Rusya BAE ile savunma sanayi iş birliğini artırmaya çalışıyor

BAE’ye yönelik silah satışlarında epey geriye düşen Rusya, eski konumunu canlandırmaya ve BAE ile teknolojik iş birliği projeleri geliştirmeye çalışıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Kremlin’de Abu Dabi Veliaht Prensi ve BAE başkomutan vekili Şeyh Muhammed Bin Zayid El Nahyan başkanlığındaki heyetle görüşürken, 24 Mart 2016 Photo by REUTERS/Mikhail Klimentyev/Sputnik/Kremlin.

Kas 28, 2017

Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) Küresel Navigasyon Uydu Sistemi’ne müşteri olarak katmak istiyor ve bunun BAE ile yeni bazı anlaşmalara da zemin hazırlaması bekleniyor. Konu, Rusya Sanayi ve Ticaret Bakanı Denis Manturov’un Abu Dabi Veliaht Prensi Muhammed Bin Zayid El Nahyan ile 26 Kasım’da yaptığı görüşmede Moskova’nın BAE ile askeri-teknik ve ekonomik ilişkileri artırma çabaları kapsamında ele alındı.

Rusya, kasım ayında Asya’nın en büyük havacılık fuarı olan Dubai Havacılık Fuarı’na en geniş heyetlerden biriyle katıldı. Heyetin başında Başbakan Yardımcısı Dmitri Rogozin ve devlete ait Rostech şirketinin yönetim kurulu başkanı Sergey Çemezov vardı. Moskova Abu Dabi ile askeri-teknik iş birliğini ilerletmeyi amaçlıyor. 1990’lar ve 2000’li yılların başlarında Rusya BAE ordusunun önemli silah ve teçhizat tedarikçileri arasında yer alıyordu. Ancak son dönemde bu alanda durgunluk gözleniyor.

Bahsi geçen dönemde BAE Rusya’dan BMP-3 piyade savaş araçlarının farklı modellerini satın almıştı. Rus kaynaklara göre bu araçlar hâlâ mekanize birliklerin başlıca muharip araçları. BAE Rusya’dan ayrıca 9K38 İgla tipi omuzdan ateşlemeli füzeler ve BM-30 Smerç tipi ağır çoklu roketatarlar almıştı. 2000 yılında Rusya, Pantsir-S1 tipi karadan havaya füzeleri ve SA-22 Greyhound tipi uçaksavar topçu sistemlerini özel olarak BAE ordusu için üretmeyi kabul etmişti. Bu anlaşma, BAE’nin Rusya’dan son büyük askeri alımı oldu. Fransa’dan tank ve uçak, ABD’den F-16 ve Apache helikopteri, Güney Afrika’dan kundağı motorlu obüs alan BAE askeri modernizasyonunu büyük ölçüde tamamlamıştı.

O aşamadan itibaren BAE kendi ülkesinde silah ve teçhizat üretmek için milli askeri endüstrisini geliştirmeye başladı. Bu süreçte Rus uzmanlar da yer aldı ve bazı zırhlı savaş araçlarının yapımına katkıda bulundu. Bunun ardından iş birliği oldukça azaldı ve genelde kullanımda olan Rus teçhizatının onarım ve bakımıyla sınırlı kaldı. 2013’te BMP araçlarında kullanılan Arkan tanksavar füzeleri için Rusya’yla yeni bir alım anlaşması sağlandı.

Abu Dabi’de geçtiğimiz şubatta düzenlenen IDEX-2017 fuarında Rusya ve BAE askeri-teknik iş birliğini artırma kararı aldı. Bu mutabakatın yeni projeleri teşvik etmesi beklenir ancak bunu daha çok bir niyet beyanı olarak görmek gerekir. Zira Rusya, BAE’yi cezbedecek daha ayrıntılı öneriler sunmak durumunda. Dubai Havacılık Fuarı’nda atılan adımların bu amaca yönelik olduğu aşikâr.

IDEX-2017 fuarında BAE Rus Su-35 ağır sınıf savaş uçaklarına ilgi göstermiş ancak bu sadece bir ön görüşme niteliğinde olmuştu. Dubai Havacılık Fuarı öncesinde somut bazı anlaşmaların şekillendiği izlenimi doğdu. Moskova, BAE’nin bu uçaklardan 12 adet almak istediğini belirtti. Fuar sırasında Rogozin, BAE ordusunun başkomutan vekili de olan Veliaht Prens’i Su-35 standında bizzat gezdirdi. Olumlu izlenimi artırmak adına Ruslar Su-35 uçakları ile gösteri uçuşları da yaptı. Anlaşma vücut bulursa BAE Körfez’deki Arap ülkeleri arasında Rus savaş uçağı alan ilk ülke olacak.

Ancak BAE’nin Su-35’lere ilgisi ne kadar ciddi hâlâ net değil. Uçak yenilikçi bir teknoloji olmaktan uzak ve özünde 1980’lerin Su-27 uçağının ileri derece modernize edilmiş halinden ibaret. BAE yeterli sayıda savaş uçağına sahip ve bunların yenilenmesi için gerekli olan anlaşmaları zaten yapmış durumda. BAE’nin asıl düşüncesi Su-35’lerden ibaret olmayan, başka projeleri de içerecek paket bir anlaşma olabilir.

BAE’nin Rusya’dan beklentisi, kendi savaş uçağını yapmakta kullanabileceği teknoloji transferi. Buna yönelik Sırp uzmanlarla bir proje başlatılmıştı ama muhtemelen Sırp konsepti tamamen yeni nesil bir savaş uçağının yapımı için yetersiz bulundu. Öte yandan IDEX-2017 fuarında imzalanan anlaşmalar, BAE’nin beşinci nesil hafif, çok işlevli bir uçağın taslağını oluşturmak için Rusya’yla iş birliğine ilgi duyduğunun işareti. Burada Rusya’yı MiG şirketi temsil edecek. Şirket, bu programa temel teşkil edecek model olarak MiG-35’i öneriyor.

Dahası BAE de Rusya’ya satış yapmak istiyor ve bu da Su-35 müzakerelerinde dikkate alınabilir. Örneğin Rusya, BAE’nin ADCOM System şirketi tarafından üretilen United 40 tipi insansız hava aracı (İHA) alabilir. Rusya böyle bir alımla ilgilendiğini açıklamış durumda.

BAE hafif çok işlevli uçak taslağı projesi ile Rus teknolojisine erişim sağlarsa United 40 araçlarının lisansla Rusya’da üretilmesi de gündeme gelebilir. Bu, Rusya için dünyadaki modern İHA teknolojilerini öğrenmek, bu alandaki son konseptleri tanımak için büyük bir fırsat olur.

Rusya ile BAE arasında askeri-teknik iş birliğini geliştirmenin önünde herhangi bir siyasi engel yok. Kaldı ki BAE de silah ve teçhizat alımında tedarikçi havuzunu çeşitlendirmeye çalışıyor. Öte yandan Rusya’nın tedarikleri artırması, Su-57 beşinci nesil savaş uçağı, T-14 Armata tankı, Kurganets paletli platformu, Bumerang zırhlı personel taşıyıcısı, 2S35 Koalitsiya-SV tipi kundağı motorlu top gibi yeni nesil silahlarda düzenli üretime geçme takvimine bağlı olacak.

Gerekli maddi imkânlara sahip olan BAE’nin ilgisi bugün son model askeri teçhizata yönelmiş durumda. BAE silah pazarı, Rusya’nın hâlâ satmaya çalıştığı Soğuk Savaş silahlarının modernize edilmiş modellerine kapalı sayılır.

Recent Podcasts

Featured Video