Suriye'nin Nabzı

Kürtlerden kuzey Suriye’de yeni özerklik adımı

By
p
Article Summary
Suriye Demokratik Konseyi bir taraftan Şam’la görüşmeler yaparken bir taraftan da ABD destekli Kürtlerin denetiminde olan bölgelerde özerk yönetim oluşturuyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

BERLİN — Kürt öncülüğündeki Suriye Demokratik Konseyi (SDK) Suriye’nin kuzeydoğusunda yeni bir özerk yapı oluşturdu. ABD güçleri ile İslam Devleti (İD) karşıtı uluslararası koalisyonun bulunduğu Rakka vilayetindeki Ayn İsa’da 6 Eylül’de toplanan SDK, Kuzey ve Doğu Suriye Özyönetim Genel Konseyi’ni kurdu.

Genel Konsey, Kürt ağırlıklı özerk idareler ile Arap ağırlıklı bölgelerin sivil konseyleri arasında koordinasyonu sağlayacak, ayrıca Kürt kontrolündeki bölgenin yönetimi için icra komiteleri oluşturacak.

Genel Konsey üyeleri, El Cezire (Haseke), Kobani, Menbiç, Rakka, El Tabaka vilayetleri ile Deyrizor vilayetinin kuzeyinde faal olan yerel meclis üyeleri ve buradaki idarelere bağlı yasama ve icra temsilcilerinden oluşuyor. Yeni konsey, Suriye’nin kuzeydoğusunu kontrol eden Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) siyasi kolu olan SDK çatısı altında çalışacak.

Genel Konsey’in eş başkanlığına Kürt kökenli Ferid Ati ve Süryani kökenli Siham Keyro seçildiler. Yeni yapıda ayrıca Arapları, Türkmenleri, Kürtleri, Süryanileri ve Hristiyan Asurileri temsilen beş kişilik bir yönetim kurulu oluşturdu.

Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan Ati, El Cizire, Kobani, Menbiç, Rakka, El Tabaka, Tel Abyad ve Ayn İsa’daki yerel meclisler nezdinde Genel Konsey’i temsil edeceğini belirtti. Bu yedi bölgedeki yasama meclisleri oylama yoluyla Genel Konsey’e yedişer temsilci seçtiler ve böylece temsilci sayısı 49 oldu. Ayrıca konseye 21 teknokrat üye belirlendi ve toplam üye sayısı 70’i buldu. Bu 70 kişiden beşi de Genel Konsey’in yönetim kuruluna seçildi. Kurul, müstakbel yönetimi kuracak olan icra komitelerini oluşturmakla görevli olacak, komitelerin çalışmaları ise Genel Konsey üyeleri tarafından denetlenecek.

Kobani’de yaşayan ve Halep Üniversitesi hukuk mezunu olan Ati, daha önce Fırat bölgesindeki Adalet Konseyi’nin başkanlığını yürütüyordu. Genel Konsey’in kuzeydoğu Suriye’de sivil idarelerin çalışmalarını örgütleyeceğini belirten Ati, şöyle devam etti: “İslam Devleti’nden kurtarılan bölgelerde sivil idareler kurulmuştu. Bunlar, bölgeden bölgeye farklılık gösteren düzenlemeler doğrultusunda geçici sivil idareler olarak oluştu. Genel Konsey bu düzenlemelerin bütünleşmesini sağlayacak.”

Ati Genel Konsey’in çalışma esaslarını şöyle açıkladı: “Yönetim kurulunun iki üyesi, en fazla 21 gün içinde icra komitelerini oluşturmakla görevlendirildi. Bu komiteler, kuzeydoğu Suriye’yi idare edecek olan Ayn İsa merkezli yönetimin ana direklerini oluşturacak. Dolayısıyla yeni yapı, siyasi bir kaynak (SDK) ve askeri bir kaynak (SDG) olmak üzere iki kaynaktan güç alıyor. Bunlar müttefik olup kuzeydoğu Suriye’de ABD ve uluslararası koalisyon güçleri tarafından destekleniyor.”

Tüzük, Genel Konsey’in kuruluşuna nezaret eden bölgesel temsilcilerden oluşan bir hazırlık komitesi tarafından hazırlandı.

Ati, kuzeydoğu Suriye’yi yöneten yapıların güç ve meşruiyetlerini halktan alacağını, her türlü yetkinin kaynağının halk olduğunu söylüyor. Kürtlerin bölgedeki hâkimiyeti sorulduğunda Ati yönetimin Kürtler, Araplar, Süryaniler, Türkmenler ve Asuriler tarafından paylaşıldığını belirtti ve ekledi: “Bizler siyasi boyuta girmeyeceğiz. Halka hizmet etmeye odaklanacağız. Siyasi işleri, bizi temsil eden siyasi yapı (SDK) yürütecek.”

Özerk idareye karşı çıkan ve Genel Konsey’in kuruluşunda yer almayan Kürt siyasi grupları da var. Bu gruplar, Suriye Devrimci ve Muhalif Güçler Ulusal Koalisyonu ve Suriye Devrimci ve Muhalif Güçler Yüksek Müzakere Komitesi gibi muhalif gruplara daha yakın duruyor. Öte yandan özyönetim taraftarlarının da Suriye rejimi ile arası iyi değil.

Genel Konsey’in başkan yardımcılığına getirilen Deyrizorlu Yaser Süleyman, konseyin birkaç vilayeti kapsayan geniş bir bölgeden sorumlu olduğunu, dolayısıyla geniş yetkilere sahip olduğunu belirtti.

Whatsapp üzerinden Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan Süleyman, Genel Konsey’in işleyiş yapısını örgütlemeye çalıştıklarını belirterek şöyle konuştu: “Genel Konsey vatandaşlara hizmet etmek, vatandaşların kaygı ve istekleri doğrultusunda çalışmak için kuruldu. Konsey bölgenin tüm unsurlarını yönetimde temsil ediyor.”

Süleyman, yönetim kurulu üyelerinin Kürtçe, Arapça ve Türkçe yemin ettiklerini, bunların arasında Hristiyanların ve Suriye’de bir ilk olarak Ezidilerin de yer aldığını vurguladı.

Genel Konsey’in kuruluşu, kuzey Suriye’de özerk bir yönetimin resmi ilanına zemin hazırlayabilir. SDK ve Suriye rejimi de bu konuda Şam’da görüşmeler yapıyor.

Türkiye uzun zamandır PKK’nın kuzey Suriye’de etkinlik kazandığını söylüyor ve buna izin verdikleri için ABD ve uluslararası koalisyonu suçluyor. Türkiye’nin tutumuna destek veren Suriye muhalefeti de bölgenin aslında PKK destekli Demokratik Birlik Partisi (PYD) tarafından yönetildiğini söylüyor. Türkiye ve muhalefet her iki grubu terörist örgüt olarak görüyor.

Süleyman’a göre Türkiye Suriye’nin iç işlerine karışma hakkına sahip değil. Kürtlerin bölgede meşru bir unsur olduğunu belirten Süleyman, şöyle diyor: “Kürtler İD’e karşı savaştılar ve diğer unsurlara karşı hoşgörüleriyle tanınıyorlar. Bölgenin Kürt boyutu kazandığı doğru değil. Kuzeydoğu Suriye’nin yönetiminde tüm unsurlar temsil ediliyor.”

Ati ve Süleyman ABD’nin kuzeyde ayrı bir yönetimin kurulmasını açıkça desteklemediğinde hemfikir. Ancak ABD ve uluslararası koalisyonla siyasi olarak SDK üzerinden, askeri olarak da SDG üzerinden müttefik olduklarını reddetmiyorlar. Ati, “Çalışmalarımız demokratik olduğu sürece ABD bunlara müdahale etmez. ABD demokrasiyi destekler.” diyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: autonomy, deir ez-zor, turkmens, assyrians, kurds, pkk, raqqa, syrian democratic council, north syria

Sardar Mlla Drwish is a Syrian journalist working in written, audio and electronic media. He holds a degree in media from Damascus University.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept