Iraklı Kürtlerden Türk ürünlerine boykot

Iraklı Kürtler, Türkiye’nin askeri operasyon yürüttüğü kuzey Suriye’deki Kürtlere destek ifadesi olarak Türkiye menşeli ürünleri boykot ediyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Suriye’nin Tel Abyad kasabasında görüntülenen Türk askeri konvoyu, 23 Ekim 2019 Photo by REUTERS/Khalil Ashawi.

İşlenmiş konular

boycott, rojava, turkish offensive, syrian kurds, kurds, iraqi kurds, iraqi kurdistan

Eki 30, 2019

Rojava olarak da anılan Suriye Kürdistanı’nda harekât başlatan Türk ordusu ve onunla birlikte hareket eden Suriyeli isyancı gruplar, insan hakları örgütlerince etnik temizlik ve savaş suçlarıyla itham edilirken, Iraklı Kürtler Türk mallarına karşı yaygın bir boykot başlatmış durumda. 

İslam Devleti’nin Suriye ve Irak’ta bertaraf edilmesinde önemli rol oynayan Kürtlerin, başta ABD, NATO ve Rusya olmak üzere dünyanın büyük bölümü tarafından yüzüstü bırakıldığı inancı, Kürtler arasında oldukça yaygın. Kürtler şimdi birlik olmak ve saldırılara, boykot ve gösteriler dâhil her yoldan direnmek gerektiğini söylüyorlar.

Irak Kürdistanı’nın dört bir yanındaki sosyal medya aktivistleri, hatta diasporadaki Kürtler, ticari mallar, turizm ve diğer hizmetler dâhil Türkiye’ye karşı boykot çağrısı yapıyorlar. Türkiye’ye Boykot adıyla açılan bir Facebook grubunun üye sayısı, bir haftada 218 bine ulaştı. Bir web sitesi de kuran aktivistler, marketleri dolaşarak halkı boykota çağıran gönüllü gruplar oluşturdu. 

Süleymaniye’de Türk gıda ürünleri satan bir Kürt tüccar, boykot nedeniyle işlerinin kötüye gittiğini söyledi. Adının verilmemesini isteyen tüccar, nadiren alıcı çıktığı için Türkiye’den ithalata şimdilik ara verdiğini belirtti. 

Süleymaniye çarşısında Türkiye menşeli ayakkabılar satan Salâh isimli Kürt esnaf da Al-Monitor’a “Boykot kampanyaları başladığından beri satışlarımız yüzde 50 düştü” dedi. 

Erbil merkezli Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) verilerine göre bölgede 1400 dolayında Türk şirketi faaliyet gösteriyor. Bölge ile Türkiye arasındaki yıllık ticaret hacmi 10-12 milyar dolara ulaşıyor. 

ABD’nin Türkiye’ye geçen sene uyguladığı yaptırımların ardından Türkiye ekonomisi halen toparlanmaya çalışıyor. Reuters Haber Ajansı’nın bildirdiği gibi 9 Ekim’de başlayan Suriye’deki harekâtın hemen ardından Türk Lirası son dört ayın en düşük seviyesini gördü. Boykot bu ekonomik sıkıntıların üstüne geliyor.

KBY’deki İthalatçılar ve İhracatçılar Genel Birliği Başkanı Şeyh Mustafa Abdülrahman Al-Monitor’a yaptığı açıklamada boykotun ikili ticarete nasıl tesir ettiğini gösteren anlamlı verilerin ancak altı ayda toplanabileceğini fakat satışların mutlaka etkileneceğini belirtti. Abdülrahman “Tüccarlar boykotun sonuçlarını şimdiden hissetmeye başladılar. Bu nedenle pek çoğu Türk malı almayı kesti” dedi.

Birliğin boykota destek verdiğini vurgulayan Abdülrahman, “Biz halkımızın yanındayız. Kürtler insana, insanlığa ve Kürtlere kötülük yapan hiçbir devletle iş yapmamalı” dedi. 

Kürt gazeteci ve şair Emir Halepçei de Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Türk ve İran mallarını çoktandır boykot etmemiz gerekirdi. Zira bu iki komşu ülke bize hasımdır ve bölgemize sadece düşük kaliteli, eskimiş ürünler gönderiyorlar. Türk ürünlerini bir haftadır boykot ediyorum, akrabalarımı ve yakın çevremi de buna teşvik ediyorum. Boykot etkili oluyor. Rojava’daki Kürt soydaşlarımız için en azından bunu yapabiliriz.”

Öte yandan, Süleymaniye çarşısında Türkiye menşeli giyim ürünleri satan bir esnaf satışlarının boykottan etkilenmediğini belirtti. Adını vermek istemeyen dükkan sahibi, özellikle Çin mallarıyla kıyaslayınca “kaliteli Türk ürünlerinin” alternatifi olmadığını söyledi.

Kürt aktivist Heval Galib, genç Facebook kullanıcıları tarafından kurulan bir diğer gruba bir haftada 170 bin kişinin üye olduğunu belirterek şöyle devam etti: “Türkiye’nin Rojava’ya yönelik askeri operasyonu, ekonomisine bağımlı. Türkiye’ye başka şekilde karşı koyamıyorsak, en azından Türk ürünlerini almayı bırakabiliriz. Grup, Türk ekonomisine zarar verilmesini amaçlıyor.”

Galib, kampanya kapsamında yerli ürünlerin ve başka ülkelerden ithalatın teşvik edildiğini söyledi. Boykot Türkiye’den ithal edilen mallar arasında özellikle gıda, giyim, kozmetik ve elektronik ürünlerini etkilerken, halka Türkiye’ye turizm amaçlı gidilmemesi de telkin ediliyor. Kampanya kapsamında, yerel televizyonlarda Kürtçe seslendirmeyle gösterilen Türk dizilerinin bile yasaklanması isteniyor.

Galib, “KBY’nin Türkiye’den ithal edilen ürünlere yüksek gümrük vergisi uygulamasını da istiyoruz. Boykot ulusal bir duruştur ve halkımızda geniş karşılık buldu, dolayısıyla kampanyamız etkili oluyor ve sonuç veriyor” dedi. Galib’e göre son bir haftada Kürdistan bölgesi ile Türkiye arasındaki birçok uçak seferi yeterli yolcu olmadığı için iptal edildi, bilet fiyatları dibe vurdu.

Ne var ki boykot iki tarafı keskin bir kılıç olabilir. Zira Türkiye ekonomisine zarar verilirken, Türkiye’den mal almış olan yerli tüccarlar ve Türkiyeli Kürt girişimciler de zarar görecek. 

Süleymaniye’de restoran işleten Türkiyeli Kürt Zeki Çelebi, pek çok insan kendisinin Türk olduğunu düşündüğü için işlerinin etkilendiğini söyledi. 

Çelebi Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Biz Kürt’üz ve sadece Kürt yemekleri sunuyoruz. Biz de Türk ürünlerini boykot etmeye karar verdik. Kürtleri, Türk ürünleri kullanmamaya çağırıyoruz çünkü bu devlet Rojava’da kimyasal silah kullanıyor. Herhangi bir Türk ürününü alan bir kişi, Türk ordusuna Rojava’daki kardeşlerimizi öldürsün diye mermi satın almış gibi olur.”

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Suriyeli Kürtler yeni bir tehlikeyle karşı karşıya: Petrol kirliliği
Dan Wilkofsky | Petrol ve gaz | Haz 30, 2020
Suriyeli Kürtler: Mahsul gaspı Türk yardımlarını gölgede bırakıyor
Amberin Zaman | türk-kürt çatışması | Haz 22, 2020
Pentagon: Kürt kontrolündeki Arapların hoşnutsuzluğu Şam ve Moskova’ya yarıyor
Jared Szuba | Suriye çatışması | May 15, 2020
Suriyeli Kürtler arasındaki ABD destekli müzakereler Türkiye’nin hedefinde
Amberin Zaman | Suriye çatışması | May 12, 2020
Irak Kürdistan bölgesi bölünebilir mi?
Mahmut Bozarslan | | May 14, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Irak'ın Nabzı

al-monitor
Irak Kürdistanı Suriyeli Kürtlere gönderilen insani yardımları engelliyor mu?
Amberin Zaman | Koronavirüs | Nis 22, 2020
al-monitor
Gorani lehçesini yaşatmak isteyen öğretmen Kuran’ı Kürtçeye çevirdi
Dana Taib Menmy | Tehlike altındaki diller | Oca 31, 2020
al-monitor
Türkiye Irak’ta PKK bağlantılı Ezidi milisleri vurdu
Saad Salloum | Ezidiler | Oca 24, 2020
al-monitor
Mühendis’in ardından Haşdi Şabi’yi neler bekliyor?
Mustafa Saadoun | | Oca 21, 2020