Filistin'in Nabzı

İslami Cihat Şam’la ilişkilerini canlandırmaya çalışıyor

By
p
Article Summary
Arap dünyası Suriye rejimiyle ilişkilerini onarmaya yönelirken, Filistin’deki İslami Cihat örgütü de Şam’a heyet göndererek siyasi ve mali destek arayışına girdi. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

GAZZE ŞEHRİ, Gazze Şeridi — İslami Cihat örgütünün siyasi yöneticilerinden oluşan bir heyet 8 Ocak’ta Şam’da Suriye rejiminin bir temsilcisiyle bir araya geldi. Bu, Suriye’de savaşın patlak verdiği 2011’den bu yana iki taraf arasındaki ilk görüşmeydi.

İslami Cihat’ın savaşta tarafsız tutum alması, Şam’la arasını açmıştı. Şam’da yaşayan İslami Cihat yöneticilerinin bir kısmı ağustos 2012’de kentten ayrılarak Lübnan ve Tahran’a gitmiş, bazıları ise Suriye rejimiyle ilişkileri asgari düzeyde sürdürmek için Şam’da kalmıştı. Ancak İslami Cihat’ın Suriye ve Yemen savaşlarında tarafsız kalması, Suriye rejiminin stratejik müttefiki İran’ı da kızdırdı. Bunun neticesinde İran harekete sağladığı maddi desteği 2015 yılında azalttı ve İslami Cihat mali krize girdi. Örgüt yöneticilerinin 2017 ve 2018’de Tahran’a yaptıkları bir dizi ziyaretin ardından İran’ın yardımları yeniden başladı.

Siyasi büro üyesi Halid El Batç başkanlığındaki heyetin Şam ziyareti, İslami Cihat yönetiminin Lübnan ve İran’ı da kapsayan girişimleri çerçevesinde gerçekleşti. İslami Cihat, İran-Suriye-Hizbullah ekseniyle ilişkilerini onarmaya ve mali, siyasi ve askeri destek sağlamaya çalışıyor.

29 Aralık’ta bir diğer İslami Cihat heyeti Tahran’da Dini Lider Ali Hamaney başta olmak üzere İranlı yöneticilerle görüşmüştü. Heyet 10 Ocak’ta da Beyrut’ta Hizbullah yöneticileriyle bir araya gelerek Filistin davasına siyasi desteğin artırılmasını ve İslami Cihat’a sağlanan mali ve askeri desteğin tekrar 2015 öncesindeki seviyeye çıkarılmasını görüştü. Heyet bu ziyaretlerden destek sözleriyle döndü.

El Mayadin’in 8 Ocak tarihli haberine göre Suriye rejiminin siyasi ve medya danışmanı Buseyna Şaban, İslami Cihat heyetiyle görüşmesinde “Filistin, Suriye’nin bir numaralı davasıdır.” dedi. Şaban ayrıca Gazze Şeridi’nde mart 2018’de başlayan “dönüş yürüyüşleri” sırasında yaralanan Filistinlileri Suriye’ye almaya hazır olduklarını belirtti.

İslami Cihat liderlerinden Hıdır Habib Al-Monitor’a yaptığı açıklamada Suriye ziyaretinin, yeni İslami Cihat yönetiminin birkaç ülkeyi kapsayan gezilerinin parçası olduğunu, bu ziyaretlerde Filistin davasına destek toplamayı amaçladıklarını, ayrıca “yüzyılın anlaşması” diye anılan ABD’nin müstakbel çözüm planı başta olmak üzere Filistin halkını bekleyen zorlukları ele aldıklarını belirtti.

Habib, Suriye savaşı ilk patlak verdiğinde görüş ayrılıkları yaşanmış olsa da İslami Cihat’ın Şam’la ilişkilerini sürdürmeyi arzuladığını, Suriye’nin toprak bütünlüğüne önem verdiğini vurguladı. İslami Cihat’ın İsrail’e karşı direniş ekseninin parçası olduğunu belirten Habib, Suriye rejimi, İran ve Hizbullah’la ilişkileri güçlendirmenin doğal olduğunu, ayrıca Suriye’nin İslami Cihat ve Filistin davasına siyasi ve manevi desteğini hiçbir zaman kesmediğini belirtti.

Suriye, ABD Başkanı Donald Trump'ın 6 Aralık 2017’de Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıma kararını reddederek Filistinlilere önemli bir siyasi destek sunmuştu.

Şam’daki İslami Cihat bürosu da resmi bazı görüşmeler yapıyordu. Bunların sonuncusu 13 Ekim 2018’de gerçekleşti. Görünen o ki Suriye rejimi İslami Cihat yöneticileriyle alenen görüşerek, Suriye topraklarında hava operasyonları yapan İsrail’e, Filistinli örgütlere desteğini sürdüreceği mesajını vermek istedi.

Görüşmeden kısa bir süre önce İsrail’de çıkan haberlerde İran’ın, 29 Aralık’ta Tahran’a giden İslami Cihat yöneticilerine, Hizbullah ve Iraklı milislerin de yer alacağı ortak bir operasyon merkezi önerdiği, taraflardan birinin İsrail’in saldırısına uğraması halinde İsrail’e ikinci bir askeri cephenin açılmasının hedeflendiği iddia edilmişti.

Büyük Dönüş Yürüyüşü ve Ablukayı Kırma girişiminin koordinasyon komitesinde yer alan Salah Abdul Ati, Suriye’nin yaralıları alma önerisinden memnuniyet duyduğunu, Suriye’nin kendisi zor durumdayken böyle bir teklifte bulunmasını Filistin halkının unutmayacağını söyledi. Ati, koordinasyon komitesinde temsil edilen tüm Filistinli örgüt ve sivil toplum kuruluşlarının yer alacağı istişarelerle yaralıların Suriye’ye gidişini organize edeceklerini belirtti.

İslami Cihat son yıllarda Suriye rejimine desteğini pek çok kez dile getirdi, Batı ve İsrail’in Suriye topraklarındaki saldırılarını kınadı.

Nablus El Neceh Üniversitesi’nde siyaset bilimci olan Abdül Settar Kasım Al-Monitor’a yaptığı değerlendirmede Suriye’nin Filistin davasına büyük önem verdiğini, bu konudaki desteğinin ona 40 yıldır uluslararası tecride mâl olduğunu, ABD dâhil Batılı ülkelerle yaşadığı siyasi ve diplomatik soğukluğun da bunun yansıması olduğunu söyledi. Kasım, Suriye rejiminin İslami Cihat’la arasının Hamas’a kıyasla çok daha iyi olduğuna dikkat çekti. Suriye’de yaşayan Hamas yöneticileri ocak 2012’de bu ülkeden ayrılmış, bunu ihanet olarak gören Şam ise Hamas’ın Suriye’deki bürolarını kapatmıştı.

Gazze El Ezher Üniversitesi’nden siyaset bilimci Muhaymer Ebu Sada ise birçok Arap ülkesinin İsrail’le ilişkilerini normalleştirmeye yöneldiği bir ortamda İsrail’in Gazze, Batı Şeria ve Kudüs’te Filistinlileri artarak hedef aldığını ve bu gelişmelerin Filistin direniş hareketlerini İran ve Suriye’yle bağlarını güçlendirmeye sevk ettiğini belirtti. Suriye rejimine karşı tavır almış BAE gibi bazı Arap ülkelerinin bile Şam’la yeniden ilişki kurduğuna dikkat çeken Ebu Sada, mali, siyasi ve askeri desteğe ihtiyaç duyan Filistin direniş hareketlerinin aynı yolu izlemek durumunda olduğunu kaydetti.

Suriye rejiminin silahlı gruplara karşı önemli zaferler kazanması ve ülke topraklarının büyük bölümünde kontrolü yeniden ele almasıyla birlikte pek çok taraf Şam’la ilişkilerini onarmaya yöneliyor. Hamas yönetiminden gelen sinyaller de Hamas’ın Suriye rejimiyle yeniden ilişki kurmasının sadece zaman meselesi olduğunu gösteriyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: palestinian aid, syrian regime, palestinian-syrian relations, palestinian cause, islamic jihad

Filistinli gazeteci, yazar Ahmad Abu Amer, dokuz yıldır yerli ve yabancı medya kuruluşlarında gazetecilik yapmaktadır. Gazze İslam Üniversitesi’nden lisansüstü derecesi sahibidir. Gazze’ye uygulanan ablukayı konu alan ve Türkiye’nin Anadolu Ajansı tarafından yayımlanan bir kitabın yazarları arasında yer almaktadır.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept