Ankara Menbic mutabakatından memnun

Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile ABD’li muhatabı Mike Pompeo arasındaki Washington görüşmesi iki ülke arasında bozulan ilişkiler için bir dönüm noktası olabilir. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ve Türk muhatabı Mevlüt Çavuşoğlu ABD Dışişleri Bakanlığı’nda 4 Haziran 2018’de yapılan görüşme sırasında el sıkışıyor. Photo by REUTERS/Leah Millis.
Amberin Zaman

Amberin Zaman

@amberinzaman

İşlenmiş konular

pkk, ypg, mevlut cavusoglu, mike pompeo, turkish influence in syria, us-turkish relations, manbij

Haz 5, 2018

ABD ile Türkiye arasındaki buzlar, Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile ABD’li muhatabı Mike Pompeo arasında dün Washington’da gerçekleşen görüşmenin ardından uzun zaman sonra ermeye başlamış görünüyor.

Görüşmeye ilişkin soruları ABD dönüşü bugün Antalya’da yanıtlayan Çavuşoğlu, Suriye’nin kuzeyindeki Menbic konusunda NATO müttefikleriyle bir mutabakata varıldığını açıklarken oldukça neşeliydi. Menbic Kürt grupların kentteki etkinliği nedeniyle uzun zamandır ABD ile Türkiye arasındaki en hararetli gerginlik konularından biri. Çavuşoğlu da mutabakatın ABD ile “bozulan ilişkileri yoluna koymak için bir fırsat” olduğunu söyledi.

Uzlaşılan planın altı aydan az bir sürede uygulanmasının mümkün olduğunu belirten Dışişleri Bakanı, ABD’nin önündeki asıl imtihanın icraat süreci olacağını da vurguladı. Mutabakat Kürt Halk Savunma Birlikleri’nin (YPG) Menbic’den tamamen çekilmesini ve ABD öncülüğündeki İslam Devleti’yle mücadele koalisyonu tarafından örgüte verilen tüm silahların geri alınmasını da kapsıyor.

Ayrıca kentin yönetimindeki sivil idarenin içindeki YPG yanlısı unsurların da tasfiye edilerek Türk güçlerinin kenti ABD’li ortaklarıyla birlikte denetleyebilmesi için zemin hazırlanması öngörülüyor. Nitekim Çavuşoğlu da mutabakatın “hukuki bir belgenin ötesinde iki ülkenin ilişkilerini etkileyecek bir yol haritası” olduğunu kaydetti.

YPG cephesi de iş birliğine hazır görünüyor. Örgüt tarafından yapılan açıklamada askeri danışmanların Menbic’den çekileceği belirtilirken şöyle dendi: “Gerekli görüldüğü takdirde güçlerimizin Menbic halkının çağrısına yanıt vereceğini belirtiyoruz.”

Öte yandan Anadolu Ajansı’nın konuya ilişkin haberleri YPG açıklamasıyla çelişiyor. Ajansın Salı günü kentten geçtiği bir haberde şu ifadelere yer verildi: “AA muhabirlerinin Menbic'deki yerel kaynaklardan aldığı bilgilere göre, YPG/PKK'lı teröristler halen Menbic ilçe merkezi ve kırsalında konuşlu bulunuyor.”

Menbic mutabakatı, ABD’nin YPG ile ittifakını kesmesi için Ankara’nın Washington nezdinde aylardır sürdürdüğü ısrarlı girişimlerin ardından geldi. Türkiye’nin konuya ilişkin tepkisi bölgede konuşlu ABD’li özel harekât birliklerine rağmen Menbic’e yönelik askeri operasyon tehditlerine kadar varmıştı.

Bu yılın başında Afrin’e karşı başlatılan harekât da bu tehditlerin içi boş olmadığını göstermişti. Türkiye’nin Rusya ile artan iş birliği ve Afrin harekâtı Washington’daki dengeleri Türkiye yanlısı ABD’li yetkililer lehine değiştirdi. Washington’da uzun zamandır YPG ile ittifakın kilit bir bölgesel müttefik olan Türkiye ile ilişkilere mâl olmaması gerektiğini savunanların başında ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Avrupa ve Avrasya ile ilişkilerden sorumlu dairesi geliyor.

İD’le mücadelenin yavaş yavaş tamamlandığı ve ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD’nin Suriye’deki varlığını uzatmak istemediğini açıkladığı bir ortamda, YPG’nin Washington’da parlayan yıldızı artık yavaş yavaş sönüyor. Örgütün ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ndaki sıkı müttefikleri de bu duruma engel olamıyor. Kürt ve Arap savaşçıların aynı çatı altında İD’le mücadele ettiği Suriye Demokratik Güçleri (SDG) içindeki en güvenilir ve etkin grup YPG olageldi.

Öte yandan kimi ABD’li yetkililer Menbic mutabakatının fiiliyata geçirilip geçirilemeyeceğini ve nasıl işleyeceğini sorguluyor. Kentteki yerel nüfus İD işgalinden önce Menbic’de yönetimde Özgür Suriye Ordusu’na pek sıcak bakmıyor. Eylül ayındaki bir ziyaret sırasında Al-Monitor’a konuşan Menbicli vatandaşlar da ÖSO’nun hakimiyetindeki sürece şiddet, yağma ve yolsuzlukların damga vurduğu söylemişlerdi.

Çavuşoğlu da açıklamasında Washington’daki bu tür görüş ayrılıklarına gönderme yaparak şöyle dedi: “Daha önce ABD’den farklı kurumlardan, farklı bakanlıklardan farklı açıklamalar geliyordu. Bu da bizi rahatsız ediyordu. (...) Pompeo CIA direktörlüğü yaptı, hassasiyetlerimizi çok iyi biliyor.”

Gelişmeler yalnızca Pompeo’nun değil SDG’nin de bu hassasiyetleri anladığını gösteriyor. Nitekim Suriye’nin kuzeyinde bulunan SDG’li bir yetkili Al-Monitor’a WhatsApp üzerinden şu bilgileri verdi: “Türkiye ile gerilimi azaltmak için bir süredir bazı değişiklikler yapıyoruz.” Bu değişiklikler kapsamında grup içindeki PKK “danışmanlarının” sayısı azaltılıyor ve Arapların çoğunlukta olduğu bölgelere yerleştirilen PKK ve Abdullah Öcalan posterleri ve diğer semboller kaldırılıyor.

SDG yetkilisi de “Amerika ile ortaklığımızı sürdürmek isteriz” derken fiiliyattaki şartların değişmeye başladığını şu sözlerle anlattı: “Buradaki komutanlar aslında bizimle devam etmek istediklerini ama kararları kendilerinin değil Beyaz Saray'ın aldığını söylüyorlar."

Recommended Articles

HTŞ Türk himayesinin sınırlarını test ediyor
Fehim Taştekin | | May 1, 2020
Kürtler için lanet geri mi dönüyor?
Fehim Taştekin | Kürtler ve Kürdistan | Nis 23, 2020
Kıbrıs’a silah ambargosu kalkacak mı? Trump kararı Pompeo’ya havale etti
Bryant Harris | Yaptırımlar | Nis 14, 2020
Kayyum politikası Kürt siyasetine geçit vermiyor
Mahmut Bozarslan | türk-kürt çatışması | Nis 8, 2020
Amedspor: Futbolun siyasetle sınavı
Mahmut Bozarslan | etnik azınlıklar | Mar 22, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Türkiye'nin Nabzı

al-monitor
Mega projelerden mega yıkıntılara
Mustafa Sönmez | Türkiye ekonomisi | Haz 1, 2020
al-monitor
Libya’nın Suriyeleşmesi senaryosu kime ne diyor?
Fehim Taştekin | Libya’daki çatışma | May 29, 2020
al-monitor
COVID-19 salgınında hasat vakti: Virüs mü yoksulluk mu?
Sibel Hürtaş | | May 27, 2020
al-monitor
Türkiye hapsolduğu çemberi kırabilir mi?
Fehim Taştekin | Savunma ve güvenlik iş birliği | May 23, 2020