Mısır bölgesel enerji merkezi hâline geliyor

Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah El Sisi ülkesinin Afrika’ya elektrik ihraç etmeye hazır olduğunu açıkladı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Kahire yakınlarında yapımı yeni tamamlanan üç kombine çevrim elektrik santralinden birinin görüntüsü, 24 Temmuz 2018 Photo by KHALED DESOUKI/AFP via Getty Images.
Rami Galal

Rami Galal

@ramiglal

İşlenmiş konular

africa, electricity, ethiopian government, gerd, egypt-sudan ties, energy industry, energy, egypt economy

Ara 26, 2019

KAHİRE — Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah El Sisi Asvan Sürdürülebilir Barış ve Kalkınma Forumu’nun 11 Aralık’taki açılışında yaptığı konuşmada Mısır’ın ürettiği elektriğin yüzde 20’sini Afrika ülkelerine ihraç etmeye hazır olduğunu açıkladı.

Nijer Cumhurbaşkanı Issoufou Mahamadou’nun Afrika’da elektrik üretimi maliyetinin kilovat başına 0,15 doları bulduğunu yönündeki sözlerine atıf yapan Sisi, Mısır’ın bunun yarı fiyatına Afrika kıtasına elektrik satabileceğini söyledi. Cumhurbaşkanı bunun önündeki tek büyük engelin elektrik iletim hatlarının yetersizliği olduğunu kaydetti. 

Sisi’nin açıklaması Mısır ile Etiyopya arasındaki Rönesans Barajı ihtilafının tırmandığı bir zamanda geldi. Etiyopya barajın elektrik ihracatı ve kalkınmaya katkı sağlayacağını savunurken, Kahire barajın su seviyesi hâlihazırda oldukça düşük olan Nil Nehri’ne daha fazla zarar vermesinden endişeli. 

Mısır Enerji Bakanlığı Sözcüsü Ayman Hamza Al-Monitor’a konuya ilişkin şunları aktardı: “Mısır kendisini bölgesel bir enerji merkezi olarak konumlandırmaya çabalıyor. Bu kapsamda Ürdün ve Libya başta olmak üzere pek çok ülkeyle arasına elektrik iletim hatları döşedi. Suudi Arabistan’a da bir hat döşenmesi planlanıyor.”

Sözcü şöyle devam etti: “Mısır Afrika’nın güneyine elektrik ihracatı için Sudan’a döşenmesi gereken hattı da tamamladı. Kapasitesi 100 ilâ 300 megavat arasında değişen çift devreli iletim hattı, Mısır’ın Toşka 2 santralinden Sudan’ın Arkin santraline elektrik taşıyacak. Mısır ile Sudan arasındaki 97 kilometrelik hattın maliyeti toplam 56 milyon dolar ve her ülke kendi topraklarındaki inşa masraflarından sorumlu olacak. 2020’nin ilk aylarında 50 megavatlık bir kapasiteyle deneme süreci başlayacak. Sudan’da siyasi istikrarın sağlanmasının ardından ikinci aşama tamamlanacak ve kapasite artırılacak.”

Mısır’ın Afrika’nın yanı sıra Avrupa’ya da elektrik ihraç etmek istediğini belirten Hamza, Mısır, Kıbrıs ve Yunanistan arasında imzalanan üçlü çerçeve anlaşmasının buna olanak tanıdığını kaydetti. Anlaşma ülkeler arasında 2 bin megavatlık denizaltı kabloları döşenmesini öngörüyor. Hamza Afrika’ya ihraç edilecek elektrik için birim fiyatın ise Cumhurbaşkanlığı tarafından belirleneceğini belirtti. 

Mısır Elektrik Sendikası’na bağlı Elektrik ve Enerji İdaresi Başkanı Faruk El Hekim ise Al-Monitor’a şunları aktardı: “Siemens tarafından inşa edilen üç dev elektrik santrali Temmuz 2018’de faaliyete geçtikten sonra Mısır’ın enerji üretimi 50 bin megavata ulaştı. Biz bunun sadece 30 bin megavatını kullanıyoruz, 20 bin megavatlık arz fazlası var. Mısır da bunu ihraç etmek istiyor.” 

Arz fazlasının bir kısmının elektrik tüketimindeki olası artışlara karşı yedekte tutulacağını da belirten Hekim, Afrika ülkelerine ihracattan sağlanacak gelirin santrallerin yakıt ve diğer masrafları için kullanılacağını söyledi. Hekim’e göre elektrik ihracatı, Mısır’ın enerji sektörüne sağlayacağı faydanın yanı sıra elektrik hatlarının geçtiği ülkelere de mali katkıda bulunacak.

Mısır Parlamentosu’nun Savunma ve Ulusal Güvenlik Komisyonu üyelerinden Binbaşı Hamdi Bakit de Afrika ülkelerinin sorunlarının kıtanın zenginliklerini sömüren yabancı devletler tarafından değil bizzat Afrikalılar tarafından çözülebileceğini vurguladı. Bakit Mısır’ın da bu kapsamda Afrika’da sürdürülebilir bir kalkınmayı desteklediğini; yoksulluk, terör ve istikrarsızlıkla mücadeleye destek verdiğini belirtti.

Afrika’da rönesansın ancak ekonomik bütünleşmeyle sağlanabileceğini savunan Bakit, Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Mısır’ın ekonomisi sınırlı ve Afrika ülkelerinin kalkınmasına aktaracak cari fazlası yok. Ancak ekonomik ve bilimsel birikimini Afrika kıtasına ihraç edebilmek için elinden geleni yapıyor; sulama, elektrik, tarım, inşaat, ulaşım alanında işbirliğini güçlendiriyor. Kahire ile Cape Town arasındaki karayolu da bunun bir örneği. (...) Güvenlik alanında, Mısır Afrikalı subaylara eğitim bursları veriyor ve Sahra ülkelerinin İslam Devleti, Boko Haram, El Kaide ve Mücahit Gençlik Hareketi gibi radikal örgütlerle mücadelesine destek oluyor.”

Bakit şöyle devam etti: “Mısır, Etiyopya’dan hızlı davranarak elektrikteki arz fazlasını bu ülkelere ihraç etmek istiyor. Zira Etiyopya da barajdan ürettiği enerjiyi kendi halkı için kullanmak yerine komşu ülkelere ihraç etmeyi planlıyor. Mısır hidroelektrik alanında defalarca Etiyopya’ya işbirliği teklif etti. Fakat Etiyopya’nın tek derdi bizim için yaşamsal önemi olan Mısır su kotasını baypas etmek. Biz de buna karşı mücadelemizi tüm uluslararası kuruluşlar nezdinde sürdüreceğiz.”

Kahire Üniversitesi’ne bağlı Afrika Araştırmaları Enstitüsü’nün Doğal Kaynaklar Bölüm Başkanı Abbas Şarki Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Afrika kıtası zengin doğal kaynaklara sahip. Örneğin bir baraj inşa edilse Kongo’daki su kaynakları tüm Afrika’nın elektrik ihtiyacını karşılayabilir. Ancak elektrik şebekeleri yetersiz olunca bu potansiyelin bir değeri kalmıyor. Ne yazık ki, Afrika’nın güneyindeki nüfusun yüzde 70’i elektrikten yoksun üstelik de kıtanın zengin kaynaklarına rağmen.”

Rönesans Barajı’nı dolduracak suyun tarım ya da içme suyu için kullanılamayacağını ve bu nedenle Etiyopya halkına doğrudan bir faydası olmayacağını belirten akademisyen, barajdan sağlanacak yaklaşık 6 bin kilovatlık elektriğin ülkede kurulması planlanan elektrik santrallerinin maliyetini bile karşılamayacağını kaydetti. 

Şarki’ye göre proje ziraat, su ve elektrik alanında Etiyopya halkına bir kazanım getirmezse ülkede olası bir ihtilâlin önü açılabilir. Etiyopya ile Sudan arasındaki elektrik ağlarının Mısır’ın işbirliği olmadan bir işe yaramayacağına dikkat çeken Şarki, Etiyopya’nın su alanında Mısır ile Mısır’ın da elektrik alanında Etiyopya ile işbirliği yapmak zorunda olduklarını belirtti.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Enerjide yanlış hesaplar, ağır faturalar
Mustafa Sönmez | Petrol ve gaz | Ara 19, 2019
Suriye rejimi petrol üretimini canlandırmayı hedefliyor
Mohammad Bassiki | Petrol ve gaz | Kas 6, 2019
Doğu Akdeniz’deki gerilim patlama noktasına mı gidiyor?
Amberin Zaman | Petrol ve gaz | Tem 9, 2019
Ürdün, Irak ile stratejik bağlarını onarmak istiyor
Osama Al Sharif | | Oca 22, 2019
Türkiye, Rusya-Ukrayna çatışmasında arabulucu olabilir mi?
Yekaterina Chulkovskaya | Sınır ihtilafları ve ilhak  | Kas 29, 2018

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Mısır'ın Nabzı

al-monitor
Türkiye’yi tehdit olarak gören Mısır donanmasını güçlendiriyor
George Mikhail | denizcilik stratejisi | Tem 1, 2020
al-monitor
İstanbul’un fethini 'işgal' diye tanımlayan Mısır kurumu eleştiri oklarının hedefinde
Menna A. Farouk | | Haz 19, 2020
al-monitor
Mısır-Türkiye arasındaki enerji kavgası alevleniyor
Rasha Mahmoud | Petrol ve gaz | Mar 27, 2020
al-monitor
Libyalı Yahudiler ülkelerine dönüş hakkı istiyor
George Mikhail | etnik azınlıklar | Şub 21, 2020