ABD’li yetkililer: Türk harekâtı IŞİD militanlarının serbest kalmasına yol açabilir

Amerikalı yetkililer uyarıyor: Başkan Donald Trump’ın Pazar günü Türkiye’nin Suriye’nin kuzeydoğusuna yönelik askeri herakâtına yeşil ışık yakması binlerce İslam Devleti savaşçısının cezaevlerinden kaçıp cepheye dönmesine yol açabilir. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Güvenlik mekanizması çabaları kapsamında Suriye’nin kuzeydoğusunda ortak devriye görevi icra eden ABD ve Türk güçleri, 4 Ekim 2019 Photo by US Army/Staff Sgt. Andrew Goedl/via REUTERS.

Eki 7, 2019

ABD Başkanı Donald Trump’ın Pazar günü Suriye’nin kuzeydoğusuna yönelik Türk herakâtına yeşil ışık yakmasının ardından Amerikalı yetkililerden peşi sıra uyarılar geliyor: Harekât binlerce İslam Devleti (İD) savaşçısının örgüt ideolojisinin yuvası hâline gelen cezaevlerinden kaçıp cephelere dönmesine yol açabilir.

Trump’ın güvenli bölgeden 100’ü aşkın Amerikan birliğini çekeceğine dair sürpriz paylaşımının hemen ardından açıklama yapan Beyaz Saray, Fransa ve Almanya gibi ülkelerin vatandaşları olan İD savaşçılarının iadesine yanaşmadığını bildirdi.

Beyaz Saray Sözcüsü Stephanie Grisham da Trump ile Türk mevkidaşı Recep Tayyip Erdoğan arasında Pazar günü gerçekleşen telefon görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada Kürtlerin öncülüğündeki Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) çekilmesiyle yabancı İD savaşçılarının sorumluluğunu Türkiye’nin üstleneceğini söyledi.

Ancak gelişmeden önceden haberdar olmayan Beyaz Saray yetkilileri Trump’la aynı tutumu paylaşmıyor. Pentagon, kamplardan sorumlu SDG’nin Türkiye’nin olası bir harekâtı karşısında hâlihazırda tamamen dolu olan kampların güvenliğini sağlamakta yetersiz kalacağı uyarısını aylardır dile getiriyor. El Hol gibi Suriye’nin kuzeydoğusunda İD savaçılarının, ailelerinin ve çocuklarının tutulduğu kamplarda yaklaşık 60 bin kişi bulunuyor. Kampları koruyan Kürt savaşçıların sayısı ise 500’ü geçmiyor.

ABD Savunma Bakanlığı’nın aralık ayında görevinden ayrılacak olan Orta Doğu’dan sorumlu Bakan Yardımcısı Mick Mulroy “Müdahale olursa Kürtler de karşılık verme ihtiyacını duyarlar. Tüm bunlar birbiriyle bağlantılı” diye konuştu. Pentagon Kürtlerin iki işi aynı anda yapacak kaynağa sahip olmadıklarını ve İD tutuklularının mekan yetersizliği nedeniyle okul ve hastaneler gibi yerlerde barındırıldığını kaydediyor.

Beyaz Saray İD tutuklularından Türkiye’nin sorumlu olacağını açıklasa da Ankara’nın bu sorumluluğu uzun vadede taşıyabilecek kaynaklara ve isteğe sahip olup olmadığı net değil. 

Yetkililere göre olası bir operasyon, İD’le mücadelenin yanı sıra Kürtlerin öncülüğündeki güçlerin radikalleşme ile mücadele çabalarını da baltalar ve İD militanlarının tutulduğu geçici hapishanelerden kaçışlara yol açabilir.

Pentagon’un bilgisi dahilinde olmadığı söylenen gelişmeye Twitter hesabından tepki gösteren ABD’nin eski İD’le mücadele temsilcisi Brett McGurk, ani kararı eleştirerek Türkiye’nin kampların sorumluluğunu üstlenmekle ilgilenmediğini söyledi.

Uluslararası IŞİD’le Mücadele Koalisyonu’nun eski danışmanı ve ABD merkezli Orta Doğu Enstitüsü’nün misafir araştırmacılarından Elizabeth Dent de Al-Monitor’a şu değerlendirmeyi yaptı: “Türklerin bu kampları idare kapasitelerinin olduğunu hiç sanmıyorum, açıkçası böyle bir şeyi kabul ettiklerinden de şüpheliyim.”

Kıdemli Beyaz Saray yetkilileri bu ay başında yaptıkları açıklamalarda Türkiye’nin İD militanlarının tutulduğu merkezleri korumaya yönelik bir planı olduğuna dair herhangi bir bilgiye yer vermemişlerdi. Bu merkezler şu an tamamen SDG’nin kontrolünde. Washington’da Çarşamba günü düzenlenen bir panelde konuşan Mulroy da ülkeleri tarafından istenmeyen yabancı İD savaşçıları için bir B planı geliştirilmediğini söylemişti.

Savunma Bakanı Mark Esper ise Cumartesi günü şöyle konuşmuştu: “Sürdürülebilir bir çözüme ihtiyacımız var. SDG’den bu hapishaneleri korumasını istemek bana sürdürülebilir bir çözüm gibi görünmüyor.”

Kongre Suriye’de ABD öncülüğünde sürdürülen İD’le mücadele çabalarını kurtarmak için haftalardır ödenek çıkarmaya çalışıyor. Senato’nun Ödenekler Komitesi Suriye’de istikrarın tesisi ve güvenli bölge çabaları kapsamında Dışişleri Bakanlığı’na 130 milyon dolarlık bir bütçe ayrılmasını istemişti. Senato Silahlı Hizmetler Komitesi de yaz aylarında SDG’ye yardım amacıyla küçük çaplı mühimmat ve tedarik noktaları kurmak ve İD tutukluları için geçici hapishaneler inşa etmek için Savunma Bakanlığı’nın bütçesini genişletmeye çalışmıştı.

Trump yaklaşık bir yıldır Amerika’nın Suriye’den çıkması gerektiğini söylerken çekilme kararının boyutları ve Suriye’de birlik bırakılıp bırakılmayacağı hâlen net değil. 

Hafta sonunda Türkiye’nin hava ve kara saldırılarına başlayacağını yineleyen Erdoğan, güvenli bölgenin 30 kilometre derinliğe sahip olması ve 2 milyon Suriyeli mültecinin bu alana Kürtler ile Türkiye arasında bir tampon unsur olarak yerleştirilmesinde ısrarcı. SDG ise azami 14 kilometre derinliğinde bir güvenli bölgeyi kabul ediyor.

Eski ABD yetkilileri ise Washington’un İD’le mücadeleyi yeniden başlatmak istemesi durumunda SDG’nin artık Pentagon’la ortaklık kurmaya yanaşmayacağı uyarısında bulunuyorlar.

Barack Obama yönetiminde Suriye’den sorumlu Ulusal Güvenlik Direktörü olarak görev yapan Alexander Bick şöyle diyor: “Kürtlerle ortaklığımızın aldığı hasar artık muhtemelen onarılamaz bir boyutta. Daha iyi bir seçenekleri olmadığı için iyi geçinmeye devam edeceklerdir ancak bir daha onlara istediğimizi yaptırmamız zor hatta imkansız."

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Zombi ekonominin zombi patronları
Mustafa Sönmez | Türkiye ekonomisi | Eyl 26, 2020
BAE-İsrail anlaşması Türkiye’ye niçin olumsuz yansıyacak?
Amberin Zaman | Israeli-Gulf relations | Eyl 17, 2020
Suriyeli muhalifler niçin Türkiye’den gitmek istiyor?
Amberin Zaman | Suriye çatışması | Eyl 10, 2020
Barzani Ankara’ya Bağdat’tan uzlaşı mesajı getirdi
Amberin Zaman | Kürtler ve Kürdistan | Eyl 8, 2020
Sosyal mesafe kuralları: Tedbir mi cezalandırma mı?
Sibel Hürtaş | | Eyl 2, 2020

Recent Podcasts

Featured Video