Irak'ın Nabzı

Türkiye, Irak’ın sert uyarılarına rağmen Irak Kürdistanı’nı bombalamayı sürdürüyor

By
p
Article Summary
Türk savaş uçaklarının Irak Kürdistanı’ndaki Kandil Dağları’na düzenlediği hava saldırılarında onlarca sivil öldü ya da yaralandı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

SÜLEYMANİYE, Irak Kürdistanı — Türk Hava Kuvvetleri’nin 29 Haziran’da Irak Kürdistanı’ndaki Süleymaniye kentinin eteklerine düzenlediği hava saldırısında dört kişi öldü, dört kişi de yaralandı. Irak Dışişleri Bakanlığı saldırıyı kınayarak Türkiye’den Irak topraklarındaki saldırılarına son vermesini istedi.

Türk savaş uçakları 27 Haziran’da da Kandil eteklerinde bulunan Kurtak yolunda iki sivil aracı hedef alarak çocuklar da dahil bir aileden üç kişiyi, başka bir aileden de beş kişiyi öldürdü. Ankara bu saldırılara gerekçe olarak bölgedeki PKK faaliyetlerini gerekçe gösteriyor. 

Türkiye’de özerklik için gerilla savaşı yürüten PKK, 1970’lerde şu an cezaevinde olan lideri Abdullah Öcalan tarafından kuruldu. 1984’te Türk ordusuna karşı silahlı mücadeleye başlayan örgüt, Türkiye, ABD ve Avrupa Birliği tarafından terör örgütü olarak kabul ediliyor. 

Kuzey Irak’ın İran sınırlarında üçgen biçiminde dağlık bir bölge olan Kandil, PKK’nın kalesi konumunda. PKK militanlarının Kürdistan topraklarını kullanarak Türkiye’de düzenledikleri saldırıları gerekçe gösteren Ankara, on yıllardır bölgeye sınır ötesi askeri harekâtlar düzenliyor. Bu harekâtlarda çok sayıda köylü de öldürüldü, yaralandı ya da kaçarak arazilerini ve bahçelerini terk etmek zorunda kaldı.

Süleymaniye’nin 136 kilometre kuzeybatısında bulunan Kaladize ilçesinin Belediye Başkanı Bekir Beyiz Al-Monitor’a şunları aktardı: “Türk savaş uçakları Çoman, Soran ve Raniye’yi bağlayan Kurtak yolunda iki sivil aracı bombaladı. Minibüste bulunan bir aileden üç kişi --baba, kızı ve oğlu-- öldü. Diğer araçta bulunan bir ailenin beş ferdi de yaralandı. (...) Türk savaş uçaklarının son yıllarda sivil araç ve evlere düzenlediği bombardımanlarda onlarca insan öldü, aileler yok oldu.” Beyiz bu bölgenin, Türkiye’ye sınırı olmadığını dolayısıyla PKK militanlarının bölgede faaliyet göstermediğini ve Türk ordusuyla doğrudan herhangi bir çatışma yaşanmadığını da ekledi.

Beyiz son saldırıda öldürülenlerin isimlerini şöyle açıkladı: Ali Mina Abdullah (53), kızı Kürdistan Abdullah (30) ve oğlu Haryad Abdullah (21).

Bölgede yaşayan bağımsız Kürt gazeteci Sabah Ali Karaman, Facebook’tan hava saldırısında yanan iki sivil aracın görüntülerinin yer aldığı bir video paylaştı.

Türkiye’nin KBY başkenti Erbil’in 70 kilometre kuzeydoğusundaki Bradost’ta 26 Haziran’da düzenlediği bir diğer hava saldırısında da bir sivil öldü, bir sivil yaralandı. Rudaw’a konuşan bölge sakinleri bu saldırıyla bir hafta içinde bölgede ölen sivil sayısının dörde yükseldiğini söylediler. 

Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) ise Cumartesi günü yaptığı açıklamada olaylardan PKK’yı sorumlu tuttu. “Militanların bilinçli olarak köylere girerek oradaki sivillerin hayatını tehlikeye attığı” belirtilen açıklamada, Erbil yönetiminin “topraklarının komşu ülkelere saldırı amaçlı kullanılmasını” kabul etmeyeceği vurgulandı. Türkiye’den de saldırılarda sivillerin hedef alınmaması istendi.

Kürdistan Parlamentosu’nun Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) vekili ve iç güvenlik komisyonu üyelerinden Balambo Muhammed ise sivillere yönelik Türk saldırılarının kabul edilemez olduğunu söyledi. Muhammed partisi ve diğer partilerin, Türkiye’ye “zalim ve insanlık dışı bu eylemlere son vermesi ve meseleye barışçıl bir çözüm araması” için çağrı yapılması için Kürdistan meclisi ve KBY nezdinde görüşmeler yaptıklarını kaydetti.

Irak’taki devrik Baas rejimi ile Türkiye arasında sınır güvenliğini sağlamak adına sınır ötesi operasyonlara izin veren bir anlaşma olduğunu ancak bu anlaşmanın, 1991’deki Körfez Savaşı’ndan sonra Kürt yönetimi tarafından lâv edilmesi gerektiğini anlatan Muhammed, “Anlaşmayı onlar lâv etmeyecekse Irak’taki merkezi hükümet Ankara ile yapılan geçmiş anlaşmaları gözden geçirmeli” dedi.

Eski Türkiye Başbakanı Binali Yıldırım geçen yıl --halên görevdeyken-- Türkiye’nin Kürdistan bölgesine 11 yeni askeri üs kurmayı planladığını açıklamıştı. Al-Monitor köşe yazarlarından Metin Gürcan da geçen hafta güvenlik kaynaklarına atfen Türkiye’nin “hâlihazırda süren son kara ve hava harekâtlarının ardından Kuzey Irak’taki varlığını kalıcılaştırmayı planladığını” yazdı.

Irak Parlamentosu’nın Goran Partili vekillerinden Kava Muhammed, 29 Haziran’da 55 vekilin imzasıyla meclise sunduğu bir önergede Türkiye’nin Irak’ın egemenlik hakkına yönelik ihlallerinin, Türk güçlerinin Kürdistan bölgesindeki varlığının ve Iraklı sivillerin hedef alınmasının meclis gündemine alınarak genel kurulda tartışılmasını istedi. Vekiller, “on yıllardır süren sorunun yakından tanınması ve soruna ciddi ve kalıcı bir çözüm bulunması” için Irak Başbakanı Adil Abdül Mehdi, İçişleri Bakanı ve diğer ilgili yetkilileri parlamentoya davet ettiler.

Irak Parlamentosu’nun Kürdistan Demokratik Parti’li (KDP) vekillerinden ve meclis savunma ve güvenlik komisyonu üyelerinden Nasır Harki ise Al-Monitor’a “Savunma ve Güvenlik Komisyonu olarak bizler, Irak’ın egemenliğinin ihlal edilmesine karşıyız” dedi. Ancak komisyonun bu konuda resmi bir adım atmadığını kaydetti.

Irak Dışişleri Bakanlığı da 29 Haziran’da yaptığı açıklamada iki Türk savaş uçağı tarafından gerçekleştirilen saldırılarda dört sivilin öldürüldüğü, dört kişinin de yaralandığı bilgisini paylaşarak şu ifadelere yer verdi: “Türkiye ile uzun vadeli stratejik ilişkiler kurma ve Irak topraklarından komşu ülkeye yönelen tehditlerin önüne geçme konusunda kararlı olmakla birlikte tek taraflı savaş eylemlerinin Irak’ın egemenliğini ihlal ettiğine ve iki ülke arasındaki iyi komşuluk ruhuna aykırı olduğuna inanıyoruz. Bunlar uluslararası insani hukukun ciddi ihlalleridir.” Açıklamada gerekçesi ne olursa olsun Türkiye’den Irak topraklarındaki saldırılarına son vermesi ve Irak’ın egemenliğine saygı göstererek sınır güvenliği için ortak işbirliğine yönelmesi istendi.

Türk hava saldırıları, topçu ateşleri ve sınır ötesi operasyonlarda sivil kayıpların giderek artması ve Bağdat ile Erbil’in ilhaller karşısındaki acizliği Kandil Dağları’nda Kürdistan bölgesi için yeni bir silahlı gücün kurulmasına neden oldu: Öz Savunma Güçleri

Örgütün Kürdistan bölgesinde bulunan Türk üslerini hedef alacağını açıklaması Irak için daha fazla istikrarsızlık anlamına geliyor ki ülkede, Başbakan ve Cumhurbaşkanı seçildiği hâlde hâlen bir Bakanlar Kurulu oluşturulabilmiş değil.

“Kurtak katliamı” diye adlandırılan saldırı pek çok Kürt parti tarafından kınandı ve Kürdistan bölgesinin dört yanından insanlar sosyal medyada öldürülen kurbanların fotoğraflarını paylaştılar. Türk ordusunun bölgedeki varlığına karşı kitlesel bir öfke söz konusu. Bu öfke ve tepkiler, Erdoğan liderliğindeki Ankara yönetiminin, Osmanlı İmparatorluğu’nu tekrar canlandırmak için Musul’u ve Kürdistan bölgesini ilhak planları yaptığına dair korkuları da körüklendi.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: türk-kürt çatışması

Dana Taib Menmy is a Kurdish journalist from Sulaimaniyah who has been published by several Kurdish media outlets since 2006.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept