Türkiye'nin Nabzı

Şimşek’in istifa iddiası piyasaları sarstı

By
p
Article Summary
Türk lirası, ekonomiden sorumlu Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek’in istifa iddiasıyla rekor düşüş yaşadı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Yeni Türkiye”sinde hiçbir gün boş geçmiyor, bugün de bir istisna olmadı. Ekonomiden sorumlu Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek’in istifa haberi piyasalarda sarsıntı yaratırken Türk lirası dolar karşısında rekor oranda değer kaybetti.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın’ın Şimşek’in durumuna ilişkin soru işaretlerine açıklık getirememesi de gerilimi tırmandırdı. Kalın basın toplantısında konuya ilişkin sorular üzerine “Bu bir iddia. Bize gelen bir şey yok bununla ilgili” demekle yetinirken, yanıt saatler sonra Şimşek’ten geldi. İstanbul’daki bir yatırım toplantısı sırasında Twitter’dan açıklama yapan Şimşek, görevinin başında olduğunu bildirdi ve “Son nefesimize kadar çaba harcamaya devam edeceğiz.” dedi. Ancak bu açıklama, Şimşek’in Başbakan Binali Yıldırım’a istifasını sunduğu söylentilerinin üzerinden birkaç saat geçtikten sonra geldi.

Yıldırım’a yakın bir kaynak ise Al-Monitor’a istifa haberini doğrularken Şimşek’in “ülkenin ve davanın bekâsı için” kalmaya ikna edildiğini bildirildi. Kaynak isminin açıklanmaması kaydıyla şöyle konuştu: “Muhafazakar çevrelerde birinin davaya ihanet ettiği algısı oluşunca sonsuza kadar hain damgası yiyor. (...) Şimşek gibi işlerin kontrolden çıktığını düşünen birçok kişi var ama biraz sadakat biraz da korkudan istifa etmiyorlar.” Şimşek’in istifasını diğer kaynaklardan doğrulamak mümkün olmadı.

Gelişmeler üzerine Başbakan Yıldırım da bir açıklama yaparak Şimşek için “Arkadaşımız görevinin başında” dedi.

Yüksek öğretimini İngiltere’de tamamlayan ve 2007’den bu yana her Bakanlar Kurulu’nda görev alan Şimşek’in istifa edeceğine dair söylentiler bir süredir gündemdeki yerini koruyor. Politikacı kimliğinden ziyade teknokratlığıyla öne çıkan Şimşek, AKP içindeki reform yanlısı isimlerden ve rafa kaldırılan barış sürecinin yüksek sesli destekçilerinden biri olarak tanınıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ekonomiye ilişkin sıra dışı görüşlerine katılmadığı bilinen Başbakan Yardımcısı’nın yatırımcılarla yaptığı basına kapalı toplantılarda Avrupa Birliği reform sürecine ve OHAL nedeniyle sekteye uğrayan hukuk devletine geri dönülmesi gerektiğini vurguladığı bildiriliyor.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nin kıdemli araştırmacılarından Gazeteci Aslı Aydıntaşbaş Şimşek’in Türkiye ekonomisi adına önemini Al-Monitor’a şöyle anlatıyor: “Şimşek’in işini sürdürmesi yatırımcının güveni için yaşamsal addediliyor. İstifa etmesi ekonomiye büyük bir darbe vurur ve hükümet de bunun farkında.”

Ancak Erdoğan ve Şimşek’in fikirleri, Cumhurbaşkanı’nın en büyük korkusu olan faiz oranları konusunda örtüşmüyor. Erdoğan iktidara geldiği 2002’den bu yana Merkez Bankası’nın enflasyonu dizginlenmek ve ekonomik büyüme için faiz oranlarını asgari seviyede tutması gerektiğini savunuyor.

Cumhurbaşkanı bu görüşlerini AKP’nin 31 Mart’taki toplantısında şöyle yineledi: “Bu faiz belasından Türkiye'yi, faizi aşağı indirmek suretiyle enflasyondan kurtaracağız. Enflasyonun anası da babası da faizdir. Bunu bilmeyenler bilsin. Bunun aksini yapmaya kalkanlar da kusura bakmasın karşılarında beni bulur.”

Erdoğan’ın 30 Mart’ta yaptığı bir diğer konuşmada dile getirdiği benzer görüşlerin ve “Arkadaşlarım bu tür yanlışları yaparlarsa affedilir yanı yok” ifadelerinin ise Şimşek tarafından kişisel algılandığı belirtildi.

Mehmet Şimşek’i hedef tahtasına oturtan asıl açıklama ise 2 Nisan’da geldi. Hürriyet’in aktardığı bilgilere göre, Merkez Yürütme Kurulu (MYK) toplantısında faizlerin düşürmesine ilişkin çağrılarının Merkez Bankası tarafından dikkate alınmadığından yakınan Erdoğan ekonomi yönetimini yurt dışındayken arkasından iş çevirmekle suçladı. Erdoğan “Bir de 'tek adam' eleştirisi yapılıyor. Bu nasıl tek adamlık. Karar alıyoruz uygulanmıyor. Benim arkamdan iş çevirdiler.” ifadelerini kullandı.

Şimşek’in doların Türk Lirası karşısındaki hızlı yükselişine işaret ederek halka dolarla borçlanmama çağrısı yapması ise Erdoğan’ın öfkesini daha da artıran bir diğer gelişme oldu.

Aydıntaşbaş ise bu açıklamaları şöyle yorumluyor: “Bunlar uzun zamandır duyduğum en isabetli sözlerdi. Devlet yetkililerin devlete itimadı korumak için dürüst olmaları lazım. Hükümet büyüme oranının yüksekliğiyle övünüyor ama insanlar bugün daha yoksul durumda. Asgari ücret 2013’te 562 dolar değerindeyken şimdi 400 dolara eş değer. Yabancı yatırımcıyı ülkeye çekebilmek ve sağlık bir ekonomi için demokrasiye ve hukukun üstünlüğüne ihtiyaç var.”

Erdoğan’ın yüksek faize muhalefetinin kökeninde İslam inancının olduğu düşünülüyor. Etyen Mahçupyan da Karar’da yayımlanan “İnandığını bilgi sanmak” başlıklı yazısında şu değerlendirmeyi dile getiriyor: “Erdoğan iyi bir Müslüman olduğu için, faizin ‘kötülüklerin’ anası olduğuna inanıyor ve mademki enflasyon ‘kötü’ bir şey, o zaman onun da faili faizdir diye düşünüyor. (...) Gerçekliğin bilgisi ile ahlakı ayırt edemediğiniz ve bu durumu dine sığınarak aşmaya kalktığınızda, bir şeyleri bildiğinize inanır hale gelirsiniz ama inandığınızın ne olduğunu gerçek anlamda bilemezsiniz.”

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: ekonomi ve ticaret, Türkiye ekonomisi

Amberin Zaman, Washington Post, Los Angeles Times, Daily Telegraph ve Amerika’nın Sesi gibi medya kuruluşları için Türkiye’de muhabirlik yapmış olan, İstanbul’da yerleşik bir gazeteci yazardır. Türk televizyon programlarına sık sık yorumcu olarak katılan Zaman, 1999’dan bu yana The Economist dergisinin Türkiye muhabiri olarak görev yapmaktadır. ABD düşünce kuruluşu German Marshall Fund’ın “On Turkey” yayınlarına düzenli olarak katkı yapan Zaman, önde gelen Türk gazetelerinde de köşe yazarlığı yapmıştır. Uzmanlık alanları, Türk dış politikası, Kürtler ve Türkiye-Ermenistan ilişkileridir. 

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept