Filistin'in Nabzı

Hamas Moskova ile ilişkilerini geliştiriyor

By
p
Article Summary
Hamas’ın Moskova ziyareti hareketin hedefleri ve Rusya’nın Orta Doğu ve Filistin meselesinde artan etkinliğine dair soru işaretlerine yol açtı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Hamas liderlerinden oluşan bir heyet 18 Eylül’de Rusya’ya bir ziyaret gerçekleştirdi. Hamas’ın Siyasi Büro Şefi Yardımcısı Musa Ebu Marzuk’un önderlik ettiği heyette Siyasi Büro üyeleri Salih El Aruri, Hüssam Badran, Sami Kater ve Muhammed Sevalha da yer aldı. Heyet Rus Dışişleri Bakan Yardımcısı Mikhail Bogdanov, Rusya Devlet Başkanlığı’ndan yetkililer ve Rus Dışişleri Bakanlığı bürokratları ile bir araya geldi.

Badran Al-Monitor’a ziyarete ilişkin şu bilgileri verdi: “Bu ziyaret Hamas’ın dış temasları açısından bir milat teşkil ediyor. Zira Rusya bir süper güç ve ABD’nin Hamas’ı terör örgütü addettiği ve yalnızlaştırmak istediği bir dönemden geçiyoruz. Bogdanov ile bakanlıkta gerçekleşen görüşmede uzlaşı çabaları (Hamas-Filistin Yönetimi arasındaki) ve Rusya’nın Hamas’ın olumlu duruşuna verdiği destek konuşuldu. İsimlerini açıklamaya gerek yok ama karar verme süreçlerine yakın Rus siyasilerle de bir araya geldik. (...) Hamas liderliğinin basın toplantısına (19 Eylül’de) 60 basın kuruluşu katıldı. Muhabirlerin ağırlıklı olarak uzlaşı süreci ve İsrail’in Batı Şeria’daki faaliyetleriyle ilgili sorular soruldu. Yerleşimler, toprak gaspları, kontrol noktalarının artırılması, tutuklamalar, Kudüs’ü Yahudileştirme faaliyetleri, Filistinli esirlerin durumu ve Gazze Şeridi’ne uygulanan insanlık dışı abluka gibi konular... Ayrıca Rusya’dan Gazze halkı için insani yardım talep ettik.”

Rus Dışişleri Bakanlığı da 19 Eylül’de Bogdanov’un Hamas heyetiyle yaptığı görüşmeye ilişkin bir açıklama yaptı. Bakan yardımcısı, 18 Eylül’de Hamas’ın Filistin toplumunun, hükümetinin ve Filistin Yasama Meclisi’nin bir parçası olduğunu, hareketi terör örgütü olarak görmediklerini söylemişti. Bogdanov Hamas’ın 17 Eylül’de aldığı idari meclisi feshetme kararını da uzlaşma yolunda önemli bir adım olarak gördüklerini ve memnuniyetle karşıladıklarını eklemişti.

Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da 10 Eylül’de şu açıklamayı yapmıştı: “Rusya, tarafları uzlaşı anlaşmasını yeniden canlandırmaya ikna etmek için bazı Arap ülkelerinin de eş güdümüyle El Fetih ve Hamas ile yakın temas halinde.”

Ulusal El Neceh Üniversitesi’nden siyaset bilimi profesörü Abdülsettar Kasım ziyaretle ilgili Al-Monitor’a şu değerlendirmeyi yaptı: “Hamas’ın Rusya ziyaretini çok abartmamak lazım. Rusya Orta Doğu’daki etkinliğini artırmak ve Filistin meselesinde daha faal bir rol oynamak istese de tutumu Hamas’ın tutumuyla örtüşmüyor. Moskova, Hamas’ın aksine iki devletli çözüm çağrısı yapıyor ve silahlı faaliyetlere karşı. Dolayısıyla Hamas’ın Filistin meselesinde Rusya’dan basın açıklamaları değil eylem beklerken bu beklentilerini çok yüksek tutmaması gerekiyor.”

Hamas’ın 21 Eylül’de yaptığı açıklamanın önemli noktalarından biri hareketin Moskova’ya bir temsilci göndereceği oldu. Açıklamada ismi belirtilmeden temsilcinin heyetteki kişilerden biri olduğu kaydedildi. Ayrıca Hamas’ın internet sayfasında 13 Eylül’de yayımlanan bir diğer açıklamada Ebu Marzuk’un 12 Eylül’de Rusya’nın Kahire Büyükelçisi Sergei Kirpichenko ile görüşerek Filistin meselesindeki son gelişmeler hakkında bilgi verdiği bildirildi. Açıklamada iki tarafın da ABD’nin İsrail’in lehine tutumlarına değindikleri belirtildi.

Hamas’ın Dış İlişkiler Şefi Usame Hamdan Al-Monitor’a şu bilgileri verdi: “Hamas heyetinin ziyareti Rusya’nın uzun süre önce yaptığı bir davete icabetendi. Hamas-Rusya ilişkilerinin kökeni 10 yıl öncesine dayanıyor ve Moskova Filistinli gruplar arasında uzlaşı sürecine destek vererek Mısır’ın bu yöndeki çabalarını destekliyor.”

Hamas muhtemelen Moskova ziyaretini siyasi rotası için bir milat olarak görüyor. Rusya-İsrail ilişkilerinin ne denli güçlü olduğunu bilse de bunu Moskova ilişkilerinde bir sorun olarak görmüyor. Bu nedenle Rusya’dan siyasi yardım, hatta olası bir İsrail tehdidi ya da saldırısı karşısında Moskova’dan destek bekliyor.”

Hamas, Rusya ile yakınlaşmasının Filistin’deki karar verme süreçlerindeki etkinliğini artıracağını ve hareketin uluslararası toplum ve bölge ülkelerinin nezdinde tanınırlık kazanmasına yardımcı olacağını umuyor olabilir.

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’a yakın kıdemli bir yetkili ise isminin açıklanmaması kaydıyla Al-Monitor’a bu konuda şöyle dedi: “Filistin Yönetimi Hamas’ın Rusya ziyaretine karşı değil. Siyasi ilişkiler karşılıksız olduğu zaman sürdürülemez. Rusya Orta Doğu Dörtlüsü’nün bir parçası ve İsrail’in tanınması için çağrı yapıyor. Hamas böyle bir programı benimseyebilir mi? Rusya, Hamas’ın Moskova’nın pozisyonunu, yolunu benimsemesini beklemese de tutumlar örtüşmediği için ilişkilerin de kopması kuvvetle muhtemel.”

Gazze Şeridi’ndeki El Ümmet Üniversitesi’nden Hamas uzmanı ve siyaset bilimi profesörü Hüssam El Decani Al-Monitor’a şu değerlendirmeyi yaptı: “Hamas’ın Rusya ziyareti Moskova’nın harekete ilişkin tutumu açısından tezat arz etmiyor. Moskova 2006’da seçimle iş başına gelen Hamas’ı terör örgütü addetmiyor. İyi ikili ilişkilere sahipler. Rusya önemli bir güç ve iki taraf arasındaki ilişkinin Hamas’a fayda sağlayacağı ve uluslararası toplum nezdindeki duruşunu güçlendireceği muhakkak, bilhassa da Rusya’nın FY, Mısır ve İsrail ile iyi ilişkiler içinde olduğu düşünüldüğünde. Yani bunun uzlaşmaya da katkısı olacaktır.”

Hamas’ın Rusya ile ilişkileri geliştirme gayreti ve Moskova’ya gerçekleştirdiği ziyaretlerin arkasında bir dizi talep ve amaç olabilir. Bunlara Moskova’da temsilcilik açma çabaları da dahil. Ancak siyasi destek ve Batı ülkeleri nezdindeki itibarını düzeltmek konusunda Rusya’nın Hamas’a sunacağı katkı sınırlıdır. Öte yandan Rusya, Hamas’a Moskova’nın Orta Doğu’da İran, Suriye ve Hizbullah ile kurduğu ittifaklar çerçevesinde telkin ve yönlendirmelerde bulunabilir.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: israil filistin çatışması

Adnan Abu Amer, El Ummah Üniversitesi’nde Sosyal Bilimler Fakültesi’nin dekanlığını ve Basın-Enformasyon Şubesi’nin başkanlığını yürütmektedir. Amer, aynı üniversitede Filistin meselesinin tarihi, ulusal güvenlik, siyaset bilimi ve İslam medeniyeti derslerini vermektedir. Demashq Üniversitesi’nden siyasi tarih dalında doktora sahibi olan Amer, Filistin meselesini ve Arap-İsrail ihtilafını konu alan bir dizi kitabın yazarıdır. Twitter hesabı: @adnanabuamer1

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept