Suriye'nin Nabzı

İran’a yaptırım Halep’i de vurdu

By
p
Article Summary
ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımlar ve Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) ülkenin kuzeydoğusundan rejim kontrolündeki bölgelere yapılan petrol kaçakçılığını kesmesi Halep’teki petrol krizini ağırlaştırdı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

HALEP, Suriye — Suriye rejiminin kontrolündeki Halep ağır bir yakıt kriziyle karşı karşıya. Nisan başından bu yana yakıt sıkıntısı yaşanan kentte, yüzlerce araç birkaç litre yakıt alabilmek için her gün benzin istasyonlarının önünde uzun kuyruklar oluşturuyor. Sorun kentteki toplu taşımı da aksattığı için ulaşım masrafları ve karaborsa benzin fiyatları giderek artıyor.

Yetkililere göre, Şam, Humus, Hama ve Lazkiye’yi de vuran yakıt sıkıntısı, İran’ın ABD’nin ekonomik yaptırımlarının ardından petrol tedariğini kesmesiyle başladı.

Suriye Petrol ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, hükümetin krizi aşmak için başlattığı kemer sıkma tedbirleri kapsamında, 15 Nisan’da özel araçların beş günlük, taksilerin de iki günlük yakıt alımına azami 20 litre sınırı getirdi.

Halep’teki benzincilerin bir kısmı günün sadece bazı saatlerinde ve toplam iki saati geçmemek üzere açık kalırken; bazıları ise faaliyetlerini tamamen durdurmuş durumda. Sokaklarda nadiren seyir halinde araçlara rastlanıyor. Araba sahipleri uzun kuyruklarda bekleyip iki katı para ödemektense araçlarını evlerinin önünde park etmeyi tercih ediyorlar.

Ulaşım sektöründeki aksama Halep’teki yaşamı pek çok açıdan olumsuz etkiliyor. İnsanların işe gitmesi zorlaşmış durumda. Üniversitelerin önü ve kent merkezindeki otobüs duraklarında uzun kuyruklar görülüyor. Marketler, mağazalar ve lokantalar sinek avlıyor. Cemiliye, El Furkan, Şahba, Bab El Ferac, Baron, El Aziziye, Maysalun, Sadallah, El Cebir Meydanı gibi kentin normalde epey kalabalık olan mahalleleri şu an bomboş.

Petrolün karaborsa fiyatı ise dudak uçuklatıyor. Benzincilerde 220 liraya (50 sent) satılan bir litre benzin, karaborsada 700 liradan (1.50 dolar) gidiyor. Taksi şoförleri taksimetre kullanamıyor zira krizden önce yaklaşık 250 liraya gidilen mesafe, şimdi bin liraya gidiliyor.

İsminin açıklanmasını istemeyen bir devlet memuru işe gidip gelmek için günde dört litre benzine ihtiyacı olduğunu söyleyerek Al-Monitor’a, “Petrol krizi başladığından beri benzincilerin önündeki uzun kuyruklara girmektense bisiklet kullanmaya başladım, üstelik daha ucuz oluyor” diyor.

Sadece 20 litre benzin için bazen tüm gününü benzin kuyruğunda geçirdiğini anlatan Halepli bir taksi şoförü ise şunları aktarıyor: “Benzin istasyonlarında bir denetim yok. Benzincilerde düzeni sağlamaktan sorumlu rejim polisi ve güvenlik görevlileri, rüşvet karşılığı taksicileri sıradan kurtarıyorlar. Vermeyi reddedersek uzun süre beklemek zorunda kalıyoruz”

Rüşvet meblağları 2 bin lirayı (4 dolar) buluyor. Taksi şoförü rejime bağlı güvenlik güçlerinin satış için ayrılan benzini çalarak karaborsada sattığını da öne sürüyor ancak bu iddiayı bağımsız kaynaklardan doğrulatmak mümkün değil.

Halepli bir terzi olan Macid Halebi de Al-Monitor’a şöyle diyor: “Kent geceleri hayalet şehre dönüşüyor. Sokaklarda hemen hiç trafik yok. Normalde trafiğin yoğun olacağı saatlerde bile araç olmuyor. Otobüse binmek için günde iki saatten fazla bekliyorum. Taksi kullanmam mümkün değil çünkü gidiş geliş 800 lira tutuyor.”

Ekonomist Abdül Münem Halebi’nin değerlendirmesi ise şöyle: “Yakıt krizi Halep halkı için çok sayıda soruna yol açmış durumda. Kriz devam ederse artan ulaşım masrafı yüzünden tüketim ürünlerine de zam gelir ve felaket yaşanabilir. Çünkü maaşlara aynı oranda zam yapılması mümkün olmaz.”

Halebi, İran’dan gelen petrolün kesilmesinin yanı sıra yakıt krizinin bir diğer nedenini de şöyle açıklıyor: “Halep ve diğer rejim bölgelerindeki yakıt krizinin bir diğer temel sebebi de Suriye’deki petrol kuyularının rejimin hakimiyetindeki topraklarda değil Suriye’nin kuzeydoğusundaki Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) kontrolündeki topraklarda yer alması. Kısa süre öncesine kadar bu bölgelerden kaçırılan petrolle pazardaki talep karşılayabiliyordu ancak SDG nisan başından bu yana petrol kaçakçılığının önünü kesmiş durumda."

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: Suriye çatışması

Khaled al-Khateb is a Syrian journalist and former lecturer in the Geography Department of the University of Aleppo.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept