Mısır'ın Nabzı

Mısır Şam’la Kürtler arasında arabulucu olabilir mi?

By
p
Article Summary
Suriye ordusu Türkiye’nin saldırı tehdidi karşısında Kürtlerin yardımına gitmiş olsa da Kürtler halen rejimle anlaşmazlıklarını çözmüş değil ve bu konuda Mısır gibi arabulucuların devreye girmesini umuyorlar. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

ABD’nin askerlerini Suriye’den çekme kararı – sonra da kararsızlığı -- Rube Goldberg’i bile hayrete düşürecek, değişken ve karmaşık ittifak denklemleri yaratıyor.

Suriyeli Kürtler, Suriye rejimi ve Türkiye çok farklı hedeflerine rağmen Rusya ve/veya Mısır’ın aralarında bir anlaşma sağlamasını umuyor. Kürt bir heyetin yakında Kahire’ye gitmesi bekleniyor. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ise bu ay içinde Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le görüşmesi gündemde. Kürtler de Rusya’yla temas içinde.

Suriye hükümeti 28 Aralık’ta, Menbiç bölgesinde Kürtlere karşı operasyon başlatacağı beklentisi yaratan Türkiye’yi durdurmak için Kürtlerin talebi üzerine bölgeye askeri güç gönderdi. Şam’ın bu desteği, Kürt Halk Savunma Birlikleri’nden (YPG) 400 savaşçının bölgeden çekilmesini sağladı.

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) bünyesinde yer alan YPG, İslam Devleti ile mücadelede ABD’yle iş birliği yaparken Türkiye tarafından terör örgütü olarak görülüyor.

Şam müdahil olmasaydı ABD’nin çekilmesi Kürtlerin Türkiye’nin insafına kalması anlamına gelecekti. Ankara ise 9 Ocak’ta tehdit algıladığı sürece Kürtlerin peşinden gitmekten çekinmeyeceğini ifade etti.

SDG’nin siyasi kanadı Suriye Demokratik Konseyi’ndeki (SDK) Kürt liderler şimdi Şam’la Kürt gruplar arasında siyasi çözüme dönük bir müzakere sürecinin bir an önce başlamasını istiyorlar.

Al-Monitor’a konuşan SDK üyesi Haşnak Derviş “Mısırlı kardeşlerimiz Şam’la görüşlerimizi uzlaştırmakta rol almaya hazır olduklarını bildirdiler. Biz de Kahire’nin bu rolü oynamak için hem siyaseten hem bölgesel olarak gerekli niteliklere sahip olduğuna inanıyoruz.” dedi.

Kasım sonlarında Kahire’ye giden bir SDK heyetine başkanlık eden Derviş, Şam’la anlaşma konusunu Mısır Dışişleri Bakanlığı’ndan üst düzey yetkililerle görüşmüştü. Derviş’e göre siyasi çözüm artık ivedi bir gereksinim.

Türkiye’deki Jusoor Araştırma Merkezi’nce geçen ağustosta yayımlanan rapora göre Kürt savaşçılarla Arap aşiretlerin bir araya gelmesiyle kurulan SDG’nin Suriye’nin kuzeyi ve Fırat Nehri’nin doğusunda kontrol ettiği bölgeler Suriye topraklarının yaklaşık yüzde 26’sına tekabül ediyor.

SDG, kuzey Suriye’de Kürt nüfuslu bölgelerde federasyon kurmayı ve Kürtlerin siyasi ve sosyal haklarının yeni anayasada yer almasını amaçlıyor. Suriye rejimi ise Kürtlere sadece genişletilmiş yerel yönetim önermiş durumda.

Derviş’e göre “Suriye yönetimi, bu uzun savaşta yaşanan bunca siyasi ve coğrafi değişiklikten sonra Suriye’de yeni bir siyasi gerçeklikle karşı karşıya olduğumuzu anlamalı.”

SDK Eş Başkanı İlham Ahmed de Al-Monitor’un soruları üzerine Kürt grupların Suriye hükümeti ile uzlaşmasına Mısır’ın aracı olmasını umduklarını teyit etti.

Mısır’da Terör ve Aşırıcılıkla Mücadele Konseyi üyesi olan Tuğgeneral Halid Ukaşe, Al-Monitor’a yaptığı değerlendirmede her iki tarafla iyi ilişkileri sayesinde Mısır’ın Şam’la SDK arasındaki müzakerelerde önemli rol oynayabileceğini söyledi. Cumhurbaşkanı Abdülfettah Sisi’nin 2013’te iktidara gelmesinden bu yana Mısır Suriye’de resmi kurumları desteklediğini vurguluyor. Ukaşe’ye göre “Her iki tarafın kendine göre talepleri var ve bunları karşı tarafa iletmeye çalışıyorlar ama bu taleplerle ilgili henüz herhangi bir ilerleme sağlanmış değil.”

Mısır, Türkiye hariç Suriye’de çatışan tüm taraflarca tarafsız bir arabulucu olarak kabul ediliyor ve geçmişte de Suriye’de geçici bazı ateşkeslerde arabulucu oldu.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 28 Aralık’ta Kürt savaşçıların Menbiç’ten çıkması gerektiğini vurgularken Türkiye’nin kuzey Suriye’deki misyonunun, terörist grupları sadece Menbiç’ten değil tüm bölgeden temizlemek olduğunu söyledi.

Almanya’daki Kürt Çalışmaları Merkezi’nde araştırmacı olan İbrahim Kaban’a göre bölgedeki mevcut koşullar, özellikle ABD’nin kuzey Suriye’den çekilme kararı ve Türkiye’nin askeri harekât tehdidi karşısında Kürt savaşçılar fazla bir tesir gücüne sahip değil, dolayısıyla taleplerini aşağı çekmek durumda.

Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan Kaban, “Koşulların şu an olumsuz olduğu, Rusya’nın da Şam’a muazzam destek verdiği düşünülürse Kürt federasyonu artık mazide kaldı” dedi. Kaban’a göre SDK, Kürt bölgeleri için Şam’ın daha önceki “genişletilmiş yerel yönetim” önerisine benzeyen yarı özerklik talebiyle yetinecek.

SDG’nin ne olacağı sorusuna gelince Kürt araştırmacı, Suriye hükümetinin, Kürt savaşçıları düzenli güvenlik güçlerine katması ve kuzeyde güvenliğin sağlanmasında onlara bel bağlamasının muhtemel olduğunu belirtti.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: Suriye çatışması, Kürtler ve Kürdistan

Hossam Rabie is an Egyptian freelance journalist who contributes to several French news outlets such as Le Point, La Libre.be and Orient XXI.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept