Mısır'ın Nabzı

Doha Kahire’yi Körfez bloğundan koparabilir mi?

By
p
Article Summary
Katarlı yetkililerin açıklamaları Kahire’nin Doha’ya yönelik tavrında yumuşamaya işaret ederken Mısır’ın diğer Körfez ülkelerinin onayı olmadan Katar boykotundan vazgeçmesi olası görünmüyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

KAHİRE — Mısır Dışişleri Bakanı Semih Şükrü, Roma’da düzenlenen Avrupa-Akdeniz Diyalog Toplantısı marjında, 1 Aralık’ta Suudi muhatabı Adil El Cübeyir ile bir araya geldi. İki lider Katar krizini ele aldı.

Katar Emiri Şeyh Tamim Bin Hamad El Tani de 24 Kasım’da Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah Sisi’ye Sina’nın kuzeyinde bir camide düzenlenen terör saldırısında hayatını kaybedenler için baş sağlığı mesajı göndermişti. 24 Kasım’daki cuma namazı sırasında camiye giren silahlı bir saldırgan 27’si çocuk 300’ü aşkın insanı öldürmüştü.

Mısır 5 Haziran’da Katar ile olan tüm diplomatik ilişkilerini kesti. İki ülke arasındaki ilişkiler Mısır ordusunun 4 Temmuz 2013’te Müslüman Kardeşler’e bağlı Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi iktidarını devirmesinin ardından zaten bozulmuştu. Mısır Müslüman Kardeşler’i terör örgütü ilan ederken Katar hareketin bir dizi liderine sığınma hakkı vermiş ve Sisi’nin cumhurbaşkanlığını tanımayı reddetmişti.

Ancak kıdemli yetkililer tarafından verilen mesajlar Katar’ın Mısır’a ilişkin tutumunun değişmiş olabileceğine işaret ediyor. Katar Savunma Bakanı Halit El Atiyye, 19 Kasım’da ülkesinin Mısır’ın bölgede oynadığı önemli role saygı duyduğunu ve iki ülkenin sağlam ilişkiler kurması gerektiğini söyledi.

“Mısır’la ne zaman bir köprü kurmak istesek üçüncü bir taraf kendi çıkarları uğruna bunu sabote etmek için devreye giriyor” diyen Atiyye “Katar’ı karalayan” Mısırlı basın kuruluşlarının bazı Körfez ülkelerinden para aldığını savundu.

Katar Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed Bin Abdurrahman El Tani de Kahire ile ilişkilerin bozulmasında Katar’ın bir sorumluluğu olmadığını söyledi.

Mısır Dış İlişkiler Konseyi üyesi Rekha Hassan’a göre ise Katar’ın Müslüman Kardeşler ile ilişkilerini değiştirmesi olası değil.

Al-Monitor’un sorularını telefonla yanıtlayan Hasan, Katar’dan Mısır konusunda yapılan son açıklamaların “iki taraf arasındaki buzları eriterek gerginliğe son verme” amacını taşıdığını anlattı. Katar’ın Mısır’daki yatırımlarının 5 milyar doları bulduğunu hatırlatan Hasan Kahire’nin de Doha’da yaşayan Mısırlıların menfaatlerini düşündüğünü belirtti.

Hasan şöyle konuştu: “Katar Müslüman Kardeşler’i hiçbir zaman terör örgütü ilan etmeyecek, bunu kabul etmemiz lazım. Yusuf El Karadavi’yi de ülkeden göndermezler.” Önde gelen Mısırlı bir din adamı olan Karadavi Müslüman Kardeşler’in ideolojik liderlerinden biri olarak görülüyor. Mısır makamları Katar vatandaşı da olan Karadavi’yi terör örgütü üyeliği ile suçluyor.

Mısır’ın Katar’a karşı tek taraflı bir adım atmayacağını, Suudi Arabistan, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile birlikte hareket edeceğini belirten Hasan dört ülkenin 5 Temmuz’da Doha’nın terör ve mezhepçi örgütlere verdiği desteği gerekçe göstererek Katar’la ilişkileri kestiğini hatırlattı.

El Ahram Siyaset ve Stratejik Çalışmalar Merkezi’nden uluslararası ilişkiler uzmanı Said El Lavandi Katar’ın Mısır’ın da dâhil olduğu dört ülkenin talepleri konusunda henüz somut bir adım atmadığını vurguladı.

Suudi öncülüğündeki boykot bloğu bir dizi başka talebin yanı sıra Katar’dan İran ile diplomatik ilişkilerini kesmesini ve Tahran’la askeri ve istihbarat iş birliğinin bitirilmesini istemişti.

Lavandi’ye göre Katar krizinin çözümünün anahtarı Riyad’da. Kahire’nin diğer Körfez ülkelerine danışmadan Doha konusunda bir adım atamayacağını belirten Lavandi Katar’ın Müslüman Kardeşler’e verdiği desteği kesmeden iki ülke ilişkilerinin düzelemeyeceğini vurguladı.

Mısır Parlamentosu’nun Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Tarık El Kuli’ye göre ise Katarlı yetkililerin son açıklamaları dört devletin Doha’ya yönelik müşterek baskılarını yumuşatmayı amaçlıyor. Kuli Kahire’nin 2014’te de Körfez devletlerinin tutumunu desteklediğini anımsattı. Suudi Arabistan 2014’te Kahire ile Doha arasındaki ilişkileri düzeltmeye çalışmış, o dönem iktidarda olan merhum Suudi Kralı, Kahire’ye Körfez ülkeleri ile Katar arasındaki iş birliğini geliştirmeyi amaçlayan Riyad anlaşmasını desteklemesi için çağrı yapmıştı.

Kuli’ye göre Katar krizinin bir sonraki Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) zirvesinde çözülmesi veya Katar-Mısır ilişkilerinin yakın zamanda yeniden canlanması olası görünmüyor.

Suudi Arabistan, BAE ve Bahreyn liderleri Körfez’in tanık olduğu en vahim diplomatik kriz sürerken 5 Aralık’ta Kuveyt’te düzenlenen KİK zirvesine katılmadılar. Riyad, Abu Dabi ve Manama zirvede bakan veya başbakan düzeyinde temsil edildi. Katılımın seviyesinin düşük olması Kuveyt’in arabuluculuk çabalarının başarısız olduğuna işaret ederken Katar Emiri zirveye katıldı.

BAE ve Suudi Arabistan ise 4 Aralık’ta KİK zirvesi marjında ekonomik ve askeri ilişkilerin eş güdümü için ortak bir komite kurduklarını açıkladılar. Bu, KİK’in birliğini baltalayan bir gelişme olarak değerlendirilirken diğer Körfez ülkelerinin komiteye katılıp katılmayacakları henüz belirsiz.

Al-Monitor’un sorularını telefonda yanıtlayan Kuli Mısır’ın konuya ilişkin atacağı her adımın dört devletin ortak tutumunu yansıtacağını vurguladı. Dört devletin Katar konusunda uzlaşı halinde hareket etmeyi sürdüreceğini söyleyen Kuli’ye göre hazırlanan terör listesine Katar’dan yeni isimlerin eklenmesi de olası. Suudi Arabistan, Mısır, BAE ve Bahreyn 23 Kasım’da “terör listesi”ne Katarlı 2 kuruluş ve 11 ismin daha eklendiğini açıklamıştı. Bunlara eskiden Karadavi’nin başkanlık ettiği Uluslararası Müslüman Âlimler Birliği de dâhil.

Mısır Dışişleri Bakanlığı yetkilileri Al-Monitor’un konuya ilişkin sorularını yanıtsız bıraktı.

Mısır Katar’ı ülkede terör saldırıları düzenleyen Müslüman Kardeşler üyelerine destek vermekle suçlamayı sürdürüyor. Sisi de 25 Temmuz’da yaptığı açıklamada “Mısır’ın konuya ilişkin tavrını sürdüreceğini ve geri adım atmayacağını” vurgulamıştı.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni

Mısırlı gazeteci Albaraa Abdullah Kahire’de yaşıyor. 2015’te 6 Ekim Üniversitesi Kitle İletişim Bölümü’nden mezun olan Abdullah ONtvLive’da editör olarak çalışıyor. Facebook sayfası: Albaraa Abdullah, Twitter hesabı: @AlbraaAbdullah

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept