Suriye'nin Nabzı

Suriyeli Kürtler ayrılıklara rağmen seçim sürecini sürdürüyor

By
p
Article Summary
Kuzey Suriye’deki özerklik yanlısı Kürtler, federal yönetim hedefi doğrultusunda düzenledikleri üç aşamalı seçimlerin ilk iki aşamasını geride bıraktı ve bölgede yükselen itirazlara rağmen son aşamaya hazırlanıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Suriye için federal yönetim sistemi isteyen kuzey Suriye’deki Kürtler, rejimin itirazları ve Türkiye’nin öfkesine rağmen seçim sürecini sürdürüyor. Seçimlerin üçüncü ve sonuncu aşaması ocakta gerçekleşecek, seçmenler bu kez Kuzey Suriye Demokratik Halk Konseyi’nin üyelerini belirleyecek.

22 Eylül’de başlayan ilk aşamada Rojava olarak da anılan Kuzey Suriye Demokratik Federasyonu’nda mahalle düzeyendeki küçük birimleri temsil eden 3 bin 700 komünde 12 bini aşkın adayın katılımıyla seçimler yapıldı.

1 Aralık’taki ikinci aşamada ise yerel konseyler seçildi. Yüksek Seçim Komisyonu 5 Aralık’ta Amuda’da düzenlediği basın toplantısında katılımın yüzde 69’a ulaştığını açıkladı. Yedi listenin ve binlerce adayın yer aldığı seçimler üç bölge esasında yapıldı: Haseke (Cezire vilayeti), Fırat (Tel Abyad ve Kobani) ve Afrin. Afrin bölgesi, Halep vilayetinin doğusunda yer alan Şahba bölgesini de kapsıyordu. Seçimlere Rojava’daki Kürtleri, Arapları, Hristiyanları ve Asurileri temsil eden 21 parti katıldı.

Üç aşamalı seçimler, merkezi hükümetin iktidarı eyaletler veya vilayetler gibi daha küçük bölgelerle paylaştığı bir yönetim biçimi olan federalizme desteği pekiştirme amacı taşıyor. Böyle bir sisteme sıcak baktığı işaretini veren Rusya, federal sistemin muhalefeti yatıştırarak Suriye’nin bütünlüğünü korumasına ve Cumhurbaşkanı Beşar Esad’ın iktidarda kalmasına imkân vereceği düşüncesinde.

Kürtlerin tamamı federalizm hareketinin parçası değil. Kuzey Suriye Demokratik Federasyonu’na şimdilik katılmamış olan Rakka, Menbiç ve Tabka seçimlerde de yer almadı.

“Demokratik özerklik” hareketine muhalif Kürtlerden oluşan Kürt Ulusal Konseyi seçim sürecini tümden boykot ediyor. Demokratik Birlik Partisi’nin (PYD) tek taraflı hareket ettiğini savunan konsey halkı tüm seçimleri boykot etmeye çağıran bir açıklama yaptı.

Suriye Kürtleri Demokratik Birlik Partisi (Yekiti) yöneticilerinden Mustafa Maşayek, Al-Monitor’a yaptığı açıklamada bölgeyi yöneten ve PYD’ye bağlı olan Kuzey Suriye Demokratik Federasyonu’nda Yekiti’nin yer almadığını ancak buna rağmen seçimlere katıldıklarını çünkü federasyondan önce gelen Rojava’nın parçası olduklarını ve muhalif görüşlere açık, çoğulcu siyasetin önemine inandıklarını vurguladı. Maşayek’e göre “Federalizm projesi kimseyi dışlamadan Suriyelileri yeniden birleştirebilir ve baskı, zulüm ve teröre karşı önemli bir dayanak olabilir.”

Yekiti seçimlere Suriye Kürt Ulusal İttifakı (Hevbendi) listesinden katıldı. Hevbendi listesi Cezire’de 40, Fırat bölgesinde 40 ve Afrin’de 72 sandalye kazandı.

Arap, Kürt ve Hristiyan partileri kapsayan şemsiye bir yapı olan Suriye Demokratik Konseyi’nde yürütme kurulu eş başkanı olan Fevziye Yusuf da seçimlere katılan isimlerden biri. Al-Monitor’a konuşan Yusuf, kuzey Suriye’de tüm unsurların haklarına sahip çıkan bir yönetim istedikleri için seçimlere katıldığını söylüyor: “Herkes adil bir şekilde temsil edilecek. Biz tüm unsurlar için çalışıyoruz. Bölge bugün genişlemiş durumda. Bu nedenle bu toprakları birleştiren, bölgeler arasında idare, ekonomi, kültür ve güvenlik açısından entegrasyon sağlayan bir yapının oluşması önemli.”

Afrin’de Hevbendi listesinden aday olan Muhammed El Hasan, federalizm hareketinin karar verici noktalarında Arapların da yer aldığını vurguluyor. Kendisi de genç bir Arap olan Hasan Al-Monitor’a şöyle diyor: “Seçimlere katılan Araplar, kuzey Suriye’deki demokratik projenin başarılı olmasını istiyor. Biz bu yörenin evlatlarıyız, toplumsal iradenin inşasında yer almamız gerekir. Kazanımlarımızı, haklarımızı korumamız gerekir.”

Ancak diğer bazı Arap gruplar Kürtlerin özerkliğine karşı çıkıyor, seçim sürecini reddediyor ve PYD’yi “Suriye’yi bölmeye” çalışmakla suçluyor. Suriye Devrimci ve Muhalif Güçleri’nin Haseke’deki siyasi bürosunda yer alan Favaz El Müflih de bu düşüncede.

Arapların çoğunluğunun seçimlere karşı olduğunu söyleyen Müflih, seçimleri de “rejim devrildiği zaman ortadan kalkacak bir tiyatro” olarak tanımlıyor. Ona göre kuzey Suriye’deki Kürt yönetimi “Suriye’nin birliğini tehlikeye atıyor.”

Federalizm projesine karşı çıkanlar, dış güçlerin Kürtleri düş kırıklığına uğratacağı, hayallerini baltalayacağı inancında. Müflih “Türkiye Kürtlerin kontrol ettiği topraklara yürüdüğünde ABD Kürt güçlerini desteklemeyecek.” diyor.

Türkiye Kürtlerin kuzey Suriye’deki projesini engellemeye çalışıyor çünkü PYD’nin silahlı kanadı Halk Savunma Birlikleri (YPG) Ankara’nın terörist örgüt saydığı PKK’nın çizgisini takip ediyor. Türkiye son dönemde Rusya ve İran’la yakınlaştı, Suriye rejimiyle yaşadığı kilitlenmeyi kırdı. Türkiye’den gelen neredeyse her açıklamada Suriyeli Kürtler hedef alınıyor, Afrin’e askeri harekâttan bahsediliyor. Al-Monitor’a konuşan Türk siyasetçi Zahid Gül’e göre “Türk hükümetinin gözünde kuzey Suriye’yi PKK yönetiyor.”

PYD başkanlık danışmanı Sihanok Dibo ise Türkiye’nin tavrını “Rojava karşıtı” diye tanımlıyor. Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan Dibo’ya göre “Uluslararası ve bölgesel güçler, bilhassa da Türkiye federal projeyi karalamak için büyük kampanyalar pompalıyor.” Rusya-Türkiye-İran ittifakının uzun ömürlü olmayacağını savunan Dibo şu öngörüde bulunuyor: “Türkiye Rojava topraklarına saldırmaya kalkışabilir ama bu, Türkiye’nin kuzey Suriye’de işgal ettiği tüm bölgelerden çıkış biletinin başlangıcı olur.”

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: etnik azınlıklar

Sardar Mlla Drwish is a Syrian journalist working in written, audio and electronic media. He holds a degree in media from Damascus University.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept