, 2018
ABD Suriye’de Mısır’a ne kadar güvenebilir?
Jack Detsch | Savunma ve güvenlik iş birliği | Nis 20, 2018
İsrail ordusundan Gazze alarmı
Ben Caspit | israil filistin çatışması | Şub 5, 2018
Halep’te Noel ağaçları
Geçtiğimiz Haftaya Bakış | | Ara 24, 2017

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Mısır'ın Nabzı

al-monitor
Karadeniz’deki Mısır-Rus tatbikatı Türkiye’ye mesaj mı?
Muhammed Magdy | | Eki 18, 2020
al-monitor
Mısır’dan Türkiye’yi Suriye’de sıkıştırma hamlesi
George Mikhail | | Eyl 29, 2020
al-monitor
Arap ülkeleri Türkiye’ye karşı birleşebilir mi?
Hagar Hosny | Türkiye-Körfez ilişkileri | Eyl 16, 2020
al-monitor
Kıbrıs-Mısır boru hattı projesi hayata geçebilir mi?
Mohamed Saied | Petrol ve gaz | Eyl 13, 2020