Irak: Terörle suçlanan Sünni isimler geri mi dönüyor?

Haklarında mahkûmiyet kararı bulunan önemli Sünni isimlerin sürgünden döneceği haberi Irak’ta tartışmalara yol açtı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Irak eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık El Haşimi Bağdat’ta 18 Kasım 2009’da düzenlediği basın toplantısında Photo by REUTERS/Bassim Shati.

Mar 22, 2019

BAĞDAT — Irak medyası geçtiğimiz günlerde Irak yargısının eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık El Haşimi, eski Musul Valisi Asil El Nuceyfi, eski Maliye Bakanı Rafi El İsavi ve Şeyh Ali Süleyman’ın ülkeye dönüşü için gerekli prosedürleri tamamladığını bildirdi. Haberlere göre siyasi uzlaşı kapsamında sağlanan anlaşma uyarınca bu önemli Sünni isimlere yönelik bazı davalar düşürüldü.

Ancak yargı organı Haşimi, Nuceyfi, İsavi ve Süleyman’ın dönüşü için herhangi bir düzenleme yapıldığını hemen yalanladı. Açıklamada, “Yargı tarafından aranan şahısların dönüşü için siyasi anlaşmalar doğrultusunda düzenlemeler yapıldığı yönünde bir uydu kanalınca verilen haber doğru değildir” denildi. Konuya, Sünni ve Şii siyasal partilerden farklı tepkiler geldi.

Haşimi hakkında 2011 yılına ait terör suçlamaları mevcut, Süleyman’a yönelik 2013 tarihli terör suçlamaları ise İslam Devleti’ni (İD) Irak’a getirmekle ilgili. İsavi ve Nuceyfi hakkında da 2013 yılına ait yolsuzluk suçlamaları var.

Yargıdan gelen yalanlamaya rağmen Nuceyfi Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Bana ve eski Maliye Bakanı Rafi El İsavi’ye yönelik suçlamaların düşürülmesi için Irak mahkemeleri nezdinde süratli bazı yasal adımlar atılıyor. Haşimi ve Süleyman’a yönelik davalarla ilgili bilgi sahibi değilim. (…) Bu sadece hukuki ve yargısal bir prosedürdür ve haberlerde iddia edildiği gibi siyasi anlaşmalar kapsamında değildir. Ancak bu prosedürlerin zeminini Cumhurbaşkanı Berham Salih ve Başbakan Adil Abdül Mehdi hazırladılar. Salih ve Mehdi, Musul ve Anbar’daki siyasi boşluğu doldurmak için bizlerin dönüşüne fazlasıyla ihtiyaç olduğuna inanıyorlar.”

Nuceyfi şöyle devam etti: “Bizim dönüşümüzden korkan bazı Sünni çevreler buna çomak sokmaya çalışıyorlar. Geçmişte bize karşı çıkan Şii kesimler ise işleri düzeltmek gerektiğini, kontenjan liderleriyle değil gerçek halk desteğine sahip Sünni liderlerle çalışmak gerektiğini kavramış durumdalar. Benim hakkımdaki 15 davanın altısı karara bağlandı, diğerleri de af kanunu kapsamında çözüme kavuşuyor.”

Haklarındaki suçlamaların mahiyeti nedeniyle Nuceyfi ve İsavi’nin dönüşü mümkün görünüyor. Bu davalar genel af kanununun kapsamına girebilir. Ancak Haşimi ve Süleyman hakkındaki terör suçlamaları kanunun kapsamı dışında. Haşimi ve Süleyman Irak siyasetine dönecekleri haberine henüz yorum yapmış değil.

Kimliğinin saklı kalması kaydıyla Al-Monitor’a konuşan konuya vakıf bir yargı kaynağına göre aranan Sünni isimlerin döneceği, Cumhurbaşkanı ve Başbakan tarafından planlanan siyasi bir uzlaşıya zemin hazırlamak için bu dönemde duyuruldu. Uzlaşının başlıca amacı Sünni bölgelerde istikrarın sağlanması.

Kaynak şöyle devam etti: “Başlangıçta Haşimi ve Süleyman’ın isimleri de geçti ama daha sonra bunların dönüşü kabul görmedi. Bu da şuna işaret ediyor ki Muhammed Dayni ve Mişan Cuburi dâhil bir grup Sünni siyasetçinin örneğinden farklı olarak yargıdan bağımsız gelişen bir siyasi anlaşma söz konusu değil.”

Terör ve yolsuzlukla suçlanan Sünni isimlerin dönüş haberi sert eleştirilerle karşılandı. En dikkat çekici tepkiler, özellikle İslami Irak Partisi’nin eski lideri olan Haşimi’nin dönüşüne karşı çıkan etkili Şii blokundan geldi.

Asaib Ehl El Hak Sözcüsü Naim Abudi Twitter’dan paylaştığı mesajda “Haşimi’nin dönmesi imkânsız. Düşman uydurma haberlerle dikkatimizi asıl meselelerden başka yöne çekmeye çalışıyor” dedi.

Fetih Koalisyonu ile Hukuk Devleti Koalisyonu’nun oluşturduğu El Bina İttifakı’nın liderleri de terör ve yolsuzluk davalarıyla ilgili yargının arkasından anlaşma yapılmasına itiraz ettiler.

Konu Sünni kesimi de böldü. Al-Monitor’a konuşan eski Ninova vekili Abdül Rahman Alloizi durumun çok karmaşık olduğunu vurgulayarak, “Sanıkların af kanunu kapsamına girebilmesi için özellikle terör davalarında şikâyetçilerin – ki bunların sayısı çok fazla -- kişisel haklarından feragat etmesi gerekiyor” dedi.

Alloizi’ye göre Muttehidun bloku lideri Usame El Nuceyfi, blokun liderleri arasında yer alan kardeşi Asil El Nuceyfi ile İsavi’nin siyasete dönüşünü dört gözle beklerken, diğer Sünni bloklar bu iki ismin dönüşüne karşı çıkıyor.

Dönüş haberine epey öfkelenmiş görünen Sünni El Hâl (Çözüm) bloku lideri Muhammed El Karbuli 2 Mart’taki Twitter paylaşımında böyle bir uygulamanın, Sadr hareketi mensupları başta olmak üzere hakkında siyasi saiklerle hukuki kararlar verilmiş tüm Iraklıları kapsaması gerektiğini söyledi.

Parlamentodaki Milli Eksen İttifakı’nın liderlerinden Ahmed El Caburi ise şu tweet’i attı: “Muğlak, ikna edici olmayan koşullarda siyasetin dışına itilen ve gıyabında pek çok mahkûmiyet kararı verilen Rafi El İsavi bugün geri dönebilir ve sadece yargı önüne çıkarak hakkındaki tüm hükümler düşürülebilir. Bu konudaki son kararı yargı verir ve aynı şey Tarık El Haşimi için de geçerli. Konu eninde sonunda yargıyla ilgili bir konudur.”

Dört Sünni ismin döneceği haberi siyasi bir anlaşmanın ya da siyasi bir uzlaşının parçası değilse eğer, bu isimlerin bağlı olduğu siyasi bloklar tarafından uçurulmuş bir balondur. Amaç, hem halkın hem de siyasi çevrelerin tepkisini ölçmek. Her iki durumda da Irak yargısı tartışma konusu olacak. Hakkında suçlamalar olan kişilerin affı ya da beraatı siyasi anlaşma kuşkusunun gölgesinde kalabilir.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Irak: ABD güçleri çekilirse Sünniler ayrı bölge mi kuracak?
Omar Sattar | | Oca 21, 2020
Irak Başbakanı ABD birliklerini ülkede tutmanın yolunu arıyor
Jack Detsch | Iran-US tensions | Oca 11, 2020
Irak uçurumun kenarında: Bundan sonra ne olabilir?
Ali Mamouri | Çatışma çözümlerinde sivil toplum  | Ara 29, 2019
Bağdat ile Erbil arasındaki petrol anlaşmasının akıbeti ne olacak?
Dana Taib Menmy | Kurumsal gelişim | Ara 12, 2019
İran Irak’ta başkanlık sistemini mi hedefliyor?
Omar Sattar | Irak seçimleri | Kas 14, 2019

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Irak'ın Nabzı

al-monitor
Irak Kürdistanı Suriyeli Kürtlere gönderilen insani yardımları engelliyor mu?
Amberin Zaman | Koronavirüs | Nis 22, 2020
al-monitor
Gorani lehçesini yaşatmak isteyen öğretmen Kuran’ı Kürtçeye çevirdi
Dana Taib Menmy | Tehlike altındaki diller | Oca 31, 2020
al-monitor
Türkiye Irak’ta PKK bağlantılı Ezidi milisleri vurdu
Saad Salloum | Ezidiler | Oca 24, 2020
al-monitor
Mühendis’in ardından Haşdi Şabi’yi neler bekliyor?
Mustafa Saadoun | | Oca 21, 2020