Türkiye sınırındaki mülteci kampları koronavirüse ne kadar hazır?

Koronavirüs salgınının Suriye’nin kuzeybatısına, bilhassa da Türkiye sınırında bulunan kamplara ulaşmasının yol açacağı korkunç sonuçlar doktorları endişelendiriyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Suriye’nin İdlib vilayetinde bulunan Atme mülteci kampının Türkiye’nin Hatay kentinden çekilmiş bir fotoğrafı, 1 Mart 2020 Photo by REUTERS/Murad Sezer.

Nis 9, 2020

HALEP, Suriye — Koronavirüs salgınının Suriye’nin kuzeybatısında Türkiye destekli muhaliflerin kontrolündeki göçmen kamplarına ulaşmasının yol açacağı felaketten korkan insani yardım kuruluşları, kamplardaki insanları bilinçlendirmeye yönelik faaliyetlerine son hızla devam ediyorlar.

Halep merkezinin 44 kilometre kuzeyindeki El Nur kampının sağlık ocağı görevlileri kamptaki çadırları teker teker dolaşarak bilgi broşürleri dağıttılar. Broşürlerde talimat ve çizimlerle, göçmenlere kişisel hijyenlerine dikkat etmeleri, maske takmaları ve zorunlu olmadıkça çadırlarından çıkmamaları gerektiği anlatılıyor. Ayrıca virüse yakalandığından şüphelenen insanların ne yapması gerektiği de açıklanıyor.

Sağlık ocağının başında bulunan Doktor Ömer El Hamud Al-Monitor’a “Koronavirüs salgınının kamplara ulaşmasından çok korkuyoruz çünkü buraya geldikten sonra yayılmasını önlemek zor, hatta imkansız” diyor.

Suriye’ye yapılan bağışlardan sorumlu bir sivil toplum kuruluşu olan Yardım Koordinasyon Birimi’nin verilerine göre İdlib’in ve Halep’in kuzeyinde Türkiye sınırı boyunca uzanan kamplarda yaklaşık 320 insan yaşıyor. Suriye rejiminin ocak ayında Suriye’nin kuzeybatısında başlattığı askeri harekât yüzünden yaklaşık 1 milyon insan yurdundan olmuş, çatışmalar Türkiye ve Rusya’nın 5 Mart’ta imzaladığı ateşkesle sona ermişti.

Ancak çok sayıda insan yaşamlarını hâlen Türk sınırındaki çadırlarda ya da barakarlarda sürdürüyor. Kamplarda herhangi bir temizlik ya da sağlık hizmeti verilmiyor. Üstelik kamp sakinlerinin çoğunun diyabet (şeker hastalığı) ya da kalp rahatsızlıklarından muzdarip.

Suriyeli doktorlar tarafından 2012’de Halep’te kurulan bağımsız sivil toplum kuruluşu Uluslararası Doktorlar Birliği Halep’in kuzeyindeki muhalif bölgelerinde yer alan 33 kliniğin yanı sıra dokuz kampa da sağlık hizmeti veriyor. Birliğin geçici yerleşimlere hizmet vermek üzere dört acil müdahale ekibi de bulunuyor. Birliğe bağlı doktorlardan Bekri Moaz Al-Monitor’a şunları aktarıyor: “Salgın muhalif bölgelere ulaşırsa sonuçları şüphesiz korkunç olur çünkü bulaşma hızı son derece yüksek bir virüs. Kamplardaki nüfus yoğunluğu çok fazla, insanlar daracık alanlara sıkışmış durumdalar ve çok sayıda kamp var.”

Moaz şöyle devam ediyor: “Kamplarda salgının hızla yayılmasına yol açacak pek çok muhtelif etmen mevcut. Kamp sakinlerinin çoğu en savunmasız grupta olan yaşlılar ve çocuklar. Çadırlar birbirine çok yakın olduğu için izolasyon son derece zor. Ekonomik koşullar hiç iyi değil, insanlar çalışmak için her gün çadırlardan çıkıp işlerine gitmek zorundalar. Tuvalet, duş ve su depoları müşterek. Bu alanların ortak kullanılması da bulaşma riskini artırıyor.”

İdlib merkezli Suriye Müdahale Koordinasyon Grubu, muhalif bölgelerin salgınla mücadele kapasitesini ölçmek için hastane ve tıp merkezlerinin nüfusa oranını karşılaştıran bir çalışma yaptı. 27 Mart’ta yayınlanan istatistiklere göre Suriye’nin kuzeybatısında her hastane yatağı başına düşen insan sayısı 2 bin 378, ileri vakaların tedavisinde zaruri olan suni solunum cihazı başına düşen insan sayısı da 37 bin 549.

Moaz şöyle diyor: “Suriye’deki sağlık hizmetleri temel ve sınırlı. Salgın durumunda yığılma nedeniyle hastanelerin üzerinde büyük bir baskı olacak. Virüs dünyanın en gelişmiş sağlık sistemine sahip ülkelere bile büyük darbe vurdu. Suriye gibi bir ülkeyi ne hâle getireceğini siz düşünün.”

Öte yandan koronavirüsün yarattığı küresel paniğe rağmen Suriye’nin kuzeybatısındaki hayat neredeyse normal seyrinde sürüyor. Sosyal mesafe ve izolasyon çağrılarına kimse aldırmıyor. Marketler kalabalık ve insanlar sokaklarda maske ya da eldiven gibi koruyucu malzemeleri takmadan geziyor. Dükkanlar geç saatlere kadar açık. (…) Suriye’nin içinde bulunduğu şartlarda önlemlerin hayata geçirilmesi zaten çok zor. Hiçbir destek sağlamadan insanlardan işlerini bırakmalarını nasıl isteyebilirsiniz? Bölgedeki yerel yetkililerin çalışmayan insanlara mali destek verecek yahut temel ihtiyaçlarını karşılayacak kaynakları yok. Bu nedenle karantina uygulanamıyor.”

Suriye muhalefetine bağlı geçici hükümetin sağlık bakanlığını yürüten Meram El Şeyh ise Al-Monitor’a şunları aktarıyor: “Salgının yayılmasını durdurmak için bir dizi önlem aldık. Üniversite ve diğer okulları kapatarak, online eğitime geçtik. Suriye rejimiyle sınır kapılarını kapattık ve Türkiye’ye giriş çıkışlarda test yapıyoruz. (...) Şu ana kadar muhalif bölgelerde koronavirüs vakasına saptanmadı. Bu da alınan önlemler ve bölgenin fiilen kapatılmasıyla mümkün oldu. Koronavirüs testleri İdlib’in muhaliflerin kontrolündeki bir mahallede yer alan tek bir laboratuvarda yapılabiliyor. Testler ya bu merkezde yapılıyor ya da insanlardan alınan örnekler Türkiye’ye gönderiliyor.”

İdlib Epidemiyoloji Laboratuvarı Başkanı Şaham Mekki’nin 5 Nisan’da Al-Monitor’a verdiği bilgilere göre şu ana kadar laboratuvarda yapılan 27 testin tamamı negatif çıktı. Bu yazının kaleme alındığı tarihte Suriye’nin kuzeybatısındaki muhalif bölgelerde virüs vakasına rastlanmamıştı. Ellerinde 300 test bulunduğunu belirten Mekki, “laboratuvarda günde 10 ilâ 20 test yapılabildiğini” söyledi.

Suriye’de 7 Nisan itibarıyla koronavirüs sebebiyle hayatını kaybeden hasta sayısı iki ve ülkede toplam 19 COVID-19 hastası bulunuyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Suriyeli Kürtler: Mahsul gaspı Türk yardımlarını gölgede bırakıyor
Amberin Zaman | türk-kürt çatışması | Haz 22, 2020
Krizin garajı varlık fonu
Mustafa Sönmez | Türkiye ekonomisi | Haz 22, 2020
Suriye’de ‘TL bölgesi’ hayal mi gerçek mi?
Fehim Taştekin | Suriye çatışması | Haz 15, 2020
Ekonomik kriz erken seçimi zorluyor
Mustafa Sönmez | Türkiye ekonomisi | Haz 15, 2020
Pandemide futbol: Tamam mı, devam mı?
Mustafa Sönmez | | Haz 10, 2020

Recent Podcasts

Featured Video