Erdoğan’ın 'cinayet' iddiasına Mısır’dan boykot tepkisi

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mısır rejimini eski Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’yi öldürmekle suçlaması, Mısır’da Türk ürünlerinin boykot edilmesini gündeme getirdi. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Ramazan Bayramı namazının ardından gazetecilerle bir araya gelen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul, 4 Haziran 2019 Photo by REUTERS/Murad Sezer.
Ahmed Gomaa

Ahmed Gomaa

@AhmedGomaa252

İşlenmiş konular

mohammed morsi, recep tayyip erdogan, egyptian-turkish relations, turkish-egyptian relations, boycott

Tem 4, 2019

KAHİRE — Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Mısırlı makamları eski Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’yi öldürmekle suçlaması, Mısır’da Türk ürünlerine yönelik boykot çağrılarını tetikledi. “Ülkeni Savun” sloganıyla boykot kampanyası başlatan Özgür Mısır Partisi, 19 Haziran’daki açıklamasında Türkiye’nin Mısır’a karşı husumetinin arttığını öne sürdü. 

Erdoğan aynı gün İstanbul’da destekçilerine yaptığı konuşmada Mursi’nin eceliyle ölmediğini, öldürüldüğünü söylemişti. 

Müslüman Kardeşler’in liderlerinden olan Mursi, 17 Haziran’da Filistinli Hamas hareketi adına casusluk yaptığı suçlamasıyla yargılandığı mahkemede söz aldıktan birkaç dakika sonra kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.

Mursi’nin ölümü Türk ve Mısır yönetimleri arasındaki gerilimi daha da yükseltti. İki taraf arasındaki kavga, Mursi’nin 2013’te halk gösterileriyle başlayan süreçte iktidardan düşürülmesine dayanıyor. Türkiye, bu olayların ardından Mısır rejimine saldırıları gerekçe gösterilerek terör örgütü ilan edilen Müslüman Kardeşler’in yönetici ve üyelerine kucak açtı. 

Mısır Dışişleri Bakanlığı 20 Haziran’daki açıklamasında Erdoğan’ın suçlamalarını “müdahaleci” ve “seviyesiz” diye nitelerken, Mursi’nin doğal yollardan ölümünün “yalanlar” üzerinden sorgulandığını belirtti. Açıklamada “Erdoğan’ın beyanları (…) onun Müslüman Kardeşler terör örgütüyle bağlarını yansıtmaktadır” ifadesi kullanıldı. 

Türk Cumhurbaşkanı’nın sözleri Mısır’da siyasilerin de tepkisini çekti. Parlamento üyelerine göre bunlar “Mısır’ın iç işlerine müdahale eden, seviyesiz yorumlar” idi. Vekiller yaptıkları basın açıklamalarında Erdoğan’ı, Mısır aleyhine çalışan terör örgütlerini desteklemekle suçladılar.

Özgür Mısır Partisi lideri Essam Halil, Türk ürünlerini boykot çağrısını Al-Monitor’a şöyle değerlendirdi: “Partimiz bu kampanyayı Türk Cumhurbaşkanı’nın Mısır’a yönelik iddialarına yanıt olarak başlattı. Bununla Mısır halkının iç işlerine yönelik dış müdahaleleri, patronluk taslayan beyanları kabul etmediğini tasdiklemek istiyoruz.”

Halil, yerli üretime destek olmak amacıyla Türk ürünlerine alternatif Mısır ürünlerini içeren broşürler dağıtacaklarını söyledi. Kampanyanın “Türk halkına yönelik olmadığını, Mısırlılara patronluk taslayan Erdoğan’ı hedef aldığını” vurgulayan Halil, “Erdoğan’ı ciddi şekilde etkileyecek olan şey ekonomisinin hedef alınmasıdır. Zira dünyadaki tüm çatışmalar özünde ekonomiktir” dedi. Halil ayrıca partisinin Türkiye’de Erdoğan döneminde yaşanan insan hakları ihlallerine ilişkin bir dosya hazırlamakta olduğunu, dünyaya Erdoğan’ın kendi halkına neler yaptığını göstermek istediklerini kaydetti. 

Vatandaşın tepkisini dile getiren Rana Saad ise Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Türkiye’nin Müslüman Kardeşler’e desteği sır değil. Mısır’a yönelik aralıksız saldırılarla işler kontrolden çıktı. Bana göre boykot, Türk yönetimine Mısır’a yönelik politikasının kabul edilmez olduğu mesajını net bir şekilde verecek.” Ancak Saad’a göre “Halk kampanyaları zaman zaman büyük etki doğurur ama şu dönemde Türk ekonomisini çok fazla sarsmayabilir.”

Ayn Şems Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olan iktisatçı Yumna El Hamaki ise Al-Monitor’a şu değerlendirmede bulundu: “Erdoğan’ın açıklamalarına resmi, siyasi yanıt vermek daha isabetli olur ki ekonomik ilişkiler zarar görmesin. Çünkü ekonomik ilişkiler hem Mısır halkını hem Türk halkını etkiliyor. Ankara ile Kahire arasında serbest ticaret anlaşması var. Mısır’daki Türk yatırımcılar piyasaya sermaye kazandırıyor, ekonomik hareketlilikte son dönemde artış var. Kaldı ki günümüz küresel ekonomisinde boykotu silah olarak kullanmak mümkün değil.”

Mısır ve Türkiye’nin Aralık 2005’te imzaladığı serbest ticaret anlaşmasının süresi 2020 yılında sona eriyor. İkili ticaretin artış gösterdiği 2018 yılında Türkiye’nin Mısır’a ihracatı 2017 yılına göre yüzde 29.4 oranında artarak 3 milyar doları aştı. Mısır’ın Türkiye’ye ihracatı da yüzde 9.7 artarak yaklaşık 2.2 milyar doları buldu. 

Kahire Amerikan Üniversitesi’nde siyaset bilimci olan Tarık Fehmi Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Mısır’la Türkiye arasındaki siyasi mesele yeni değil, Türk Cumhurbaşkanı’nın Mısır’a yönelik söylemi de her zaman sert oldu. Bu durum karşısında farklı adımlar atılmalı. Türk ürünlerinin boykot edilmesi yeterince etkili olmaz.”

Fehmi sözlerini şöyle sürdürdü: “Siyasi tutumları diğer konulardan ayırmak önemli. Eski Türk Başbakanı Binali Yıldırım da (2016 yılında) bunu dile getirmiş, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri geliştirmek gerektiğini söylemişti. Türkiye’nin Mısır karşıtı tutumlarına daha etkili siyasi tedbirlerle karşı konmalı. Tepki gelsin diye beklemememiz lazım. Mısır adına medyadan, siyasi taktiklerden yararlanan daha etkili bir karşılık ortaya koymamız lazım.”

Fehmi’ye göre Türkiye nasıl Müslüman Kardeşler yöneticilerine kucak açtıysa Mısır da kendi topraklarında Erdoğan yönetimine karşı olan Türk muhaliflere kucak açabilir.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Sirte neden herkesin kırmızı çizgisi?
Fehim Taştekin | Libya’daki çatışma | Haz 20, 2020
İstanbul’un fethini 'işgal' diye tanımlayan Mısır kurumu eleştiri oklarının hedefinde
Menna A. Farouk | | Haz 19, 2020
Ekonomik kriz erken seçimi zorluyor
Mustafa Sönmez | Türkiye ekonomisi | Haz 15, 2020
Türk kanalları nefes alamıyor
Fehim Taştekin | Basın özgürlüğü | Haz 12, 2020
Türkiye ve Rusya Libya’da nerede çakışıyor?
Fehim Taştekin | Rus etkisi | Haz 8, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Mısır'ın Nabzı

al-monitor
Türkiye’yi tehdit olarak gören Mısır donanmasını güçlendiriyor
George Mikhail | denizcilik stratejisi | Tem 1, 2020
al-monitor
İstanbul’un fethini 'işgal' diye tanımlayan Mısır kurumu eleştiri oklarının hedefinde
Menna A. Farouk | | Haz 19, 2020
al-monitor
Mısır-Türkiye arasındaki enerji kavgası alevleniyor
Rasha Mahmoud | Petrol ve gaz | Mar 27, 2020
al-monitor
Libyalı Yahudiler ülkelerine dönüş hakkı istiyor
George Mikhail | etnik azınlıklar | Şub 21, 2020