Iraklı Şii milisler Sünni bölgelerinden çekilecek mi?

Halk Seferberlik Birlikleri’ne bağlı bazı gruplar, mezhepsel çatışmaları önlemek amacıyla kurtardıkları topraklardan çekiliyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Ninova’ya bağlı Zumar’daki Şii Halk Seferberlik Birlikleri savaşçıları, 18 Ekim 2017 Photo by REUTERS/Ari Jalal.
Mustafa Saadoun

Mustafa Saadoun

@SaadoonMustafa

İşlenmiş konular

ninevah province, popular mobilization units, haider al-abadi, sunnis, shiites, militias, pmu

Ağu 22, 2018

Irak’taki siyasi kulisler bugünlerde Halk Seferberlik Birlikleri (HSB) güçlerinin İslam Devleti’nden temizlenen Sünni bölgelerden çekileceği söylentileriyle çalkalanıyor. Irak Başbakanı Haydar El Ebadi’nin HSB’nin bu bölgelerden çekilmesi konusunda kararlı olduğu iddia ediliyor.

HSB’ye bağlı grupların bir bölümü 18 Ağustos’ta Selahattin’e bağlı Beyici ilçesinin kuzeyinden çekildi. Bu hamlenin, Ebadi’nin Selahattin’in Belediye Başkanı’na konuya ilişkin verdiği talimatın ardından gerçekleşmesi dikkat çekti.

HSB güçlerinin çekildiği yerler sadece Beyici ile sınırlı değil. 19 Ağustos’ta konuya ilişkin Al-Monitor’a bilgi veren bir HSB kaynağı “Vilayetin batısında bulunan El Siniye’deki HSB savaşçılarının da geri çekildiğini” bildirdi.

HSB, Beyici’nin öncesinde de Ninova vilayetindeki bazı noktalardan geri çekilmişti. Irak Parlamentosu’nun Ninova Milletvekili Ahmet El Cuburi ise çekilme kararını “siyasi” diye tanımlayarak bunun, vilayet için olumlu olmadığını söyledi.

HSB 12 Ağustos’ta bir iç bildiri yayımlayarak savaşçılarına bölgeden çekilmeleri için çağrı yaptı. HSB’li bir kaynak da Al-Monitor’a şöyle dedi: “HSB’ye bağlı Şii gruplar Ninova’dan çekilmiş durumda. Geride sadece Türkmen bölgelerinin korunması için Türkmen Tugayları ve Ezidi bölgelerinin korunması için Ezidi birlikleri kaldı.”

HSB’nin çağrısının ardından, 14 Ağustos’ta, Ninova’nın merkezi Musul’daki il meclis binası önünde toplanan onlarca sivil, çağrıyı protesto ederek HSB’ye bağlı birliklerin kentte kalmasını talep etti. Ancak protestolar sonuç vermedi.

HSB’nin Sünni bölgelerden çekilmesinin sadece güvenliğe ilişkin değil siyasi nedenleri de var. Zira HSB’li savaşçılar ile Sünni halk arasında gerilimin yükselmesi hatta çatışmaların çıkmasından endişe ediliyor.

Nitekim 18 Ağustos’ta Ninova’da düzenlenen ve üç HSB savaşçısının ölümüne yol açan bombalı araç saldırısı, HSB’li güçlerin çekilmeyi reddetme ihtimaline karşı bir mesaj olarak yorumlanıyor.

HSB geri çekilmeye dair haberleri henüz doğrulamıyor. Ancak Ninova’nın doğusunda konuşlu HSB güçlerinin komutanı Ebu Musa El Salmavi’nin hem Ebadi hem de HSB’nin Başkumandan Vekili Ebu Mehdi El Mühendis’den kararı gözden geçirmelerini istediğine dair bilgiler durumun ciddiyetini gösteriyor.

HSB Sözcüsü Ahmet El Esadi Al-Monitor’a şöyle konuştu: “HSB, Sünni bölgelerden, hele de Ninova’dan çekilmiş değil. Ancak kendi sorumluluğumuz altındaki bölgelerde yeni bir tertiplenmeye gidiyoruz (...) HSB savaşçıları daha önce Ninova’nın pek çok farklı noktasına dağılmış durumdaydı. Ordu ve polisin bu noktalarda hakimiyeti sağlamasının ardından savaşçılara korumakla görevli oldukları asıl yerlere dönmeleri talimatı verildi.”

İsminin açıklanmaması kaydıyla Al-Monitor’a konuşan başka bir HSB kaynağı ise Esadi ile hemfikir değil: “HSB’nin komuta kademesi Ebadi’nin iki yıl önce Amerikalılar ve Sünni halka Sünni bölgelerinden çekilme sözü verdiğinin farkında. Ancak bunu başaramaz. Biz küçük bir tugay yahut alelade bir birlikten ibaret değiliz, kendi içinde kanunları olan askeri bir halk gücüyüz.”

Öte yandan, HSB’nin komuta kademesi Sünni bölgelerinde daha fazla kalamayacaklarının bilincinde. Zira bu bölgelerin İslam Devleti’nden temizlenmesinin ardından uzun zaman geçti ve bölge halkı halen HSB güçlerini reddediyor. HSB’nin geri çekilmeye başlamadığı tek vilayet Anbar ama sonunda oradan da çekilmek zorunda kalacak.

Akademik Araştırmalar Merkezi’nin eski araştırmacılarından Ahmet El Abyad’a göre HSB’nin geri çekilme kararında “dış baskılar” etkili oldu. Abyad gelişmeleri Al-Monitor’a şöyle değerlendirdi: “Ebadi, HSB’nin Sünni bölgelerinden çekilmesini ve silahlarını orduya teslim etmesini sağlayamazsa Başbakanlık koltuğunda oturmaya devam edemez. Bu konuda ABD ve diğer yabancı müttefikleriyle bir mutabakatı var. (...) Uluslararası toplum ve Irak halkından gelen baskılar nedeniyle İran da HSB’nin bu bölgelerden çekilmesini onaylayacaktır, ki HSB’li gruplar İran’a sadıktır.”

HSB’nin bu bölgelerden çekilmesi bir güvenlik açığı yaratacak olsa da çekilmemesinin daha ciddi sorunlara yol açacağı muhakkak. Zira HSB’li savaşçıların Sünni bölgelerde sivillerin haklarını ihlal ettiklerine dair söylentiler her geçen gün artıyor ve taraflar arasındaki güvensizlik derinleşiyor.

Öte yandan, Irak hükümeti HSB’nin Sünni bölgelerden çekilmesini istese de bu bölgelerden çok fazla uzaklaşmasını da göze alamıyor. Dolayısıyla HSB’nin geri çekilmesinin ardından Selahattin’deki yeni üssünün Spyker Kampı olması bekleniyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Türkiye milislerden yeni ordu planıyla uzatmaları oynuyor
Fehim Taştekin | Devlet dışı silahlı unsurlar | Nis 17, 2020
Mühendis’in ardından Haşdi Şabi’yi neler bekliyor?
Mustafa Saadoun | | Oca 21, 2020
Libya ayartması Suriyeli muhalifleri bölüyor
Fehim Taştekin | | Oca 10, 2020
Irak uçurumun kenarında: Bundan sonra ne olabilir?
Ali Mamouri | Çatışma çözümlerinde sivil toplum  | Ara 29, 2019
İslam Devleti Irak’taki siyasi çalkantıyı kullanarak yeniden canlanıyor
Adnan Abu Zeed | İslam Devleti | Ara 21, 2019

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Irak'ın Nabzı

al-monitor
Irak Kürdistanı Suriyeli Kürtlere gönderilen insani yardımları engelliyor mu?
Amberin Zaman | Koronavirüs | Nis 22, 2020
al-monitor
Gorani lehçesini yaşatmak isteyen öğretmen Kuran’ı Kürtçeye çevirdi
Dana Taib Menmy | Tehlike altındaki diller | Oca 31, 2020
al-monitor
Türkiye Irak’ta PKK bağlantılı Ezidi milisleri vurdu
Saad Salloum | Ezidiler | Oca 24, 2020
al-monitor
Mühendis’in ardından Haşdi Şabi’yi neler bekliyor?
Mustafa Saadoun | | Oca 21, 2020