Filistin'in Nabzı

Mali kriz Hamas medyasını susturacak mı?

By
p
Article Summary
Hamas’a bağlı El Aksa TV mali sıkıntılar nedeniyle 2006’dan bu yana ilk kez yayınlarını durdurma korkusu yaşıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Hamas’ın Gazze’deki televizyonu son dakika yapılan kısmi borç ödemesiyle yayınlarını şimdilik sürdürüyor ama Hamas’ın karşı karşıya kaldığı mali kriz, elindeki medya varlıklarını hâlâ tehdit ediyor.

Hamas’ın mali sıkıntıları birkaç sebepten dolayı son yıllarda derinleşti. Bunlar şu şekilde sıralanabilir: İran’ın 2012’den sonra desteğini aşağı çekmesi, Mısır’ın 2013’ten bu yana Gazze’yle Sina Yarımadası arasındaki kaçakçılık tünellerini kapatma çabaları ve dışarıdan gelen para yardımlarının azalması. Tüm bunlar, Hamas’ı terörle suçlayan ABD, İsrail ve bazı Arap ülkelerinin uyguladığı baskının üstüne bindi.

Hamas’a bağlı El Aksa televizyonu 19 Aralık’ta yaptığı açıklamada Gazze Şeridi’ndeki ana binasının 12 Kasım’da İsrail tarafından bombalanmasıyla iyice ağırlaşan mali sıkıntıları nedeniyle 2006’dan bu yana ilk kez yayınlarını durduracağını belirtti. Al-Monitor’un etkili Hamas kaynaklarından edindiği bilgiye göre bu açıklamanın üzerine üst düzey Hamas yöneticileri bazı telefon görüşmeleri yaptılar ve ertesi gün Hamas Siyasi Büro Şefi İsmail Haniye kanalın yayınlarına son vermeyeceğini, 220 bin dolarlık borcun bir kısmının halledilmiş olduğunu duyurdu.

Gazze’den yayın yapan El Aksa TV’nin Lübnan ve Ürdün’de de büroları var. Kanalın Batı Şeria’daki bürosu, Filistinlilerin iç bölünmüşlüğü sürerken temmuz ayında kapatıldı.

El Aksa TV’nin yayınlarına son vereceğini açıklaması Filistin tarafında farklı tepkilere yol açtı.

Hamas Siyasi Bürosu’nun iki numarası Essam El Dalis Twitter’dan paylaştığı mesajda Hamas’ın mali krize rağmen televizyon dünyasından yok olmaması, sesinin kısılmaması gerektiğini söyledi.

Hamas’ın Gazze’deki medya sorumlusu Selame Maruf ise Facebook’taki paylaşımında İsrail’in El Aksa TV binasını bombalayarak başaramadığını mali krizin başarmak üzere olduğunu yazdı.

Hamas’la bağlantılı olduğu gerekçesiyle temmuzda İsrail tarafından kapatılan El Aksa TV’nin Batı Şeria’daki bürosunun müdürü Alâ Rimavi, yine Facebook üzerinden kanalın belli bir grubu temsil etmediğini savundu. Rimavi kanalın bir siyasi duruşu temsil ettiğini, bu nedenle ayakta kalması için yöneticilerin elinden geleni yapması gerektiğini belirtti.

Al-Monitor’a konuşan El Aksa TV Genel Müdürü Visam Afife ise şu bilgileri verdi: “Kanaldaki mali krizin en önemli boyutu, son yıllarda birikmiş olan ve içinde operasyon ve yayın ücretlerinin bulunduğu 220 bin dolarlık borçtur. Kanalımızın 200 çalışanı son bir yıldır maaşlarının sadece yüzde 50’sini alıyor.”

Afife sözlerini şöyle sürdürdü: “Kanal yönetimi belki krize el atmakta gecikti ama krizin bu şok edici açıklamaya kadar varacağını hiç düşünmemiştik. Kanalın 220 bin dolarlık borcu kısmen halledildi, kriz kısmen önlendi. (…) Ancak şimdi yeni bir yıla başlıyoruz ve yeni yayın sözleşmeleri imzalayabilmek için mevcut borçlarımızı ödememiz gerekiyor. Yoksa kriz önümüzdeki haftalarda yeniden baş gösterecek.”

El Aksa TV büyük ölçüde Hamas’ın bütçesinden finanse ediliyor, ayrıca yurt dışında yaşayan Hamas destekçisi iş adamları ve tüccarlardan bağış alıyor. Bu kişiler, terörü finanse ettikleri gerekçesiyle İsrail ve ABD’nin takibine uğramamak için kimliklerinin ve bağış miktarlarının gizli kalması kaydıyla yardımda bulunuyorlar.

El Aksa TV seyircilerinden herhangi bir abonelik ücreti almıyor. Filistinli şirketler de kanala reklam vermekten çekiniyor. Zira onlar da Filistin Yönetimi ve İsrail tarafından terörü desteklemekle suçlanmaktan korkuyorlar. Hâl böyle olunca Hamas’taki mali kriz, kanalı doğrudan etkiliyor.

Hamas'ın 220 bin doları bulamamış olması, örgütün zaten kısıtlı olan mali kaynaklarını düzgün kullanıp kullanmadığı sorusunu sordurtuyor.

Kanal yayınlarına devam etse de kalıcı bir merkeze sahip değil. İsrail’in kasımdaki bombardımanının faturası 4,5 milyon dolar oldu. Binayı onaracak parası olmayan kanal, Gazze’deki geçici bürolardan yayın yapıyor.

Gazze Ümmet Üniversitesi’nde siyaset bilimci ve Hamas uzmanı olan Hüsam El Decani Al-Monitor’a şöyle konuştu: “El Aksa TV mali krizi dile getirince hem yurt içinden hem yurt dışından yardımlar geldi. Gelen miktar tam olarak bilinmiyor ama kanalın kayıplarını kısmen karşılamasına yardımcı oldu. Yine de sorun bütünüyle halledilmiş değil.”

Kanal halen İsrail’in saldırısından doğan zararı karşılayabilmiş değil ve 2019’da yayına devam edebilmesi için bir 220 bin doları daha bulması gerekiyor.

Yine Hamas’la bağlantılı olan ama Beyrut’tan yayın yapan El Kuds TV de iki yıldır benzer bir krizle karşı karşıya. Bir yılı aşkındır çalışanlarının maaşlarını aksatan ya da hiç ödeyemeyen kanal, son aylarda onlarca kişiyi işten çıkardı.

El Kuds TV’den bir yetkili kimliğinin saklı kalması kaydıyla Al-Monitor’a şunları aktardı: “Kanaldaki kriz Hamas’ın mali sorunlarıyla bağlantılı. Maaşlar ve operasyonel harcamalardan kaynaklı milyonlarca dolar borcumuz var. Eskiyen ekipmanımızı değiştiremiyoruz, operasyonel bütçelerimiz yok. El Kuds yönetimi maaşlardan tasarruf etmek, idari yapıyı yeniden düzenlemek ve harcamaları en makul seviyeye çekmek adına bazı çalışanları işten çıkararak önlem almak zorunda kaldı.”

Lübnan’da yaşayan Hamas’ın dış basın sorumlusu Rıfat Morra ise Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Hamas, medya kuruluşlarının sürekliliğini sağlamak için onlara para aktarıyor ama yıllardır mali kriz içindeyiz. Medya kuruluşlarımızın yaşadığı sıkıntı, hareketimizin içinde bulunduğu zor koşulları yansıtıyor. Ancak Hamas, medya kuruluşlarının hiçbirini kapatmayı arzulamıyor.”

18 Aralık’ta, El Aksa TV’nin yayınlarına son vermek zorunda olduğunu duyurmasından bir gün önce Filistin Politika ve Araştırma Merkezi, kanalın yüzde 14’lük seyirci payıyla Filistin’in en çok izlenen kanalı olduğunu ortaya koyan bir anket yayımladı. Maan, Filistin ve PalToday kanalları yüzde 12’lik paylarla ikinci sırayı paylaştılar.

Şu an Sudan’da yaşayan Filistinli medya uzmanı Usame El Aşkar, Al-Monitor’a yaptığı değerlendirmede “Hamas’ın medya kuruluşlarındaki mali krize karşı, büyük kurumların birleştirilmesi, küçüklerin tasfiye edilmesi, medya kuruluşları için birleşik bir bütçenin oluşturulması ve kriz aşılana kadar yeni yapıların kurulmaması gibi acil bazı adımların atılması gerekiyor.” dedi.

Gazze’nin İsrail tarafından abluka altına alınması ve para musluklarının kurumasına kadar maddi açıdan rahat olan Hamas, Filistin topraklarından yurt dışına kadar uzanan geniş bir medya ağı oluşturmuştu. Hareketin gazeteleri, radyo istasyonları, televizyon kanalları, haber siteleri oldu ve bunların hepsi hareketin bütçesinden tüketti. Mali krizin vurmasıyla tüm bu kurum, platform ve çalışanlar Hamas’ın sırtında taşıyamayacağı bir idari ve mali yük hâline geldi.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: israeli-palestinian conflict, television, hamas-iran relations, hamas funding, palestinian-israeli conflict, gaza, tv, hamas

Adnan Abu Amer, El Ummah Üniversitesi’nde Sosyal Bilimler Fakültesi’nin dekanlığını ve Basın-Enformasyon Şubesi’nin başkanlığını yürütmektedir. Amer, aynı üniversitede Filistin meselesinin tarihi, ulusal güvenlik, siyaset bilimi ve İslam medeniyeti derslerini vermektedir. Demashq Üniversitesi’nden siyasi tarih dalında doktora sahibi olan Amer, Filistin meselesini ve Arap-İsrail ihtilafını konu alan bir dizi kitabın yazarıdır. Twitter hesabı: @adnanabuamer1

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept