Irak'ın Nabzı

Irak Kürdistanı bireysel silahlanmayı zapturapt altına almaya çalışıyor

By
p
Article Summary
Irak Kürdistan Bölgesi küçük ateşli silahların kaydı, ağır silahların da teslimi için vatandaşlara altı ay süre tanıdı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Silahlı şiddet ve yüksek suç oranlarıyla baş etmeye çalışan Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY), silah sahiplerine silahlarını kaydettirmek ve ağır silahlarını teslim etmek için altı ay süre tanıdı. KBY İçişleri Bakanı Kerim Sincari’nin 10 Şubat’ta yayınladığı kararnameyle ağır silahların sadece silahlı kuvvetlerde olması amaçlanıyor.

Vatandaşlar her türlü tabanca ve tüfeği emniyet merkezlerinde kayıt altına almak zorunda. Süre dolduktan sonra kayıtsız veya yasadışı silah sahipleri hakkında yasal takibat başlatılacak.

İçişleri Bakanlığı Özel Kalem Müdürü Sami Celal Al-Monitor’a şu bilgileri verdi: “Kararnameyi hayata geçirmek için hazırlık yapıyoruz. Silah kayıtları için form bastırdık ve bu hafta insanların silahlarını kaydettireceği, ağır silahları teslim edeceği emniyet merkezlerini duyuracağız.”

KBY makamlarının ruhsatsız silahlara daha önce de el koyduğunu belirten Celal, “Son iki yılda el konulan 13 bin 500 silahlı geçtiğimiz günlerde imha ettik. 14 bin 500 silah ruhsatı vermiştik ve bunların hiçbiri yasadışı olaylarda kullanılmadı.” dedi.

Toplumsal yapının aşiretlere dayandığı Kürdistan Bölgesi’nde hoşgörüsüzlüğün, öç almanın ve namus cinayetlerinin yoğun olduğu bir kültür hâkim. Kişisel ihtilaflar veya aşiretler arası kavgalar pek çok zaman silahla çözülmeye çalışılıyor.

Bölgenin her köşesinde her türlü silahın alınıp satıldığı büyük dükkânlar var. Al-Monitor muhabiri, bilumum ABD ve Alman yapımı saldırı tüfeğinin satıldığı Süleymaniye’deki silah karaborsasını gezdi. Satıcıların verdiği bilgiye göre M4’ler 2300 dolara, G36’lar da 5600 dolara satılıyor. KBY bu dükkânlar için de yasal düzenleme planlıyor. Bölgede yaygın olarak kullanılan Facebook’ta da ucuz Türk yapımı tabancalar başta olmak üzere silah reklamı yapan onlarca sayfaya rastlamak mümkün.

İslam Devleti (İD) ile mücadelenin sürdüğü dönemde Almanya Savunma Bakanlığı’nca Kürt Peşmerge güçlerine verilen silahların karaborsada satıldığı ortaya çıkmıştı. Almanya 2016’da silah sevkiyatını geçici olarak durdurdu. Konunun soruşturulması ve çok sayıda Peşmerge komutanının tutuklanmasından sonra sevkiyat yeniden başladı.

Celal silah ticaretinde karaborsa olayını kabul ederken, resmi makamların geçmişte buna göz yumduklarını çünkü Peşmerge, polis ve yerel güvenlik güçlerine silah temin etmek için kaçak silaha muhtaç olduklarını belirtti.

Celal şöyle konuştu: “Silah ithal edebilen egemen bir devlet olmadığımız için 1991’den itibaren silah satın almak ve kendimizi Baas rejimine karşı korumak için silah kaçakçılarına mecbur kaldık. Baas’ın 2003’te devrilmesi ve El Kaide’nin ortaya çıkması, ardından İD’in 2014’te Irak topraklarının üçte birini ele geçirmesinden sonra Irak federal hükümeti bize kendimizi savunmamız için tek mermi bile vermedi.”

Celal, KBY’nin son kararı doğrultusunda Kürdistan parlamentosunun yapacağı yasal değişikliklerle karaborsadaki dükkânların ya kapatılacağına ya da kayıt altına alınacağına işaret etti. Bir başka muhtemel çözüm de silah sahipliğini düzenleyen 2017 tarihli yasanın güçlendirilmesi. Söz konusu yasa vatandaşların izin alması kaydıyla tabanca, yarı otomatik tüfek ve başka bazı saldırı silahlarını taşımasına imkân veriyor.

Irak Kürdistan Bölgesi, Saddam Hüseyin rejiminin 1991 Körfez Savaşı’nı izleyen halk ayaklanmasıyla bölgeden çıkarılmasının ardından özerklik kazanmıştı. Rejime ait cephaneliklerin yağmalanmasıyla yerel halk yoğun bir şekilde silahlanmış oldu. KBY 1993’te silah sahipliğini düzenleyen bir yasa çıkardı ancak düzenlemeler silahlı şiddeti azaltamadı.

Son olarak 1 Mart’ta Erbil’in kırsal bir kasabasında 10 yaşındaki bir çocuk tüfekle oynarken hayatını kaybetti. Ocakta başkent Erbil’de güvercin yüzünden çıkan silahlı çatışmada iki kişi öldü, üç kişi de yaralandı. Ekimde ise Berham Salih’in Irak cumhurbaşkanı seçilmesi üzerine Süleymaniye vilayetinde yapılan silahlı kutlamalarda üç vatandaş hayatını kaybetti.

Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu’nun Irak Kürdistanı’nda yaptığı araştırmaya göre 1 Haziran 2016’dan 30 Haziran 2017’ye kadar 377 kişi cinayet veya intihar sonucu hayatını kaybetti. Günde birden fazla ölüm anlamına gelen bu olayların çoğunda ateşli silahlar kullanıldı.

Adının açıklanmasını istemeyen Kürt bir güvenlik analisti yeni uygulamayı Al-Monitor’a değerlendirirken “Bunun siyasi herhangi bir yönü olduğunu düşünmüyorum. Bu, uzun zamandır ihtiyaç duyulan bir adımdı.” dedi.

İD’e karşı verdiği dört yıllık mücadelenin ardından KBY sadece emniyet güçlerinin silah taşımasını sağlayarak istikrar ve güvenliği güçlendirmeyi umuyor. İstikrar ve güvenlik, büyük borç yükü altında olan bölgenin dış yatırım çekmesi için kritik önem taşıyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: arms, tribalism, violence, iraqi kurdistan region, heavy weapons, weapons smuggling, weapons

Dana Taib Menmy is a Kurdish journalist from Sulaimaniyah who has been published by several Kurdish media outlets since 2006.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept