Irak’taki ABD üslerine saldırılar: Tahran’dan Washington’a sert mesaj

Irak’taki sokak protestoları devam ederken ABD üslerini hedef alan saldırıların artması Tahran’dan Washington’a yönelik bir uyarı mesajı olabilir. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Irak’ın Dohuk vilayetinde seyreden bir Amerikan askeri konvoyu, 21 Ekim 2019 Photo by REUTERS/Ari Jalal.

Ara 20, 2019

ABD yönetimi Irak’taki Amerikan üslerini ve ortak askeri tesisleri hedef alan füze saldırılarından İran’ı sorumlu tutuyor. Gelişmiş füze saldırılarının Irak içindeki İran destekli gruplar tarafından düzenlendiği bildiriliyor. ABD’li bir yetkili son beş hafta içinde ABD güçlerinin konuşlandığı askeri tesislere ya da yakınlarına dokuz füze saldırısı düzenlendiğini açıkladı. 

Irak makamlarının 12 Aralık’ta yaptığı açıklamaya göre Bağdat Uluslararası Havaalanı’nın yakınlarında ABD askerlerinin kaldığı bir üsse de iki roket saldırısı düzenlendi.

Bağdat’ın kuzeyindeki Balad hava üssü 5 Aralık’ta iki füze saldırısıyla vuruldu. Güvenlik kaynaklarına göre saldırıların arkasında İran destekli Iraklı Halk Seferberlik Birlikleri’ne (HSB) bağlı Kataib Hizbullah örgütü var.

Bu saldırıdan bir gün önce de Irak’taki ABD birliklerinin --5 bin 200 asker-- toplanma noktası olan Ayn El Essad üssü beş füzeyle vuruldu. 8 Kasım’da Ninova vilayetinde bulunan Kayyare üssüne 17 roket saldırısı düzenlendi. Güvenlik kaynakları saldırılardan teröristleri sorumlu tuttu. Bağdat’ın kuzeyinde bulunan ABD’lilere ait Taci Kampı 17 Temmuz’da Katyuşa roketleriyle vurulmuştu, aynı üsse 28 Ekim’de de havan topu saldırısı düzenlendi.

Hedefte sadece askeri üsler yok. 19 Haziran’da ABD’li petrol devlerinden ExxonMobil’in Irak’ın güneyindeki Basra’da bulunan rafinerisi roketle vuruldu. 

Irak Ortak Harekât Merkezi Sözcüsü Tahsin El Hafacı Al-Monitor’a konuya ilişkin şunları aktardı: “Terör örgütleri Irak’ın dört bir yanındaki kampları bombalıyorlar. Askeri üsleri ve tesisleri hedef alabilecek füze platformlarına sahipler.” Hafacı örgütlerin isimlerini vermekten kaçındı.

Irak istihbarat birimlerine yakın Kalkınma Araştırmaları Merkezi’nin güvenlik uzmanlarından Fadıl Ebu Ragif’in Al-Monitor’a yaptığı değerlendirme ise şöyle: “Üslere yönelik bombardıman yeni sayılmaz. İki aydan beri ABD’nin Irak’taki varlığına ve Washington ile Bağdat arasında imzalanan Stratejik Çerçeve Anlaşması’na karşı çıkan gruplar ya da örgütler tarafından sürekli tekrarlanan saldırılarla karşı karşıyayız.” 

Ragif şöyle devam etti: “Bu saldırıların, ABD’nin tutum değişikliğine yol açan sokak gösterileriyle eş anlı gerçekleşmesi Amerikalıların hedef alınmasına önemli bir boyut katıyor. İran’ın Irak’ta etkinliği, silahları ve destekçileri var ve bu gruplar, Washington’a tepkilerini göstermek için hızla Irak’taki ABD hedeflerini vurmaya başlıyorlar.” Ragif Irak’ta giderek büyüyen siyasi ve güvenlik sorunları nedeniyle saldırıların hız kazanabileceğini de ekledi. 

Irak’ta ABD birliklerinin konuşlandığı pek çok üs bulunuyor. Kuzey Irak’ta Sincar yakınlarında, Atruş ve El Harir’de birer üs var. İran sınırında bulunan Süleymaniye vilayetine bağlı Halepçe’de iki, Musul’un güneyindeki Kayyare’de de bir hava üssü bulunuyor. Irak’ın batısında Ayn El Esad ile Anbar vilayetinde Habbaniye üssü yer alıyor. ABD’nin F-16 sortilerini kontrol etmek için Selahattin’deki Balad hava üssü oldukça büyük. Bağdat’ın kuzeyindeki Taci Kampı eğitim amaçlı kullanılıyor. Ayrıca Bağdat Uluslararası Havaalanı’nda da istihbarat ve koordinasyon için ABD birlikleri konuşlu.

Baghdad News sitesinin eski genel yayın yönetmenlerinden Araştırmacı Gazeteci Mazen Sahib El Şammari’ye göre Irak’taki saldırılar İran’ın nükleer anlaşmanın bozulması, yaptırımlar ve diğer konularda yaşadığı sorunlarla bağlantılı. Şammari’ye göre pek çok kişi Şii kesimlerin Tahran’a karşı sokağa dökülmesinde Washington’ın parmağı olduğuna inanıyor. Bunun ABD üslerine yönelik saldırıları tetiklediğini düşünen Şammari, Al-Monitor’a “Irak makamları, İran nüfuzu ile Stratejik Çerçeve Anlaşması arasında sıkışmış durumda” dedi.

Öte yandan eski Irak Sanayi Bakanı Muhsin El Şammari, ABD’den saldırılara karşı sert bir misilleme beklemiyor. Şu an araştırmacılık yapan Şammari’ye göre “Washington askeri çözümlere başvurmayacak.”

Uluslararası hukuk uzmanı ve eski hakim Ali El Tamimi de ABD ve Irak’ın saldırılara diplomatik ve yasal yollarla yanıt vereceği görüşünde. Tamimi Al-Monitor’a şunları aktardı: “ABD’nin Irak’taki varlığının dayanağı 2008’de imzalanan stratejik anlaşmadır. Irak terörle mücadele kanunlarına göre Amerikan varlığına karşı her türlü saldırı terör saldırısıdır ve saldırıyı bir örgüt, milis gücü ya da siyasi partinin düzenlemiş olması bunu değiştirmez.”

Irak Terörle Mücadele Kanunu’nun 4’ncü maddesi gereği Irak Hükümeti’nin bu saldırıları soruşturarak failleri yargılamakla yükümlü olduğunu belirten Tamimi, şöyle devam etti: “Bunun yanı sıra saldırıları ya da saldırıları gerçekleştiren örgütleri destekleyen ülkelere karşı da şikayette bulunulabilir. BM Tüzüğü’nün 1, 2 ve 3’ncü maddeleri buna olanak veriyor.”

El Madain Araştırma Merkezi’nden Siyasi Analist Mahir Cudi de saldırıların artan İran-ABD gerilimi ile ilişkili olduğu kanısında. Cudi Al-Monitor’a şöyle dedi: “İki ülke arasında karşılıklı atışmalar oldu ve Bağdat, bilhassa da kriz zamanlarında Washington ile Tahran arasında bir postacı işlevi gördü. (...) ABD güçlerine yönelik saldırıların failleri Irak’taki siyasi kaos ve güvenlik durumu nedeniyle yakalanamıyor. Ülke uluslararası ihtilafların ve istihbarat servislerinin arka bahçesine dönüşmüş durumda. Buna bir de siyasi partiler, mafyalar, silahlı grupların devlet üzerindeki etkisini eklemek lazım.”

ABD’nin Irak’taki varlığı iki ülke arasındaki anlaşmalar ve Irak Hükümeti’nin onayıyla meşru bir dayanağa sahip. Bu da hem saldırıların durdurulması hem de ABD güçlerinin başka bir ülkeye, bilhassa da İran’a Irak üzerinden saldırmasının engellenmesi için gereken siyasi adımların atılmasını gerektiriyor. Böylelikle İran destekli Iraklı grupların Amerikalıları hedef alma gerekçesi ortadan kalkmış olur.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

İran füzeleri Kürtlere de bir uyarı mıydı?
Dana Taib Menmy | | Oca 8, 2020
Irak uçurumun kenarında: Bundan sonra ne olabilir?
Ali Mamouri | Çatışma çözümlerinde sivil toplum  | Ara 29, 2019
İslam Devleti Irak’taki siyasi çalkantıyı kullanarak yeniden canlanıyor
Adnan Abu Zeed | İslam Devleti | Ara 21, 2019
Bağdat ile Erbil arasındaki petrol anlaşmasının akıbeti ne olacak?
Dana Taib Menmy | Kurumsal gelişim | Ara 12, 2019
Rusya Suriye’de üçüncü üssünü mü kuruyor?
Maxim Suchkov | Suriye'de Rusya | Kas 15, 2019

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Irak'ın Nabzı

al-monitor
Irak Kürdistanı Suriyeli Kürtlere gönderilen insani yardımları engelliyor mu?
Amberin Zaman | Koronavirüs | Nis 22, 2020
al-monitor
Gorani lehçesini yaşatmak isteyen öğretmen Kuran’ı Kürtçeye çevirdi
Dana Taib Menmy | Tehlike altındaki diller | Oca 31, 2020
al-monitor
Türkiye Irak’ta PKK bağlantılı Ezidi milisleri vurdu
Saad Salloum | Ezidiler | Oca 24, 2020
al-monitor
Mühendis’in ardından Haşdi Şabi’yi neler bekliyor?
Mustafa Saadoun | | Oca 21, 2020