Suriye’de kış yükselen yakıt fiyatlarıyla daha çetin geçecek

Suriye’de isyancıların kontrol ettiği bölgelerde yaşayan insanlar, çetin kış koşullarının yanı sıra hızla yükselen yakıt ve gıda fiyatlarıyla baş etmeye çalışıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Suriye’nin Haseke bölgesindeki El Hol sığınmacı kampında yakıt almak için sıra bekleyen kadınlar, 1 Nisan 2019 Photo by REUTERS/Ali Hashisho.

İşlenmiş konular

aleppo, idlib, humanitarian crisis, fuel prices, winter, syrian civil war

Oca 1, 2020

HALEP, Suriye — Suriye iç savaşı dokuzuncu yılını doldurmak üzereyken İdlib ve Halep’te muhaliflerin kontrol ettiği bölgelerde yaşayan insanlar çetin yaşam koşullarıyla boğuşuyor ve birçoğu temel ihtiyaçlarını karşılamakta bile zorlanıyor. Suriye Lirası’nın son dönemdeki çöküşüyle durum daha da vahim bir hâl aldı. Isınma, beslenme ve barınmanın yanı sıra şebeke suyu gibi hizmetlerin bedeli de yükseldi. 

Halep’in kuzeyinde yaşayan medya aktivisti Eymen Süveyd Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Bu sene kış çok zor geçiyor. Halep kırsalında halkın büyük çoğunluğu artan yakıt fiyatları nedeniyle ısınma masraflarını karşılayamıyor. Isınma için kullanılan mazotun varil fiyatı geçen sene 35 dolar düzeyindeyken, şu an 100 dolara tekabül eden 90 bin lira seviyesinde. Yoksulların çoğu, özellikle kamplarda yaşayanlar, odun sobası tercih ediyor ve çevredeki meyve bahçelerinden yakacak odun, kurumuş dallar topluyorlar. Durumu daha iyi olanlar ise kömür alıyor ve sadece üç gün giden bir çuval kömüre 4 bin lira (5 dolar) ödüyorlar.”

AFP’ye göre bazı insanlar evlerini ısıtmak için şamfıstığı kabukları yakıyor. 

Kuzey Halep’te yakıt ticaretiyle uğraşan Mustafa Bakkur’a göre Türkiye’nin kuzeydoğu Suriye’de gerçekleştirdiği Barış Pınarı Harekâtı hızlı fiyat artışlarında etkili oldu. Suriye Milli Ordusu isimli muhalif yapıyı destekleyen Türkiye, ekimde başlattığı harekâtla Kürtler ile Araplardan oluşan Suriye Demokratik Güçleri’ni (SDG) hedef aldı. 

Bakkur şöyle konuştu: “SDG, Münbiç’te kontrol ettiği bölgeler ile Halep kırsalındaki muhalefet bölgeleri arasında yer alan Um Celud geçiş noktasından giren yakıt miktarını zaten azaltmıştı. Harekâttan birkaç gün sonra SDG geçiş noktasını tamamen kapattı. Eskiden kuzeydoğu Suriye’deki petrol sahalarından büyük miktarlarda ham petrol geliyor ve Halep’te derme çatma tesislerde rafine ediliyordu. Yakıt fiyatları bu akışın kesilmesi yüzünden yükseldi.”

Yerli kaynak kesilince petrol ürünleri çok daha pahalıya Türkiye’den ithal edilmeye başlandı. İthal mazotun litre fiyatı 600 Suriye Lirası (0.70 dolar), benzinin litre fiyatı ise yaklaşık 650 Suriye Lirası (0.85 dolar). Bu fiyatlar yerli üretimin çok üzerinde. Yerli benzinin litre fiyatı 350 Suriye Lirası (0.50 dolar), mazotun litre fiyatı da 200 Suriye Lirası (0.25 dolar) idi. 

Petrol ürünlerinin artan maliyetiyle birlikte ekmek, yerli mallar ve gıda nakliyatı da pahalandı. 

Medya aktivisti Ömer Hafız ise gıda fiyatlarındaki artışın büyük ölçüde Suriye Lirası’nın dolara karşı değer kaybetmesinden kaynaklandığını vurguladı. Doların fiyatı 600 Suriye Lirası’ndan yaklaşık 900 Suriye Lirası’na çıkmış durumda. Hafız, “Hâl böyle olunca günlük ihtiyaç olan çeşitli ürünlerin fiyatları da en az yüzde 35 oranında yükseldi” dedi. 

Fiyat artışları, işsizliğin yaygın olduğu bir ortamda halkın çilesini daha da büyütüyor. 

Doğu Guta’dan kaçarak İdlib vilayetine sığınan Ahmed El Dımaşki Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Günde ortalama 2 bin Suriye Lirası (yaklaşık 2 dolar) yevmiyeyle çalışan bir işçi, ailesine ekmek, su ve biraz sebze temin edebilir ama kira için para ayırmaz. Peki çalışamayanlar, iş bulamayanlar ne yapacak? İdlib’de iş bulmak zor.”

İdlib kırsalında yaşayan sivil toplum aktivisti Delal El Baş, Suriye Lirası’nın çöküşü ve fiyat artışlarıyla İdlib ve Halep vilayetlerinde halkın alım gücünün iyice düştüğünü vurguladı. 

Baş Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Tüm bunlar halkın yaşamını olumsuz etkiliyor. İnsanlar bazı öğünlerden ya da etten, yüksek fiyatlı sebze ve meyvelerden vazgeçmek zorunda kalıyorlar. Halk temel ihtiyaçlarını karşılama derdinde ki bu bile fazlasıyla zorlaştı.” 

Şam bölgesinden Halep’in kuzeyindeki Afrin’e kaçan medya aktivisti Ahmed El Barrai de “Afrin’de halkın büyük çoğunluğu yüksek fiyatlardan muzdarip. Çarşı pazarda faaliyet yok denecek kadar az. Aileler ihtiyaçlarını karşılayamıyor” dedi. 

Halep’in batısında yaşayan medya aktivisti Rami El Seid ise mülteci kamplarında durumun daha da vahim olduğunu vurguladı: “Kamplardaki insanların ısınma, su ve elektrik için parası yok. İlaç ve bebek maması bile alamıyorlar."

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

İdlib’deki zamansız gerilimden savaş çıkar mı?
Fehim Taştekin | Suriye çatışması | Eyl 25, 2020
Suriyeli muhalifler niçin Türkiye’den gitmek istiyor?
Amberin Zaman | Suriye çatışması | Eyl 10, 2020
Moskova ve Şam niçin birbirine güç gösterisi yapıyor?
Anton Mardasov | Suriye'de Rusya | Tem 31, 2020
İdlib’de tıklayan bomba: Uzlaşma mı savaş mı?
Fehim Taştekin | Suriye çatışması | Tem 29, 2020
HTŞ, Türkiye’nin işini mi yapıyor?
Fehim Taştekin | İdlib | Haz 28, 2020

Recent Podcasts

Featured Video