Pentagon’dan Peşmerge'ye darbe

By
p
Article Summary
Pentagon Irak’taki Peşmerge güçlerine ödenen maaşlarda kesinti yapmaya hazırlanıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Başkan Donald Trump liderliğindeki Washington yönetimi gelecek yılki bütçede Irak’taki Peşmerge güçlerine ödenen maaşlarda yüzde 50’den fazla kesintiye gitmeyi planlıyor.

Pentagon’un ekimde başlayacak yeni mali yıl için hazırladığı plan, Kürt savaşçılar için ayrılan 290 milyon dolarlık yardımın 126 milyon dolara indirilmesini öngörüyor. Bütçeye göre bu yardım, Peşmerge’nin İslam Devleti üzerinde baskıyı sürdürmesi için maaş, gıda, petrol ve 12 Kürt tugayı arasında paylaştırılan teçhizat giderlerini kapsıyor.

ABD Savunma Bakanlığı kararı, Peşmerge’yi ulusal Irak ordusuna entegre etmek isteyen Bağdat’ı, Irak Kürdistanı bölgesine daha fazla katkı yapmaya sevk edecek bir adım olarak lanse ediyor. Irak Parlamentosu tarafından ocak ayında onaylanan 112 milyar dolarlık bütçede, Peşmerge maaşlarına da bir miktar pay ayrılmış durumda. Bu, Bağdat ile Erbil arasında eriyen buzların son göstergelerinden biri.

Pentagon Sözcüsü Binbaşı Rebecca Rebarich de Peşmerge’nin İslam Devleti’nin “bertaraf edilmesinde yaşamsal bir ortak olduğunu” vurgulayarak şöyle dedi: “Irak Hükümeti’nin 2019 bütçesinde Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne (KBY) pay ayırmasını memnuniyetle karşılıyoruz.”

Ancak Kürtlerin eylül 2017’de düzenlediği bağımsızlık referandumunun ve Bağdat’ın akabindeki askeri harekâtının ardından Bağdat ile Erbil arasında patlak veren gerginlik hâlen tam anlamıyla yatışmış değil. Pentagon da referanduma tepki olarak Peşmerge maaşlarını ödemeyi kısa süreliğine durdurmuştu.

Iraklı yetkililer iki taraf arasındaki ilişkilerin geliştiğini vurgulayarak petrol ve diğer kaynakların paylaşımına ilişkin ihtilafların maaş ödemelerine olumsuz yansımayacağını vurguluyorlar.

Irak’ın batısındaki Anbar vilayetinden Sünni bir siyasi olan Irak Parlamentosu Başkanı Muhammed El Hâlbusi, Washington’daki ABD Barış Enstitüsü’nde 29 Mart’ta yaptığı konuşmada Erbil ile Bağdat arasındaki ilişkilerin olumlu seyir izlediğini ve iki tarafın da taviz vermeyi öğrendiğini vurguladı.

KBY Başbakanı Neçirvan Barzani Al-Monitor’a verdiği güncel bir röportajda Kürt bloğunun Bağdat’la ilişkilerinin “eskisine göre çok daha iyi” olduğunu söylemiş ancak ihtilaflı topraklar konusunda hâlen Irak Anayasası’nda belirlenen referandum çözümünü desteklediklerini belirtmişti. Bağdat ile temaslarında “pragmatik” olmayı öğrendiklerini söyleyen Barzani, Anayasa’da Kürtler için öngörülen yüzde 17’lik paydan bu nedenle vazgeçtiklerini kaydetmişti.

Peşmerge’nin İslam Devleti ile mücadelesi Musul’da 2017’de kazanılan zaferin ardından fiilen sona erdi. Zira petrol zengini ihtilaflı bölgeler tartışmalı bağımsızlık referandumunun ardından düzenlenen askeri harekâttan bu yana Irak merkezi hükümetinin kontrolünde bulunuyor. Pentagon da Peşmerge’nin şu an sadece KBY’ye bağlı üç vilayette İD’le mücadeleden sorumlu olduğunu ve bu kentlerdeki uyuyan hücreler üzerinde baskı kurduğunu açıkladı.

Rebarich şöyle konuştu: “İD’in kendinden menkul halifeliği yıkılmış olabilir ama faal bir şekilde gizli faaliyetlerini yer altına çekmekle meşguller. Saldırılara yeniden başlamak için Kuzey Irak’a çekildikleri düşünülüyor. Peşmerge bundan sonraki süreçte de kendi bölgesinde uyuyan İD hücrelerini baskı altında tutan yaşamsal rolünü ve Irak güvenlik güçleriyle ortaklığını sürdürecek.”

Yetkililer, Bağdat ile Erbil arasındaki ilişkilerin düzeldiğini söylüyorlar ama Irak Kürdistanı, Peşmerge gücünü tek bir çatı altında toplayarak modernize etme çabalarını tehdit eden başka siyasi sorunlarla da karşı karşıya.

Bölgenin iki büyük siyasi bloğu olan Kürdistan Demokratik Partisi ve Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) kendilerine ait Peşmerge güçleri var. İki grup eylülde yapılan genel seçimlerin arasında hâlen yeni KBY bakanlar kurulu üzerinde uzlaşabilmiş değil. Bağdat ile Erbil arasındaki petrol gelirlerinin paylaşımı ve diğer ekonomik sorunlar da İD’in Musul ve Kerkük’te yeniden hortlama ihtimaline rağmen hâlen çözülmüş değil.

ABD askeri yardımlarla Irak’taki iç bölünmeyi hafifletmeyi amaçlıyor. Peşmerge tugaylarına verilen mühimmat, araç, tanksavarlarla gücün, Amerikan askeri standartlarına uygun hale getirilmesi ve fiiliyattaki zorluklara rağmen Irak ordusuyla ortak devriye icra etmesini sağlamak hedefleniyor.

Bazı uzmanlar ise bütçedeki kesintinin rakip Kürt gruplarını uzlaşıya özendirme çabalarını zayıflatmasından korkuyor. Uzmanlara göre KBY’ye verilen para azaldığında KYB’ye bağlı Peşmerge’yi Erbil komutasına sokma konusunda Peşmerge Bakanlığı’nın elinde pek koz kalmamış olacak.

Washington Yakın Doğu Siyaseti Enstitüsü’nün araştırmacılarından Bilal Vahab da bu konuda şu değerlendirmeyi aktardı: “İD’le mücadele ve 290 milyon dolar zaten yeterince özendirici değildi. Şimdi özendiriciliği daha da zayıflamış oldu."

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: Savunma ve güvenlik iş birliği

Jack Detsch Al-Monitor’un Pentagon muhabiridir. Washington’da yaşayan ve savunma muhabiri gözüyle ABD-Orta Doğu ilişkilerini haberleştiren Detsch daha önce Passcode için siber güvenlik haberleri yazmış ve Christian Science Monitor’un Dijital Çağ’da Güvenlik ve Mahremiyet projesinde yer almıştır. Detsch Diplomat Magazine dergisinde editör yardımcılığının yanı sıra NPR’ın San Francisco’daki muhtelif kuruluşlarında da çalışmıştır. Twitter hesabı: @JackDetsch_ALM Email: jdetsch@al-monitor.com.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept