İsrail Golan’daki Hizbullah yapılanmasını hedef alıyor

İsrail, Golan’ın Suriye tarafında yapılanmaya çalışan Hizbullah’a yönelik operasyonlarını artırırken, Körfez’deki gerilimin Golan’a sıçraması ihtimaline de hazırlık yapıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Suriye’nin Fleyta bölgesinde dalgalanan Hizbullah ve Suriye bayrakları, 2 Ağustos 2017 Photo by REUTERS/ Omar Sanadiki.
Ben Caspit

Ben Caspit

@BenCaspit

İşlenmiş konular

idf, israeli security, assassination, hezbollah-israel conflict, hezbollah, hezbollah in syria, golan heights, syrian government

Tem 26, 2019

Golan Tepeleri’nin Suriye tarafındaki Hadır köyünde yaşayan Dürzi kökenli Zidan Maşur 22 Temmuz’da Kuneytra yakınlarında seyrederken aracının infilak etmesi sonucu olay yerinde hayatını kaybetti. Arabanın insansız hava aracından atılan füzeyle vurulduğu bildirildi. Saldırı İsrail’e atfedilirken, İsrail olayı üstlenmedi. 

Suriye medyasına göre Maşur “Golan Dosyası” diye adlandırılan Hizbullah projesinde önemli bir isimdi. Golan’da İsrail’e karşı ileri bir üs kurmaya çalışan Hizbullah’ın bu yöndeki gizli faaliyetlerini ifade eden Golan Dosyası, mart ayında İsrail tarafından kamuoyuna açıklanmıştı. Maşur, Hizbullah’ın Golan’da kurmakta olduğu gizli milis grubuna yerel elemanlar kazandırmakla görevliydi. Milis grubunun görevi ise Hizbullah için silah, patlayıcı ve tanksavar füzeler saklamak, sınır bölgesi hakkında bilgi toplamak ve Hizbullah lideri Hasan Nasrallah’ın İsrail’e karşı yeni cepheyi açacağı güne hazırlık yapmaktı. Golan Dosyası’nda Hizbullah’ın milisleri çoğunlukla yerlilerden oluşuyor. Başlarında ise Ebu Hasan Seccad lakaplı Hizbullah militanı Ali Musa Dakduk’un bulunduğu söyleniyor. Birimin istihbarat toplaması, İsrail’in zayıf noktalarını tespit etmesi, sınırda görev yapan İsrail birliklerinin hareketlerini, çalışma rutinlerini izlemesi ve bölgede Hizbullah varlığını tesis etmesi öngörülüyor. 

Bu tür faaliyetler daha önce de Hizbullah kurucularından İmad Muğniye’nin oğlu Cihad Muğniye ve ardından Samir Kuntar tarafından yürütülmüştü. İki isim de 2015 yılında Suriye’de uğradıkları esrarengiz suikastlarda hayatlarını kaybetmişti. 

Golan’ın Suriye tarafında ileri bir üs kurmak, böylece İsrail’e karşı Lübnan merkezli cephesini genişletmek, Hizbullah’ın öteden beri hedefiydi. Batılı istihbarat kaynaklarına göre Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad bu plana şiddetle karşıydı. Ancak İran ve müttefiki Hizbullah’ın Suriye iç savaşında rejimi kurtarması üzerine Esad vetosunu kaldırarak milislerin Golan’a yerleşmesinin önünü açtı. Hizbullah’ın Golan’daki faaliyetlerine Esad’ın karışmadığı, ilgi göstermediği, hatta bazı değerlendirmelere göre vakıf olmadığı söyleniyor. Esad isyancıların kuzey Suriye’deki son direnişine, İdlib’i almak için verilen zorlu mücadeleye odaklanmış durumda. İsrail istihbaratına göre Nasrallah Golan’ın Suriye tarafında istediği gibi at oynatıyor.

İsrail Golan Dosyası’nı Nasrallah’ı caydırmak, Hizbullah’ı bu plandan vazgeçirmek amacıyla açıklamıştı. Ancak başarısız oldu. İsrail istihbaratına göre Hizbullah’ın kendisine Golan’da askeri seçenek oluşturma çabaları devam etti. Üst düzey bir İsrail askeri kaynağı, Hizbullah’ın gizli faaliyetlerinin kamuoyuna duyurulduğu mart ayında Al-Monitor’a şöyle demişti: “Şu an bir güç oluşturmaya çalışıyorlar. Bunun gerçekleşmesine izin verme niyetimiz yok. Hizbullah’ın İsrail’le olan cephesini Golan’a kadar taşımasına da izin vermeyeceğiz. Bu olmayacak.” 

Yeni cepheyi oluşturmak için Hizbullah, terkedilmiş ya da faal askeri mevziler, gözlem noktaları, istihbarat toplamaya uyarlanmış araçlar dâhil Suriye’nin mevcut altyapısını kullanıyor. Maşur’u gerçekten İsrail öldürdüyse bu, Golan’ı şu an “hedefli öldürme” yönteminin kullanıldığı tek cephe yapar. Zira “aktif” Gazze cephesinde İsrail ordusu son yıllarda bu yöntemi kullanmaktan kaçınıyor. 

Maşur’un suikasta uğraması ya da İsrail’in bu tip olaylarda dediği gibi “ortadan kaldırılması” açıkça Hizbullah’a katılan yerlilere “İsrail istihbaratının gözü üzerinizde” mesajı veriyor. Başbakan Benjamin Netanyahu da Golan Dosyası açıkladığında benzer bir mesaj vermişti: “İsrail nerelerde neler yaptığınızı biliyor. (…) İran’ın Suriye, Lübnan ve Gazze’yi İsrail’e karşı ileri üs olarak kullanma gayretlerini engellemek için İsrail açık ve gizli tüm yöntemleri kullanmaya devam edecektir.”

Dış basına göre Hizbullah ve İran’ın Golan’a yerleşme gayretlerine karşı İsrail altyapıya yönelik saldırılar da düzenliyor. İsrail her zaman olduğu gibi Suriye’deki bu gizemli hava saldırılarını üstlenmiyor ama yerel basın ve Suriyeli muhalifler sürekli olarak saldırılardan İsrail’in sorumlu olduğunu söylüyorlar. Böyle bir saldırı Maşur suikastından bir gün sonra 23 Temmuz’da yaşandı. Kimliği belirsiz uçaklar, İsrail’i tepeden gören stratejik bir mevki olan Tel El Hara’da altyapı hedeflerini vurdular. Aynı noktaya 11 Haziran’da ve ondan birkaç ay önce de benzer saldırılar olmuştu.

Tel El Hara, Golan’ın İsrail tarafındaki olaylar ve askeri hareketler hakkında istihbarat toplamak için değerli bir gözlem noktası sayılıyor. Bu mevki üzerinde iki taraf da aynı derecede kararlı görünüyor: İsrail’in karşı tarafta kurulan altyapıyı anında bombalayarak “silip süpürmeye” devam ettiği, Hizbullah’ın da ödediği ağır bedele rağmen tekrar tekrar şansını denediği bildiriliyor.

İsrail Hizbullah’la mücadelesini sürdürüyor. Nasrallah’ın koyduğu kurallara göre Hizbullah, kendisini Lübnan’da hedef alan her türlü İsrail operasyonuna misillemede bulunuyor. Ancak bu kurallar Golan’da geçerli değil. Yine de İsrail teyakkuz seviyesini yükseltiyor, Nasrallah’ın bir noktada Suriye’deki saldırıların da intikamını almak isteyeceğini hesaplıyor.

Ancak şimdilik tüm işaretler aksi yönde. Hizbullah lideri konuşmalarında bile saldırılara cevap vermiyor. Hizbullah’ın şu an başka sorunları var: Bütçesi durmadan küçülüyor, Batı’nın yaptırımlarına maruz kalan İran’ın yardımları azalıyor, yeni askeri maceralara kaynak bulunamıyor.

Tüm bunlara rağmen Körfez’deki olaylar, ABD-İran geriliminin sıcak çatışmalara varacak kadar yükselmesi, İran’ın ABD’ye İsrail cephesi üzerinden baskı yapma ihtimalini gündeme getiriyor. Bu senaryo gerçekleşirse Golan’ın Suriye tarafı Trump’a karşı İran’ın pilot projesi veya saha denemesi olarak işlev görebilir. İsrail o noktaya varılmayacağını ümit ediyor ama varılırsa da olabildiğince hazırlıklı olmaya çalışıyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Suriye: SDG bölgesindeki suikastlar ne anlama geliyor?
Shelly Kittleson | İslam Devleti | Ağu 10, 2020
Suriye İran’dan gelen korona virüs tehlikesini ne kadar önleyebilir?
Amberin Zaman | Koronavirüs | Mar 25, 2020
Netanyahu’nun koronavirüse karşı gizli silahı: Mossad
Ben Caspit | Koronavirüs | Nis 1, 2020
ABD’nin Irak’tan çekilmesi İsrail için ‘kâbus senaryosu’
Ben Caspit | Iran-US tensions | Oca 8, 2020
İran, Süleymani’nin intikamını nasıl alacak?
Ali Mamouri | Iran-US tensions | Oca 3, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  İsrail'in Nabzı

al-monitor
İsrailli turistler koronavirüse rağmen Türkiye’den vazgeçmiyor
Mordechai Goldman | Turizm | Ağu 5, 2020
al-monitor
İsrail’in ilhak planı iki eski komutanın elinde
Ben Caspit | | Haz 12, 2020
al-monitor
İsrail ve Türkiye arasında buzlar eriyor mu?
Rina Bassist | Koronavirüs | Nis 13, 2020
al-monitor
Netanyahu’nun koronavirüse karşı gizli silahı: Mossad
Ben Caspit | Koronavirüs | Nis 1, 2020