İsrail ve Türkiye arasında buzlar eriyor mu?

Türkiye’nin koronavirüs salgınıyla mücadelede İsrail’e tıbbi malzeme vereceği haberi, ikili ilişkilerde küçük ama önemli bir yumuşamanın işareti olabilir.

al-monitor Ankara’da koronavirüs salgınına karşı maske üreten işçiler, 26 Mart 2020 Photo by Mustafa Murat Kaynak/Anadolu Agency via Getty Images.

Nis 13, 2020

Türkiye’nin koronavirüs salgınıyla mücadelede İsrail’e maske, koruyucu tulum ve steril eldiven gibi tıbbi malzeme sağlayacağı haberi 12 Nisan’da resmi ağızlarca teyit edildi. Malzemenin önümüzdeki günlerde, hatta belki 16 Nisan gibi yakın bir tarihte İsrail’e ulaşması bekleniyor. Aynı sevkiyatta Batı Şeria’daki Filistin Yönetimi’ne de benzer malzemeler gönderilecek.

Türkiye’nin İsrail’e tıbbi malzeme göndereceği haberi ilk olarak 9 Nisan’da Bloomberg tarafından duyurulmuş ve İsrail’de çeşitli gayri resmi tepkilere yol açmıştı. Dışişleri Bakanlığı ise yorum yapmayı kesinlikle reddetti. Oysa ABD ve Çin gibi başka ülkelerin gönderdikleri hem Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü hem de Başbakan Benjamin Netanyahu’nun ekibi tarafından memnuniyetle duyurulmuştu. Bunun son örneği, ABD Savunma Bakanlığı’nın 1 milyon maskeden oluşan gönderisiydi. 

Türk kaynaklar, İsrail ve Filistin Yönetimi’ne yönelik çifte sevkiyatı insani bir jest olarak tanımladı. Ancak Al-Monitor’a bilgi veren bir İsrail Dışişleri Bakanlığı kaynağı, Türkiye’den gelecek tıbbi malzemenin, özel sektör temsilcileri tarafından sağlanan ticari bir sevkiyat olduğunu belirtti. Öte yandan Ankara’nın 12 Nisan’daki teyit açıklaması, maske ve eldiven tedarikinin Cumhurbaşkanlığı’nın onayıyla sağlandığını ortaya koydu. 

Peki, bu karmaşanın nedeni ne? Diplomatik söylemler arasındaki farklılık birkaç unsurla açıklanabilir. 

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan kendisini öteden beri Filistin halkının ve Filistin davasının savunucusu olarak sunuyor. Bu bağlamda Ankara’nın koronavirüs salgınında Batı Şeria halkına destek sunması doğaldı. Anlaşılan o ki Filistin Yönetimi’ne yönelik bu insani yardım için İsrail kolaylık göstereceğini ortaya koydu ve bu da Türkiye’yi memnun ettiği için benzer malzemelerin İsrail’e de sağlanması önerildi. Malzemelerin bedeli İsrailli kuruluşlarca özel olarak ödeniyor olabilir ama Erdoğan’ın haberleri ya da sağlanan anlaşmayı yalanlamaması çok şey anlatıyor.

İsrail tarafında ise hükümet COVID-19 salgınıyla mücadelede Erdoğan’ın hanesine puan yazdırmaktan kaçınıyor olabilir. Ancak tablonun bundan ibaret olmadığı anlaşılıyor. İkili ilişkiler son 10 yılda fazlasıyla bozulmuşken, İsrail diplomasisi, olumlu yönde atılan her küçük adıma olağanüstü bir hassasiyet atfediyor. Bu tür adımlar kamuoyuna ne kadar az yansırsa o kadar iyi. Buna, İsrail’in son yıllarda Yunanistan ve Kıbrıs (Rum kesimi) ile giderek artan ilişkileri de eklenebilir. Türkiye’ye karşı bir denge ekseni olarak gelişen bu ilişkiler, daha çok enerji alanında yoğunlaşıyor. İsrail ve Türkiye’nin işbirliği yaptığı haberi, İsrail’in yeni müttefikleri arasında bazı kaygılar doğuracağı muhakkak.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Suriyeli muhalifler niçin Türkiye’den gitmek istiyor?
Amberin Zaman | Suriye çatışması | Eyl 10, 2020
Barzani Ankara’ya Bağdat’tan uzlaşı mesajı getirdi
Amberin Zaman | Kürtler ve Kürdistan | Eyl 8, 2020
Sosyal mesafe kuralları: Tedbir mi cezalandırma mı?
Sibel Hürtaş | | Eyl 2, 2020
Şehir hastaneleri kara deliği ürkütüyor
Mustafa Sönmez | Türkiye ekonomisi | Ağu 31, 2020
Ürdün ve Irak ile bağlarını güçlendiren Mısır, Türkiye’ye ne mesaj veriyor?
Mohamed Saied | ekonomi ve ticaret | Eyl 5, 2020

Recent Podcasts

Featured Video