Irak Kürdistanı: IŞİD eylemleri Pentagon’u kaygılandırıyor

ABD yönetimi, İslam Devleti’nin Bağdat-Erbil geriliminden yararlanarak Irak’ta yeniden barınacak bölgeler bulmasından kaygı duyuyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Erbil’deki bir askeri üste yeni Peşmerge mensupları için düzenlenen mezuniyet töreni, 21 Ağustos 2019 Photo by REUTERS/Azad Lashkari.

Eyl 10, 2019

IŞİD olarak da bilinen İslam Devleti’nin (İD) uyuyan hücrelerini izleyen Pentagon, örgütün Irak hükümeti ile Kürt yönetimi arasındaki gerilimden yararlanarak yeniden barınacak bölgeler bulup canlanmasından endişe ediyor.

Pentagon’un Orta Doğu’dan sorumlu Müsteşar Yardımcısı Michael Mulroy’a göre “Örgüt şu an Irak’ın ihtilaflı bölgelerinde ve Irak güvenlik güçleri ile Kürt güvenlik güçleri arasındaki ayrım hattında var olan güvenlik açıklarından istifade ediyor. Örgütün bu bölgelerde yeniden kontrol ve güç kazanmasını engellemek, hem Irak güvenlik güçlerinin hem Kürt güvenlik güçlerinin menfaatinedir.” 

Bu kaygıları tetikleyen gelişme, İD’in Kürt bölgeleri başta olmak üzere Irak’taki faaliyetlerini artırmış olması. İhtilaflı bölgeler son haftalarda örgütün saldırılarına sahne oldu. Saldırılar ağırlıkla kırsal bir bölge olan Diyala vilayetinde yoğunlaştı. Diyala’da Hemrin Dağları’nın vadilerinde uyuyan hücrelerin serpildiği biliniyordu. 

Pentagon Genel Müfettişi ağustosta yayınladığı raporda İD’in “yeniden örgütlenmek ve saldırılar planlamak” üzere ihtilaflı toprakları kullanarak güvenli bölgeler edindiğini, Irak hükümetinin ise Kürt Peşmerge güçleri ile ortak güvenlik önlemleri almak için yeterli çaba harcamadığını kaydetti. 

Savunma Bakanlığı Sözcüsü Rebecca Rebarich Al-Monitor’a nisanda yaptığı açıklamada Peşmerge’nin Kuzey Irak’taki uyuyan hücreleri bastırmaya odaklandığını belirtmişti. Irak İD’e karşı zaferini yaklaşık iki yıl önce ilan ederken, Pentagon Peşmerge’ye eğitim ve donanım sağlamaya devam edeceğini söylemişti. Buna rağmen Trump yönetimi geçtiğimiz aylarda Peşmerge’ye ayırdığı bütçeyi yarıdan fazla azalttı.

Pentagon Orta Doğu’ya ayırdığı fonları azaltıp Çin ve Rusya’yla askeri rekabetine kaynak kaydırmaya çalışırken yönetimin son haftalarda Bağdat ve Erbil’i uzlaştırmak için baskıyı artırdığı gözlemleniyor. Taraflar anayasal meseleler ve Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (KBY) bütçe ve gelirlerden alacağı pay konusunda hâlâ ihtilaf halinde.

Irak parlamentosu son bütçe yasasında Peşmerge maaşlarının kısmen karşılanmasını onaylasa da anayasal konularda KBY yetkililerinin Bağdat’a yönelik şikâyetleri devam ediyor.

Başkan Yardımcısı Mike Pence KBY Başkanı Neçirvan Barzani’yle ağustos sonunda yaptığı telefon görüşmesinde petrol satışları konusunda KBY’nin Bağdat’la uzlaşmasını ve İD’le mücadelede işbirliğinin artırılmasını istedi.

2014 yılında yükselişe geçen İD’in KBY başkenti Erbil’deki ABD konsolosluğunu tehdit edecek kadar ilerlemesi, Barack Obama yönetimini ilk müdahaleye zorlamıştı. Irak’taki mevcut Amerikan askeri varlığı, uluslararası alanda İD tehdidiyle gerekçelendiriliyor. Ancak, 5 bini aşkın askerden oluşan bu varlık, Irak parlamentosunda giderek sorgulanıyor.

Başbakan Adil Abdül Mehdi, Haşdi Şabi olarak da bilinen İran destekli Halk Seferberlik Birlikleri’ni (HSB) hedef alan ve İsrail’e atfedilen son saldırı dalgasını sert bir dille kınarken sertlik yanlısı Şii parlamenterler Amerikan askerlerinin gönderilmesi için Başbakan’a baskı uyguluyor. HSB temsilcileri de saldırılardan dolayı ABD’yi suçluyor, ABD’nin Irak hava sahasını koruma görevini yerine getirmediğini söylüyorlar. 

Bu arada, KBY’nin eylül 2017’de ABD’nin itirazlarına rağmen bağımsızlık referandumuna gitmesi ve akabinde Peşmerge’nin İD’le mücadeleyi bırakması, Washington-Erbil ilişkilerinde de gerilim yaratmış durumda. 

Bölgeyi yakından izleyen uzmanlar güvenlik boşluğunun ağırlıkla Diyala vilayetinde ve Irak Güvenlik Güçleri (IGG) ile Peşmerge’nin daha önce ortak devriyeler ve istihbarat paylaşımı yaptığı petrol zengini Kerkük’te olduğunu söylüyorlar. Washington Yakın Doğu Enstitüsü uzmanlarından Bilal Wahab Irak’ta bir dönem yaygınlaşan deyimi hatırlatıyor: “Güneş doğunca patron IGG, güneş batınca IŞİD."

Recommended Articles

Türkiye ile Suriye’deki Kürt yönetimi arasında su kavgası
Amberin Zaman | | Mar 5, 2020
Washington SDG’ye ayrılan bütçeyi kısıyor
Jack Detsch | Donald Trump | Şub 20, 2020
SDG İD’li tutukluları niçin serbest bırakıyor?
Khaled al-Khateb | Suriye çatışması | Şub 11, 2020
İran güçleri İdlib cephesine niçin müdahil oldu?
Hamidreza Azizi | İdlib | Şub 5, 2020
Mühendis’in ardından Haşdi Şabi’yi neler bekliyor?
Mustafa Saadoun | | Oca 21, 2020

Recent Podcasts

Featured Video