Rusya ve Orta Doğu

Rusya’nın Suriye’den asker çekmesi ne anlama geliyor?

By
p
Article Summary
Rusya’nın Suriye’den birlik çekme stratejisi hem askerilerini artan tehlikelerden koruma hem de iç siyasette puan kazanma amaçlarını içeriyor olabilir. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

MOSKOVA — Suriye’deki Rus birliklerin hareketlerini takip etmek kolay değil ve bunu belki ancak bir Rus satranç ustası başarabilir.

Çeçen lider Ramazan Kadirov, 10 Şubat’ta Rusya’nın askeri polis taburlarından birinin Halep’ten Çeçenistan’a döndüğünü duyurdu. Kadirov, askerler için başkent Grozni’de karşılama töreni düzenlendiğini, bazılarına da askeri ödüller verildiğini aktardı. Tabura Rus Savunma Bakanlığı’na bağlı tesisleri koruma, kamu düzenini ve halkın güvenliğini sağlama görevi verildi.

Kadirov, Rusya’nın en popüler sosyal medya ağı VK’den paylaştığı mesajında “Binbaşı Ruslan Numukhajiev komutasındaki 393 savaşçı sağ salim yurda döndü.” diye yazıyordu. Kadirov’un Instagram ve Facebook hesaplarının aralık ayında ABD yaptırımları kapsamında bloke edilmesinden bu yana VK sitesi Çeçen liderin kamuoyuyla iletişim kurmak için kullandığı başlıca araç.

Yurda dönen birlik ağırlıkla Çeçen kökenlilerden oluşuyordu ve Suriye’deki görevine aralık 2016’da başlamıştı.

Benzer bir karşılama mart 2017’de Halep’te üç ay görev yaptıktan sonra Çeçenistan’a dönen bir başka askeri polis birliği için düzenlenmişti. Kadirov o zaman da görevlerini başarıyla tamamladıkları için askerlere övgüler yağdırmıştı. Nisanda ise yeni bir askeri polis taburu beş aylık bir görev için Çeçenistan’dan Suriye’ye gitmişti. Bu taburun döndüğüne dair daha önce herhangi bir haber çıkmadığı düşünülürse Halep’ten yeni dönen tabur o tabur olabilir. Dünyadaki pek çok askeriye gibi Rus ordusu da bu tip planlamalar konusunda oldukça ketum olabiliyor.

Daha sonra mayıs ayında Rusya’nın Güney Komutanlığı’na bağlı bir askeri polis taburu Suriye’ye gönderilmişti. Bu tabur, Devlet Başkanı Vladimir Putin’in aralıkta yaptığı asker çekme açıklamasının ardından Suriye’den dönen ilk birliklerden biri oldu. Tabur, gerilimi azaltma bölgelerinde ateşkesi koruma, siviller için güvenlik sağlama ve insani yardım ulaştırma görevlerinde yer almıştı.

Rus askeri uzmanlar Halep’ten yeni dönen taburun Halep’in dışında Rus askeri tesislerini korumak üzere Hmeymim ve Tartus’ta da görev yapıp yapmadığını tartışıyor. Ancak genel kanıya göre Çeçen askeri polisleri muharip görevlerde yer almadı. Al-Monitor’un bir yıl önce aktardığı gibi bu birliklere İslam Devleti’nden (İD) temizlenen bölgelerde sokak devriyesi ve insani yardım taşıyan araçlara refakat gibi önemli bir görev verilmişti. Bu birliklerin ayrıca “zaman zaman Şii militan grupların saldırısına maruz kalan” Sünni nüfusun emniyetini sağladığı söylenmişti. Rusya bu görevlendirmeyle “Sünnileri kaderine terk etmediğini” göstermek istiyordu ve bu muhtemelen İran yanlısı milislerin pek hoşuna gitmemişti.

Aralıktaki asker çekme açıklaması, Suriye’de şiddetin arttığı bir döneme rastlamış ve bu da Rus ordusunun yükselen riskler karşısında asker çekmeye karar verdiği yorumlarına yol açmıştı.

Bağımsız bir araştırma grubu olan Çatışma İstihbarat Timi’ne göre Deyrizor’da rejim yanlısı bir grubu hedef alan 7 Şubat’taki ABD saldırısında Wagner Group şirketine bağlı beş Rus paralı asker de hayatını kaybetti. Bundan kısa süre sonra İsrail’in de Suriye’de saldırılar gerçekleştirmesi Moskova’da ciddi kaygı doğurdu. Dışişleri Bakanlığı, lafı dolandırmadan “Suriye Arap Cumhuriyeti’nde görev yapan Rus personelin can güvenliğinin tehlikeye atılması hiçbir şekilde kabul edilemez.” dedi.

Rus ordusundan bir kaynak, Al-Monitor’a yaptığı açıklamada askeri polis birliklerinin geri çekilmesinde zamanlamayla ilgili spekülasyonların yersiz olduğunu belirtti. Kimliğinin açıklanmaması kaydıyla konuşan kaynak şöyle dedi: “Çekilme bu saldırılardan çok önce planlanmıştı. Saldırıların bununla hiçbir ilgisi yok. (...) Polis birliklerinin görev yaptığı bölgelerde bugün 2017 ortalarından çok farklı bir durum var ve bu da hem siyaseten hem güvenlik açısından farklı uygulamalar gerektiriyor. Konu bundan ibaret, hiçbir şekilde Rusya’nın geri adım attığı anlamına gelmiyor.”

İlginçtir ki Kadirov, Çeçen polis birliğinin dönüşünü duyurmadan hemen önce Çeçenistan’ın Deyrizor’a iki kamyon insani yardım gönderdiğini açıklamış ve bunun kasımda İD’den kurtarılan kente yönelik Rusya’dan yapılan ilk insani yardım olduğunu vurgulamıştı. Çeçenistan geçtiğimiz hafta da Suriye’nin çeşitli kentlerine 11 ton buğday, 10.000 battaniye ile çocuk ve yetişkinler için montlar gönderdi. Kadirov ayrıca uzak bölgelerdeki insanların tıbbi yardım alabilmesi için Suriye’ye kısa sürede ambulanslar göndereceğini söyledi.

Kadirov’un Suriye’ye dönük başka adımları da oldu. Çeçen lider, tahrip edilen camilerin onarılmasına ve terörist gruplara katılan ebeveynleri tarafından Suriye’ye götürülen sonra da terk edilen Rus çocukların kurtarılıp geri getirilmesine katkıda bulundu.

Tüm bu adımlar Kadirov’un savaş sonrası Suriye’ye dönük yeni bir kulvar izlediğine işaret ediyor. Görüldüğü kadarıyla bu kulvar hem Kadirov’un Orta Doğu’daki kişisel iddialarıyla hem de Rusya’nın siyasi sürecin yanı sıra insani yardım ve yeniden inşa çalışmalarında başı çekme hedefiyle uyumlu.

Askeri polisin geri çekilmesi, Rus güçlerinin genel çekilme süreciyle de uyumlu. Askerlerin eve zaferle dönmesi ve bu mesajın marttaki başkanlık seçimleri öncesinde yüksek sesle ve zamanında verilmesi önemli. Bu, Rusya’nın Suriye’deki askeri ve siyasi hesaplarının değişmesi anlamına gelmiyor ama hesapların her geçen gün zorlaştığı ortada.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Özel etkinlikler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
Bu bölümlerde bulundu: Suriye savaşı ve yansımaları

Maxim A. Suchkov, Al-Monitor’un Rusya-Orta Doğu bölümünün editörüdür. Doktora derecesine sahip olan Suchkov, Rusya Uluslararası İlişkiler Konseyi’nde görev almakta, ayrıca Kuzey Kafkasya’daki Pyatigorsk Devlet Üniversitesi’ne bağlı Uluslararası İlişkiler Okulu’nda öğretim görevlisi ve araştırmadan sorumlu müdür yardımcısı olarak görev yapmaktadır. Fullbright programı kapsamında 2010-2011’de Georgetown Üniversitesi’nde, 2015’te de New York Üniversitesi’nde misafir araştırmacı olan Suchkov, “Kafkasya ve Orta Doğu’daki Rus Dış Politikası Üzerine Denemeler” isimli kitabın yazarıdır. Twitter hesabı: @Max_A_Suchkov

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept