Irak'ın Nabzı

Irak Suriye’de yeni bir rol üstlenmeye hazırlanıyor

By
p
Article Summary
Suriye hükümetiyle ilişkilerini artıran Irak yönetimi, savaş sona yaklaşırken güçlü bir konum almaya çalışıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Suriye’de durum istikrara kavuştukça ve BAE ile Bahreyn gibi Şam’da elçiliklerini açan ülkeler çoğaldıkça Irak’ın Suriye’deki geçiş sürecinde resmi bir rol üstlenmesi bekliyor.

Irak Başbakanı Adil Abdül Mehdi 30 Aralık’ta yaptığı açıklamada bir grup Iraklı yetkilinin bir gün önce Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad’la görüştüğünü söyledi. Heyette, Halk Seferberlik Birlikleri’nin (Haşdi Şabi) başında da bulunan Ulusal Güvenlik Danışmanı Falih El Fayad da yer aldı.

Irak'ın terörist ve radikal örgütlerle mücadele tecrübesi Suriye için faydalı olabilir. Irak ayrıca iki ülke arasında sınır güvenliğinin sağlanmasına katkı yapabilir ve Suriye tarafında İslam Devleti’ni (İD) hedef alan hava operasyonları düzenleyebilir.

Irak’ın Suriye’de resmi bir askeri varlığı bugüne kadar olmadı. İran’la ilişkili bazı Iraklı siyasi partilere bağlı silahlı gruplar Suriye’ye gitti ama eski Başbakan Haydar El Ebadi’nin vurguladığı gibi bunlar Irak devletini temsil etmiyordu. Bugün ise Irak ordusunun Suriye’de önemli bir rol üstlenebileceğine dair işaretler var.

Başbakan, bahsi geçen açıklamasında Irak yönetiminin Suriye’de yeni bir rol üstlenebileceğinin işaretini verdi. ABD’nin Suriye’den çekilme kararı henüz sonuçlanmış olmasa da Irak, çekilmenin yakın zamanda başlaması halinde Suriye’ye girebileceğini ve ABD askerlerinden doğan boşluğu doldurabileceğini belirtmişti. Abdül Mehdi “ABD Suriye’den çekilirse Irak, Suriye konusuyla ilgili diğer güvenlik güçleriyle iş birliği yapmaya tamamıyla hazırdır” ifadesini kullandı.

Irak Cumhurbaşkanı Berham Salih ise 3 Ocak’taki Türkiye ziyaretinde Suriye konusunu ve sınır güvenliğini Türk mevkidaşı Recep Tayyip Erdoğan’la ele aldı. Irak’ın en yüksek güvenlik kurulu olan Milli Güvenlik Kurulu da ABD’nin Suriye’den çekilmesinin olası etkilerini değerlendiriyor.

Iraklı yetkililer geçiş sürecinde Suriye’ye destek verme konusunda son derece net açıklamalar yapıyorlar. Dışişleri Bakanı Muhammed El Hakim de 2 Ocak’ta Suriye’nin Arap Birliği’ne dönüşüne Irak’ın desteğini açıkladı. Bundan birkaç gün önce ise Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Lokman El Faili Irak’ın Suriye’de barışçıl çözümden yana olduğunu bir kez daha dile getirdi.

Esad geçtiğimiz günlerde Irak uçaklarının önceden izin almadan Suriye tarafındaki İD hedeflerini vurmasına onay verdi. Al-Monitor’a konuşan Başbakanlık kaynaklarına göre “Iraklı güçler önümüzdeki günlerde Suriye topraklarında karadan da katkı yapabilir.” Abdül Mehdi de 8 Ocak’ta bu seçeneği dışlamadığını söyledi.

Bağdat Nahreyn Üniversitesi’nde siyaset bilimci olan Yasin El Bakri’ye göre Irak’ın kaygısı “İD’in ve diğer terörist grupların yayılması.” Al-Monitor’a konuşan Bakri Irak’ın katkısına dair şu öngörüde bulundu: “Irak’ın rolü çoğunlukla hava kuvvetlerine bağlı olacak. Kara kuvvetleri ise Suriye topraklarında vur-kaç operasyonları yapıp Irak tarafına dönecek.”

Bakri’ye göre ABD’nin korkusu, çekilmeyle oluşabilecek boşluğun İran’la bağlantılı bazı Iraklı gruplar tarafından doldurulması.

Cumhurbaşkanı Salih Irak’ın Suriye’deki yeni rolüne, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Özel Temsilcisi Mihail Bogdanov’un kasımdaki ziyareti sırasında da işaret etmişti. Rusya’nın Suriye meselesinde başkalarıyla ortak anlayışa varması gerektiğini söyleyen Salih, Irak’ın bu konudaki yaklaşımının koordinasyon ve entegrasyona dayanacağını belirtmişti.

El Nahreyn Stratejik Çalışmalar Merkezi araştırmacılarından Hişam El Haşimi Al-Monitor’a şu değerlendirmede bulundu: “Irak’ın Suriye’deki rolü mevcut mali durumu nedeniyle sınırlı kalır. Ayrıca Bağdat’ın, son üç yılda İD’e karşı sert bir mücadele vermiş olan güçlerini düzenlemesi gerekiyor.”

Haşimi’ye göre Irak’ın rolü, askeri uçuşların yüksek maliyetine rağmen hava operasyonlarından ibaret olacak.

Sonuç olarak asıl soru, Irak’ın Suriye’de bir rol üstlenip üstlenmeyeceği değil, bu rolün ne kadar kapsamlı olacağıyla ilgili.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: Suriye çatışması

Iraklı gazeteci Mustafa Saadoun, insan hakları alanında çalışıyor ve kurucusu olduğu Irak İnsan Hakları Gözlemevi’nin başkanlığını yürütüyor. Daha önce Irak Temsilciler Konseyi’nde muhabirlik yapmıştır.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept