İsrail’in “Silikon Vadisi” projesi Doğu Kudüs’ü daha da parçalayacak

İsrail “Silikon Vadisi” isimli projeyi hayata geçirmek için kolları sıvarken, yerel halk projeyi kentin demografik yapısını değiştirmeye yönelik yeni bir çaba olarak görüyor.

al-monitor İsrail çevre yolunun bir parçası olarak Doğu Kudüs’te inşa edilen “Amerikan Yolu”nun inşası sırasında havadan alınmış bir görüntü, 10 Mayıs 2020.  Photo by Photo by REUTERS/Ilan Rosenberg..
Ahmad Melhem

Ahmad Melhem

@ahmadme44502893

İşlenmiş konular

israeli settlements, jerusalem, palestinians, israeli-palestinian conflict, annexation, east jerusalem, technology

Haz 16, 2020

RAMALLAH, Batı Şeria — İsrail Kamu Yayıncılığı Kuruluşu İsrail’e bağlı Kudüs Belediyesi’nin “Silikon Vadisi” ismiyle kentte devasa bir proje başlatacağını duyurdu. İsmini ABD’li binlerce teknoloji devinin merkezi olan Silikon Vadisi’nden alan proje Doğu Kudüs’ün Vadi El Cuz mahallesinde inşa edilecek.

3 Haziran’da ilan edilen proje kapsamında bölgenin bir teknoloji, finans, iş, ticaret ve konaklama merkezine dönüştürülmesi bekleniyor. Projede yüksek teknoloji merkezlerine 250 bin dönüm, alışveriş merkezlerine 50 bin dönüm ve oteller için de 50 bin dönüm arazi tahsis edilmiş durumda. 2022’de tamamlanması planlanan projenin toplam 2.1 milyar şekele (600 milyon dolar) mâl olacağı tahmin ediliyor.

Proje Doğu Kudüs'te bulunan ve onlarca dükkan, lokanta ve tamirhane ile yedek parça dükkanları da dahil pek çok tesisi içeren mevcut sanayi bölgesini yok edecek.

İsrail’e bağlı Kudüs Belediyesi bu kapsamda 31 Mayıs’tan bu yana sanayi bölgesindeki 33 tesise ve dükkana tahliye emri yollamış durumda. Al-Monitor’a bilgi veren Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı Kemal Ubeydat’a göre işletmelere meskenleri boşaltmaları için 30 Aralık’a kadar süre tanınmış durumda. Bölgedeki diğer 17 sanayi bölgesi de benzer talimatlar almış durumda.

Kudüs’ün tarihi merkezinden sadece birkaç yüz metre uzakta olan Vadi El Cuz bölgesinin çoğu hissesi El Katip ailesinde olan özel bir bir vakfa ait olduğunu belirten Ubeydat, projeyi kabul eden Filistinlilere de bunun, Filistinli Kudüslüler geçim kaynaklarını yok edeceği uyarısında bulundu. Dahası, proje kent merkezinin tarihi pazarlarıyla Arap kimliğini yansıtan dokusunu da bozacak.

Filistinli Kudüslüler arasındaki bir söylentiye göre projeye onay verenler arasında El Katip ailesi de bulunuyor. Bu söylentileri reddeden aile ise 4 Haziran’da şu açıklamayı yaptı: “Kudüs Belediyesi ile kesinlikle hiçbir ortaklık anlaşması imzalamadık ve imzalamayacağız. Bu konuda hiçbir tahliyeye, yıkıma, ortaklığa rıza göstermedik, hiçbir anlaşma imzalamadık ve imzalamayacağız.” 

Silikon Vadisi projesi İsrail Hükümeti’nin ABD’nin Orta Doğu barış planı kapsamında Batı Şeria’nın bazı bölümlerini ilhaka hazırlandığı bir zamanlamada hayata geçiriliyor. ABD Devlet Başkanı Donald Trump’ın 28 Ocak’ta duyurduğu plan Kudüs’ün tümünü İsrail’in başkenti olarak kabul ediyor. Silikon Vadisi de 360 binden fazla Filistinlinin yaşadığı Doğu Kudüs’teki nüfus yapısını değiştirecek bir proje.

Kudüs’ün Filistin Yönetimi tarafından atanan valisi Adnan Gayt’a göre proje, İsrail ve onun yerel kolu Kudüs Belediyesi’nin Vadi El Cuz’u İsrail yerleşimlerine dönüştürerek İsraillileştirme çabasının bir yansıması. Bu tür projelerin vatandaşların mülklerinin kamulaştırılması ve yıkılması üzerine kurulu olduğunu söyleyen Gayt, 33 vatandaşın yıl sonuna kadar mülklerini boşaltmak için tahliye emri aldığını belirtti. Valiye göre ABD’yi arkasına alan İsrail, Kudüs’ü Yahudi çoğunluklu bir kente dönüştürme çabalarına hız verdi.

Al-Monitor’un da bir kopyasına ulaştığı tahliye emirlerinde belediyeye bağlı plan ve inşaat komisyonunun planı, 6 Ocak’ta onayladığı görülüyor. Belediye projenin Doğu Kudüs’te yaşayanlar için binlerce yeni istihdam yaratacağını, kentin altyapısı, yolları ve meydanlarının onarılacağını iddia ediyor.

Kudüs Toplumsal ve Ekonomik Haklar Merkezi Başkanı Ziad El Hammuri de projenin tehlikelerine dikkat çekerek Al-Monitor’a şu açıklamayı yaptı: “Hayata geçirilirse proje, Şeyh Cerrah’taki merkezlerle İsrail kent merkezlerini birbirine bağlayan bir köprü olarak işlev görecek ve bilhassa da Şeyh Cerrah, Murara ve Silvan’daki gökdelenlerin inşasıyla bölgeye Yahudi bir karakter kazandıracak.”

Hammuri şöyle devam etti: “Elimizdeki bilgilere göre İsrail proje kapsamında iki otel, iş parkları ve bir yüksek teknoloji eğitim merkezi inşa etmeyi planlıyor ve bunların Kudüslülerin yararına olacağını, yaşam kalitelerini yükselteceğini iddia ediyor. Fakat bu proje, aslen Kudüs’ün tarihi merkezini Yahudileştirme çabalarının bir devamıdır ve yeni yerleşimcilerin sızmalarını kolaylaştıracaktır, bilhassa da yatırımcıların İsrailli oldukları düşünüldüğünde.”

Proje kapsamında Vadi El Cuz mahallesine bağlı ana caddede Rasalamud mahallesine kadar uzanan alana gökdelenler ve binalar inşa edilecek. Böylelikle mahalle ile Maale HaZeitim ve Maale David yerleşimleri ve bazı Yahudi mezarlıkları arasında bağlantı sağlanmış olacak ve yerleşimcilerin bu bölgeler arasındaki hareketi kolaylaşacak.

Hammuri de projenin Kudüs’ün tarihi merkezini kuşatan ve daraltan diğer yerleşim projelerinin son halkası olduğu görüşünde.

Kudüslü Filistinlilerin Haklarını Savunma Koalisyonu Koordinatörü Zekeriya Udeh de Vadi El Cuz projesinin İsrailli belediyenin Kudüs’ün çevresindeki yerleşimleri artırmak ve kentteki İsrail egemenliğini pekiştirmek için yıllardır sürdürdüğü çabaların devamı olduğu görüşünde. 

Udeh Al-Monitor’a şunları aktardı: “Proje hayata geçirilirse bölgedeki Filistin ekonomisi yerle bir olacak. Dükkanlar ve işyerleri İsrail iş merkezleri için yıkılacak. Filistinliler ise ucuz iş gücüne indirgenecek ve projeden asıl olarak İsrail çıkar sağlayacak.”

İsrail’in Kudüs’teki nüfus yapısını Yahudi toplumunun lehine değiştirmek için sürdürdüğü Yahudileştirme politikaları ve yerleşim inşaları Kudüs’ün 1967’deki işgalinden bu yana sürüyor. Belediye kent ve etrafında inşa ettiği yerleşimlerle Filistin mahallelerini izole ediyor ve aralarındaki her türlü coğrafi bağı koparıyor. Vadi El Cuz’daki Silikon Vadisi projesi de bu çabaların bir devamı.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

İsrail’in ilhak planı iki eski komutanın elinde
Ben Caspit | | Haz 12, 2020
Türkiye-İsrail ilişkileri: Yumuşama işaretleri ne kadar gerçekçi?
Amberin Zaman | | May 27, 2020
Filistinlilerin toprak mücadelesi Osmanlı arşivlerinden güç alıyor
Ahmad Melhem | israil filistin çatışması | Oca 14, 2020
Erdoğan’ın Filistin’e müdahalesi İsrail’i rahatsız ediyor
Shlomi Eldar | Palestinian reconciliation | Ara 18, 2019
İran-Çin ortaklığı Orta Doğu için ne anlama geliyor?
Mohsen Shariatinia | Orta Doğu'da Çin | Kas 14, 2019

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Filistin'in Nabzı

al-monitor
İsrail, Kudüs’teki Türkiye projelerini hedef alıyor
Ahmad Melhem | | Tem 2, 2020
al-monitor
Dahlan’a yönelik suçlamalar çoğalıyor
Adnan Abu Amer | | Şub 26, 2020
al-monitor
Filistinlilerin toprak mücadelesi Osmanlı arşivlerinden güç alıyor
Ahmad Melhem | israil filistin çatışması | Oca 14, 2020
al-monitor
Halid Meşal’in gözü yeniden Hamas liderliğinde mi?
Adnan Abu Amer | | Oca 9, 2020