Benny Gantz: Filistinlilerin ehvenişer seçeneği

İsrail’deki Arap ittifakının başbakanlığa Beyaz-Mavi lideri Benny Gantz’ı önermesi İsrail ve Filistin’de büyük tartışmalara yol açtı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Beyaz-Mavi partisi lideri Benny Gantz İsrail parlamento seçimlerinde sandık başı anketlerinin duyurulmasından sonra Tel Aviv’deki parti merkezinde açıklama yaparken, 18 Eylül 2019 Photo by REUTERS/Corinna Kern.
Adnan Abu Amer

Adnan Abu Amer

@AdnanAbuAmer74

İşlenmiş konular

Israeli elections

Eyl 27, 2019

İsrail’deki Arapların oluşturduğu Ortak Liste ittifakı genel seçimlerin ardından başbakan adayı olarak Mavi-Beyaz lideri Benny Gantz’a destek verdi. İsrail’deki Araplar için bir ilk olan bu karar, sadece İsrail’de değil Batı Şeria ve Gazze’de de şok dalgaları yarattı. 

Barış ve Eşitlik İçin Demokratik Cephe, İslami Hareket’in güney kolu, Arap Yenilenme Hareketi ve Ulusal Demokratik İttifak gibi Arap partilerinin oluşturduğu Ortak Liste bloku 17 Eylül seçimlerinde 13 sandalye kazanarak 120 üyeli İsrail parlamentosu Knesset’te üçüncü büyük grup oldu. 

Ortak Liste üyesi Usame Sadi Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Önerimizin amacı, Benjamin Netanyahu’yu devirmek ve Ürdün Vadisi ile Batı Şeria’daki yerleşimleri ilhak etme planını engellemek. Gantz’ın bir barış abidesi olduğunu düşünmüyoruz, kendisi ehvenişer ilkesi doğrultusunda tercih edildi. Karar yoğun istişarelerin ardından alındı. İttifakın bazı üyeleri buna muhalefet etti, onlara da saygı duyuyoruz.” 

Hamas Sözcüsü Hazım Kasım ise 23 Eylül’de Gaza merkezli Safa Haber Ajansı’na şu açıklamayı yaptı: “Filistinlilerin aşırı Siyonist bir partiye bel bağlaması şaşırtıcı. Beyaz-Mavi partisi haklarımızı inkâr ediyor, Gazze’ye yönelik şiddeti teşvik ediyor. Liderleri bizlere karşı suç işleyen isimler. Gantz İsrail’in genelkurmay başkanı olarak Gazze Şeridi’ne yönelik 2014 saldırısını yönetmişti.”

Hamas Siyasi Büro üyesi Muhammed Nazzal da Twitter paylaşımında “2014’teki Gazze saldırısında terör ordusunu komuta ettiği, sonra da gururla Gazze’yi Taş Devri’ne geri gönderdiğini söylediği hâlde barış abidesi gibi sunulan Gantz’ın önünü açmaya çalışan Arapların olması üzücü” dedi. 

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ise 19 Eylül’de Norveç ziyareti sırasında Benjamin Netanyahu başkanlığındaki hiçbir hükümete sıcak bakmadığını söyledi.

Eski Filistin Başbakanı Selam Feyyad’ın danışmanlığını yapan Ömer El Gül de Filistin Yönetimi’nin gazetesi El Hayat El Cedide’deki yazısında “Filistinli seçmen Ortak Liste’ye destek vererek Netanyahu'nun hükümeti kurma şansını zayıflattı. İsrail seçimlerinin en önemli sonucu budur” dedi. 

İsrail’de yaşayan Filistinli siyasi analist İbrahim Ebu Cabbar ise Al-Monitor’a şu değerlendirmede bulundu: “Bazı Filistinli çevreler Gantz’a destek verilmesi yönünde Ortak Liste’yi etkilemeye çalışmış olabilirler. Bazı Arap vekillerin de bakanlık koltuklarında ya da Knesset’teki meclis komisyonlarında gözü olabilir.” 

Farklı ideolojik ve siyasi çizgilere sahip, pek çok konuda ayrı düşen milliyetçi, komünist ve İslamcı güçlerden oluşan Ortak Liste’nin Gantz’a destek beyanının ardından hızla bölünebileceği beklentisi Filistinliler arasında giderek yaygınlaşıyor. 

FKÖ Yürütme Kurulu üyesi Vasıl Ebu Yusuf Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Biz İsrail seçimlerine karışmıyoruz. Knesset’in Arap üyeleri, İsrail hükümetini kurmaya uygun gördükleri isme destek verirken çeşitli faktörleri dikkate alıyordur. Bizim duruşumuza gelince biz, haklarımızı inkâr eden, yerleşim politikası güden ve ‘yüzyılın anlaşmasını’ uygulayacak hükümetlere karşıyız.” 

İmad Ebu Avad ve Muhammed Vetad gibi Filistinli yazarlar Ortak Liste’nin Gantz’a destek vererek yanlış yaptığını çünkü Filistinlilere düşmanlık söz konusu olunca Gantz’ın Netanyahu’dan farklı olmadığını düşünüyorlar. Buna göre Ortak Liste, siyasi müzakerelerin yeniden başlamasını isteyen Filistin Yönetimi’nden Gantz’ı destekleme yönünde baskı görmüş olsa da Gazze’ye yönelik herhangi bir İsrail saldırısında ortak olarak görülecek. 

Sivil toplum işlerinden sorumlu eski bakan Hasan Asfur’a göre ise Gantz’a verilen destek, Arap ittifakının İsrail siyasetinin şekillenmesinde kilit rol oynadığını gösteriyor. 

Filistin gazetesinin eski genel yayın yönetmeni Mustafa El Savaf aynı fikirde değil: “Destek beyanı, İsrail’deki Arapların ortak listede birleştikten sonra siyaseten bölünmesine zemin hazırlayan yanlış bir adımdır. Ortak Liste bu kararı, Filistin Yönetimi’nin, ne kadar kötü olursa olsun Netanyahu’ya alternatif bir isim istediği yönündeki sinyalleri üzerine aldı. Gantz’ın desteklenmesine karşı çıkan Hamas, Gantz’ı Gazze’yi tehdit eden sabıkalı bir isim olarak gören Filistin halkının çoğunluğunun eğilimini yansıtıyor.”

Filistin Halk Kurtuluş Cephesi de 24 Eylül’de “Gantz üzerinden İsrail siyaseti ve ideolojisinde değişime bel bağlamanın yanılsama” olduğunu belirterek Ortak Liste’ye “tutumunu düzeltme” çağrısı yaptı.

İslami Cihat liderlerinden Hıdır Habib de şöyle konuştu: “Bizim için Netanyahu ile Gantz arasında herhangi bir fark yoktur. Her ikisi de suçludur, topraklarımızı çalan hırsızlardır. Direniş hareketimiz şu veya bu İsrailli suçluyla alâkadar değildir.”

Al-Monitor’un İsrail’deki Arap çevrelerinden edindiği bilgiye göre Başkan Abbas’a yakın bir isim olan Ortak Liste üyesi Ahmed Tibi 21-22 Eylül tarihlerinde Gantz lehine diğer üyelere baskı yapması için Filistin Yönetimi’nden telefonlar aldı ve olaylar bu yönde gelişti. 

Ortak Liste desteğinin nasıl gelişeceğini söylemek zor. Burada asıl soru şu: Gantz Knesset’teki Arapların desteğiyle hükümet kurar mı yoksa Arap destekli hükümeti reddeden Likud ve Yahudi partileriyle milli mutabakat hükümetini mi tercih eder? İkinci seçenek Ortak Liste için hiç hoş olmaz.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recent Podcasts

Featured Video