Filistin'in Nabzı

Katar Gazze’ye dönüş yapıyor

By
p
Article Summary
Katar, Mısır’la gerilimin sürdüğü, Hamas’la arasına mesafe girdiği bir dönemde Gazze Şeridi’ne dönüş yapmaya çalışıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Katar’ın Gazze için kurduğu yeniden inşa komitesinin başkanı da olan Katar’ın Filistin büyükelçisi Muhammed El Emadi, yardımcısı Halid El Hardan ve Katarlı doktorlardan oluşan bir heyetle birlikte 18 Aralık’ta Gazze Şeridi’ne geldi. Yeniden inşa komitesinin halkla ilişkiler sorumlusuna göre ziyaretin amacı Katar’ın Gazze’de yürüttüğü projelerin takibiydi. Ziyaret esnasında Katar Milli Günü kutlandı, yetkililerle görüşmeler yapıldı ve işitme sorunu yaşayan 20 çocuğa koklear implant takıldı.

Emadi 2012’den beri Gazze’yi düzenli olarak ziyaret etse de son ziyareti, Mısır’da 12 Ekim’de imzalanan El Fetih-Hamas uzlaşı anlaşmasının ardından gelmesi ve Mısır-Katar gerilimi sürerken gerçekleşmesi bakımından özel önem taşıyordu.

Mısır’ın eski Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin temmuz 2013’te mevcut Cumhurbaşkanı Abdül Fettah El Sisi tarafından devrilmesine Katar her zaman karşı durdu. Hamas Katar ve Mısır ile ilişkilerini dengeli bir şekilde yürütmeye çalıştı ama Mısır’la son dönemde yaşanan yakınlaşma Hamas’ın Katar’dan uzaklaşmasına neden oldu.

Hamas hükümetinde sağlık bakanlığı yapan ve şu an Gazze’de Uluslararası İlişkiler Konseyi’nin başkanlığını yürüten Besim Naim Al-Monitor’a şu değerlendirmede bulundu: “Hamas-Katar ilişkileri taktiksel değil stratejiktir, siyasi gelişmelere bağlı değildir. Hamas uzlaşı konusunda da Mısır’la yakınlaşması konusunda da Katar’a bilgi verdi. Hamas aynı zamanda Gazze’deki Filistin halkına sağladığı yardımlar nedeniyle Katar’a vefa ve minnet duyduğunu geçtiğimiz haftalarda Mısır tarafına bildirdi. Görünen o ki Doha Filistin’deki varlığını sürdürmek istiyor. Katarlılar Hamas’ın El Fetih’ten ihraç edilen Muhammed Dahlan’la haziranda başlayan yakınlaşmasından ne kadar hoşnutsuz olursa olsun ben onların burayı kolayca terk edebileceğini sanmıyorum.”

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas önderliğindeki El Fetih ile Hamas arasındaki uzlaşmaya Katar 24 Ekim’de destek bildirmişti. Öte yandan bunu açıkça beyan etmese de Hamas-Dahlan yakınlaşmasına karşı olduğunu da hiçbir zaman gizlemedi. Doha’nın gözünde Dahlan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) yanında Katar karşıtı eksende yer alıyor ve Katar’ın Filistin’deki etkinliğini ortadan kaldırmak için çalışıyor. Nitekim Katar medyası da son haftalarda Dahlan’a karşı yoğun bir kampanya başlattı.

Çeşitli alanlarda önemli bağlantılara sahip olan Büyükelçi Emadi, hem Filistin Yönetimi’nin hem Hamas ve diğer siyasi grupların temsilcileriyle, ayrıca iş adamları ve akademisyenlerle görüşen bir isim. Bu bağlamda Gazze Şeridi’ni ziyaret eden Arap ve diğer ülke büyükelçilerden ayrılıyor.

Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan Hamas Sözcüsü Hazım Kasım şöyle konuştu: “Katar Gazze Şeridi’ne büyük yardımlar sağladı. Katar’ın konut ve altyapı projeleri Gazze halkına gerçekten faydalı oldu. Emadi projelerin takibi için Gazze’ye sürekli geliyor, Gazze’deki insani sorunları, diğer meseleleri konuşmak için Hamas yöneticileriyle görüşüyor. Hamas, Katar’la ilişkilerini, halkımızın azmini artırmak için ona destek sağlayan Katar’daki tüm kesimlerle ilişkilerini sürdürmek istiyor.”

Emadi 19 Aralık’ta Katar Milli Günü vesilesiyle Gazze’de bir kutlama düzenledi ve Katar’ın Gazze Şeridi’nin güneyinde inşa ettiği Hamad Kent’e yerleşenlerin dairelerin taksitlerinden muaf olacağını duyurdu. Katar’ın 2012 yılında inşa ettiği Hamad Kent yaklaşık 120 bin metre karelik bir alanda yer alıyor ve 3 bin konuttan oluşuyor. Emadi aynı gün yeniden inşa komitesinin Filistin halkına destek olarak Gazze’de sağlık, eğitim ve insani yardım programlarının finansmanı için üç milyon dolar vereceğini açıkladı.

Milli gün kutlamasına Filistinli bakanlar, parlamenterler ve akademisyenler katıldı. Konuklar arasında yer alan Hamas Siyasi Büro Şefi İsmail Haniye şöyle konuştu: “Birçoğunun Gazze’yi bıraktığı bir dönemde Katar Gazze’nin yanında durdu. Biz de yanımızda duranları hiçbir zaman üzmeyiz.”

Gazze El Umma Üniversitesi’nde siyaset bilimci olan Hüsam El Decani büyükelçinin ziyaretini Al-Monitor’a şöyle değerlendirdi: “Mısır’ın uzlaşıdaki arabuluculuğu nedeniyle Katar’ın Filistin sahnesindeki rolü uzlaşıdan sonra donma noktasına gelmişti. Emadi'nin Gazze ziyareti bu rolü canlandırmayı amaçlıyor. Katar Filistin konusunda illa da Mısır’la rekabet edecek diye bir şey yok, bunun yerine destekleyici bazı rollerde çalışabilir. Yine de ben Doha’nın Filistin konusundaki nüfuzunu başka bir bölgesel veya uluslararası aktöre bırakacağını sanmıyorum. Katar Filistinlilere önemli mali yardımlar sağladı ve şimdi Gazze’deki istikrarı korumak, giderek kötüleşen yaşam koşullarını hafifletmek için bu yardımlara tekrar başlayabilir. Bunu yaparken ABD ve İsrail başta olmak üzere bölgesel ve uluslararası aktörlerle arasını iyi tutmaya çalışacaktır.”

Emadi Gazze’yi ziyaret ederken Abbas da 16 Aralık’ta Doha’ya gitti ve burada Katar Emiri Şeyh Tamim Bin Hamad El Sani ve Dışişleri Bakanı Muhammed Bin Abdülrahman El Sani ile ABD Başkanı Donald Trump’ın Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıma kararının yansımalarını görüştü.

El İktisadiye gazetesinin genel yayın yönetmeni Muhammed Ebu Ceyyab, Emadi’nin Gazze ziyaretini ekonomik açıdan şöyle değerlendiriyor: “Ziyaretin ekonomik gündemi, büyük projelere cömert desteklerin sağlandığı önceki ziyaretlerin gerisindeydi. Destek bu defa üç milyon dolarla sınırlı kaldı.

Katar, yeniden inşa komitesini İsrail’in aralık 2008’den ocak 2009’a kadar Gazze’de yürüttüğü savaşın tahribatını gidermek için ekim 2012’de kurmuştu. Komite şu ana kadar toplam tutarı 407 milyon doları bulan inşaat projeleri gerçekleştirdi. Bu kapsamda konutlar yapıldı, yollar asfaltlandı ve bazı sağlık projeleri hayata geçirildi.

Ebu Cayyab’a göre “Son ziyaret daha çok siyasi amaçlarla yapıldı. Katar Mısır’ın uzlaşıdaki tekelini kırmak istiyor ve güvenlik konularında Hamas ile İsrail arasında arabulucu olmak, Gazze’deki güvenlik durumunun daha da kötüye gitmesini ve taraflar arasında yeni bir çatışma çıkmasını önlemek istiyor.”

Emadi, Gazze’ye yaptığı ziyaretlerde Mısır sınırındaki Refah kapısından değil kuzeyde İsrail sınırında bulunan Beyt Hanun (Erez) kapısından giriş yapıyor. Bunun nedeni Refah kapısının çoğunlukla kapalı olması ve Katar’la Mısır arasındaki gerilimin sürmesi.

Al-Monitor’a şöyle konuşan Katarlı gazeteci Adnan Ebu Halil’e göre “Katar Filistin’e yönelik stratejik bir eğilime sahip ve Filistinli kardeşlerimize destek sağlıyor. Katar halkı da devletin resmi Filistin politikasını destekliyor. Bu destek uluslararası toplumla da çatışma yaratmıyor. Katar’ın izlediği politika, dünyadaki büyük güçlerle kavga etmeden Filistinlilere uluslararası desteğin sürmesini amaçlıyor.”

Sama News sitesinin 24 Aralık tarihli haberine göre Abbas’ın Doha ziyareti sırasında Emir’le vardığı anlaşma doğrultusunda Filistin Yönetimi, Katar’ın sağlayacağı destekle Gazze’deki eski Hamas hükümetinin memurlarına önümüzdeki üç ay maaş ödeyecek. Anlaşmada Gazze’ye sağlanacak mali kaynakların İsrail’le koordine edilmesi öngörülüyor.

Abbas’a yakın bir yetkili, kimliğinin açıklanmaması kaydıyla Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Katar-Filistin ilişkileri en iyi dönemini yaşıyor. Kamuoyunun bilmediği telefon görüşmeleri, ziyaretler yapılıyor. Hamas’la Katar arasında özel bir ilişki olduğunu biliyoruz ama bu hiçbir zaman Filistin davası adına Katar’la ilişkilerimizi geliştirmeye engel olmadı.”

Emadi'nin Gazze ziyareti, Katar’ın geçici bir yokluğun ardından Filistin sahnesine güçlü bir dönüş yaptığını gösteriyor. Filistinlilerin ABD’nin Kudüs kararına karşı destek aradığı, Gazze’nin de ekonomik sıkıntılar karşısında mali yardıma muhtaç olduğu bir dönemde Katar hem Hamas hem El Fetih’le iletişim kanallarını açık tutuyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: israil filistin çatışması

Adnan Abu Amer, El Ummah Üniversitesi’nde Sosyal Bilimler Fakültesi’nin dekanlığını ve Basın-Enformasyon Şubesi’nin başkanlığını yürütmektedir. Amer, aynı üniversitede Filistin meselesinin tarihi, ulusal güvenlik, siyaset bilimi ve İslam medeniyeti derslerini vermektedir. Demashq Üniversitesi’nden siyasi tarih dalında doktora sahibi olan Amer, Filistin meselesini ve Arap-İsrail ihtilafını konu alan bir dizi kitabın yazarıdır. Twitter hesabı: @adnanabuamer1

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept