Türkiye'nin Nabzı

Gönülsüz bir istifa hikâyesi: Gökçek çeyrek asır sonra görevi bıraktı

By
p
Article Summary
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek 23 yıllık görevinden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın baskısıyla istifa etti.

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, 23 yıllık belediye başkanlığı serüvenini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla noktaladı. 

Erdoğan’ın talimatıyla 7 Eylül’den bu yana İstanbul, Bursa, Düzce, Niğde belediye başkanları istifa etmişti. 28 Ekim günü Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek’in istifa etmesi ise önemli bir dönüm noktası oldu. Zira Gökçek’in belediye başkanlığı süreci sadece bir yerel yönetim deneyimi olarak değerlendirilemez. Gökçek ilk seçildiği dönemden bugüne kadar bir belediye başkanından çok politik bir figür olarak konuşulmayı başardı. Onun icraatları siyasi iktidarın rejimle hesaplaşmasının mekânsal yansımasıydı aynı zamanda.

Gökçek’in görevde olduğu sürede cumhuriyetin birçok temsil mekânını yıkması tartışma yarattı. Atatürk’ün en büyük mirası olan Atatürk Orman Çiftliği’ni yapılaşmaya açtı, Atatürk’ün evi olan Marmara Köşkü’nü yıktı, hatta Atatürk’ün kabri olan Anıtkabir etrafındaki yapılaşma kriterlerini değiştirdi ve kentin her yanından görülme özelliği olan Anıtkabir etrafında yüksek yapılaşmaya izin verdi. Birinci derece tescilli kültür varlığı olan ve Atatürk’ün emriyle yaptırılan İller Bankası binasını yıktırıp, molozlar üzerinde fotoğraf çektirmesi ise tam anlamıyla bir meydan okumaydı. Bu alan sonradan hemen yanındaki camiinin bahçesi olarak kullanıma açıldı. Mimarlar Odası Ankara Şube Başkanı Tezcan Karakuş Candan Al-Monitor’a yaptığı açıklamada Gökçek’in belediye başkanlığı serüvenini, “Ulus’tan Çankaya’ya uzanan ve cumhuriyetin temsil aksı olarak adlandırılan alanı tehdit etti. Tüm bu yıkımların bir hedef noktası vardı: Rejimi yıkma düşüncesinin mekâna yansımasıydı” diye özetliyor. 

Gökçek’le ilgili tartışmalar politikadan kente, sanata kadar çok çeşitli başlıklarda devam etti. Cumhuriyet döneminin ilk heykellerinden “Su Perileri” heykelini depoya taşıtması, heykeltıraş Mehmet Aksoy’un Asya Avrupa Bienali’nde birincilik ödülü alan “Periler Ülkesinde” heykelini “Böyle sanatın içine tükürürüm” diyerek kaldırtması akılda kalan ilgi çekici tartışmalardan.

Hakkındaki en büyük iddialar ise bitip tükenmeyen yolsuzluklara ilişkindi. Hatta 1998 yılında ihaleye fesat karıştırmak ve çete kurmak suçundan gözaltına alındı. Daha sonra bu soruşturma tamamlanmadı. CHP’li milletvekilleri Gökçek’in ihalelerindeki yolsuzluklarla ilgili onlarca kez yargıya başvuruda bulundu ancak İçişleri Bakanlığı, Gökçek için soruşturma izni vermedi. Dahası AK Parti kurucularından Bülent Arınç Melih Gökçek’i “Ankara’yı parsel parsel Fethullah Gülen cemaatine satmakla” suçladı. Ancak Gökçek hakkındaki soruşturmada takipsizlik kararı çıktı.

Hakkındaki pek çok suçlamaya karşın siyasal iktidarın her zaman kendisine sahip çıktığı Gökçek’in istifa açıklamasına giden süreç ise 2 Ekim günü başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan referandumun ardından “metal yorgunluğu” diyerek başlattığı tasfiye sürecinin son halkasında Gökçek’in istifasını istedi. Gökçek istifa talebine direnince önce AK Parti’den ihraç edilmekle ardından da İçişleri Bakanlığı’nın hakkında soruşturma açabileceği tehdidiyle karşı karşıya kaldı.

Gökçek, 23 yıl yedi ay sürdürdüğü belediye başkanlığından 28 Ekim’de istifa ederken neden istifa ettiğine dair tüm soruları yanıtsız bıraktı. Basın toplantısında başarısız ya da yorgun olduğunu düşündüğü için veya başka bir kaygıyla istifa etmediğini, sadece Erdoğan’ın “emrini” yerine getirdiğini söyledi.

AK Parti kurucularından eski Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener Al-Monitor’a yaptığı açıklamada, “Hukukumuzda Cumhurbaşkanı’nın belediye başkanını görevden alması diye bir şey yoktur. Belediye başkanları buna niye razı oldular? Muhakkak bir korkuları var, başlarına daha büyük şeyler geleceğini düşündüler. Suçlanacaklarına ve hapse atılabileceklerine inandılar. Daha kötü bir süreç yaşamamak için görevlerinden ayrıldılar” diyor.

Eğer siyasi iktidar İçişleri Bakanı’nın soruşturma açabileceği tehdidini Gökçek’e karşı kullanabiliyorsa Gökçek hakkında önemli suçlamalar vardı. O suçlamalara ne oldu? Şener, “Burada önemli olan nokta da bu. Madem bir suçları var bunun üzerinin örtülmesi hukuk devleti ilkelerine uygun değil. Demek ki Türkiye’de yargılananlar Cumhurbaşkanı istediği için yargılanıyor, yargılanmayanlar da Cumhurbaşkanı istemediği için yargılanmıyor” tespitini yapıyor.

AK Parti içinde ve belediye kadrolarında gerçekleştirilen tasfiyeler Erdoğan’ın 2019’da yapılacak başkanlık seçimi öncesinde başlattığı “FETÖ temizliğinin” parçası olarak yorumlanıyor. Abdüllatif Şener ise bu iddialara “FETÖ’yle bizzat Cumhurbaşkanı’nın bağlantısı var. Erdoğan ve devletin başındakiler bu yapıya prim verdi. Şimdi de bunun üzerinden herkesi cezalandırmaya kalkıyorlar” diyor.

Belediye başkanlığı döneminde özellikle cumhuriyeti temsil eden yapılara yönelik yıkım icraatları ile sadece Ankaralıların değil tüm Türkiye’deki seküler kesimin tepkisine neden olan Melih Gökçek’in gönderiliş tarzı tüm tepkiye rağmen aynı kesimin içine sinmemiş gibi görünüyor. Yıktığı yapılar nedeniyle Gökçek hakkında sayısız dava açan Mimarlar Odası Ankara Şube Başkanı Tezcan Karakuş Candan, “Yine de Gökçek’in gönderiliş tarzını uygun bulmuyoruz” diyor. Gökçek’in yıldızının hiçbir zaman barışmadığı CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu da “Seçimle gelen seçimle gider” diyerek bu dayatmaya tepki gösteriyor.

Kurulduğu günden bu yana “milletin iradesi” söylemini dilinden hiç düşürmeyen AK Parti’nin seçilmiş yöneticilere yönelik istifa dayatması partiyi pek çok tartışmanın odağı haline getirdi. Bunu sadece muhalifler değil hükümete yakın köşe yazarlarından Abdulkadir Selvi de birkaç kere ifade etti.

AK Parti 2019 başkanlık seçimlerine kadar bu durumu toparlar mı? Abdüllatif Şener şöyle diyor: “Şahsi görüşüm, bu alaboralar, hukuka aykırı işlemler, Anadolu’da bir sürü insanın aynı şekilde gerekçesiz olarak işlerine son verilmesi --KHK ile işten çıkarmalar, özel şirketlere el konularak çalışanların işsiz bırakılması gibi-- kendi partilerindeki insanların görevden alınması, kamuoyunun kafasını karıştırıyor, kendi tabanının da zihnini bulandırıyor. Bu nedenle 2019 seçimlerinde bu tasarruflar AK Parti’ye oy kaybettirir.”

Gökçek istifa ettiği gün hem Ankara sokaklarında hem de sosyal medyada resmen bir kutlama havası oluştu. İstifa açıklamasının hemen ardından, yıkılması planlanan cumhuriyetin ilk toplu konut projesi olan Saraçoğlu Mahallesi’nde bir araya gelen Ankaralılar, Ankara havası çalıp oynayarak istifayı kutladı. İstifa ettiği gün Halkevleri’nden bir grup sokağa çıkarak “Gökçek yaptıklarının hesabını verecek” diye slogan attı. TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi de 30 Ekim Pazartesi günü Gökçek hakkında “Hesap vermeden gidemez” diyerek suç duyurusunda bulundu.

Şimdi Gökçek sonrasında Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na hangi ismin geleceği konuşuluyor. Ancak bu tartışmanın demokratik bir heyecanla yapıldığını söylemek zor. Çünkü ne olursa olsun yeni başkan liyakat ve başarı ölçütleri üzerinden anket veya seçim yoluyla değil Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın işaretiyle belirlenecek.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: yolsuzluk ve çevrecilik

Sibel Hürtaş, Türkiye’nin ulusal çapta yayın yapan gazeteleri Evrensel, Taraf, Sabah ve Haber Türk ile ANKA Ajansı’nda 15 yıl süreyle yüksek yargı muhabirliği yaptı. Haberleri insan hakları ve hukuk alanında yoğunlaşan Hürtaş, 2004 Metin Göktepe Gazetecilik Ödülü, 2004 Musa Anter Gazetecilik Ödülü ve 2005 yılı Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başarı Ödülü sahibi. Makaleleri çeşitli gazetelerde yayımlanan Hürtaş’ın azınlıklar ve faili meçhul cinayetler ile ilgili makaleleri halen failibelli.org isimli sitede yayımlanmaktadır. Hürtaş’ın “Hıristiyanlar Neden Öldürüldü/Kafesteki Türkiye” kitabı 2013 yılında İletişim Yayınevinden yayımlanmıştır.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept