Irak'ın Nabzı

Kürtler arası çekişme Kerkük’te Peşmerge’yi zafiyete uğratıyor

By
p
Article Summary
İslam Devleti, Irak ve Suriye’de zemin kaybetmesine rağmen Kerkük’ün güneyinde Peşmerge’ye ağır kayıplar yaşatıyor. Peşmerge mensupları, yönetimden yeterli destek görmediklerini ve arkadaşlarını pisipisine kaybettiklerini söylüyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

KERKÜK, Irak — Irak’ta Kürt Peşmerge güçlerine hâkim olan iki siyasi parti anlamsız rekabetlerini sürdürürken Kerkük bölgesindeki Peşmerge savaşçıları Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) ve Peşmerge Bakanlığı tarafından kaderlerine terk edilmiş hissediyor.

Felah, Arkan ve Mesud, Kerkük’ün güneyinde İslam Devleti (İD) ile Peşmerge arasındaki cephe hattını belirleyen Elbu Muhammed köyü yakınlarında görev yapan üç arkadaştı. 11 Ağustos’ta gece yarısından hemen önce 35 civarında İD militanı bölgeye sızarak Peşmerge mevzilerini sardı. Çıkan çatışmada Peşmerge savaşçılarının çoğu geri çekilerek üç arkadaşı tek başlarına bıraktı. İD’in bu olaya ilişkin daha sonra yayımladığı görüntülerde militanların Peşmerge mevzilerinde rahat rahat dolaştığı, mevzileri ateşe verdiği ve üç arkadaştan birinin cesedine mermi sıktığı görülüyor. Bir diğerinin cesedine ise ayakla basıldığı görülüyor. Çatışma üç arkadaşın ölümü ve yedi başka savaşçının yaralanmasıyla sonuçlanmış, silah ve mühimmatlar İD’in eline geçmişti.

İki yılı aşkındır Peşmerge’de görev yapan ve kimliğini “Yüzbaşı Ahmed” diye belirten bir savaşçı “Peşmerge yetkilileri bizi kaderimize terk etti. Pisipisine ölüyoruz.” diyor.

Peşmerge’ye bağlı bir istihbarat subayı ise büyük bir öfkeyle bölgedeki birliklerin zafiyetine dair defalarca uyarıda bulunduğunu anlatıyor. Al-Monitor’a konuşan subay “Kerkük’ün güneyinde İD’i uzak tutabilmek için birkaç kızılötesi kamera yeter.” diyor. Üstlerinden çekindiği için adının açıklanmamasını isteyen genç subay, sesini kimseye duyuramadığını savaşçıların boş yere öldüğünü ve bu nedenle basına konuştuğunu söylüyor. Haşdi Şabi olarak da bilinen Halk Seferberlik Birlikleri’nin kızılötesi kameralara sahip olduğunu vurgulayan subay “Bu nedenle İD onların mevzilerine pek saldıramıyor.” diyor.

Peşmerge güçleri İD karşıtı uluslararası koalisyonun kritik bir unsuru oldu. Son üç yılda bin 700’ün üzerinde Peşmerge mensubu hayatını kaybetti, 10 binden fazlası da yaralandı. Irak güvenlik güçleri, koalisyonun sağladığı danışman ve hava desteğiyle İD’i Musul yakınlarındaki Türkmen kenti Telafer’den çıkarırken kuzey Irak’ta Havice bölgesini ve Hamrin dağlarının bir kısmını kapsayan geniş bir alan halen örgütün elinde.

Rütbeleri yüzbaşı ile albay arasında değişen farklı Peşmerge subaylarının Al-Monitor’a yaptığı değerlendirmelere göre Peşmerge Bakanlığı uyarıları dinleseydi son aylarda öldürülen 20’den fazla savaşçı hayatını kaybetmezdi.

İstihbaratta çalışan subay, kızılötesi kamera ihtiyacının yanı sıra engebeli yapısı, dereleri ve yüksek otlarıyla İD’in pusu kurmasına ideal koşullar sağlayan araziyi gözetlemek için insansız hava araçlarına ihtiyaç olduğunu söylüyor. Subay şöyle devam ediyor: “Elimizde hiçbir teknoloji yok. İnsani istihbarata bel bağlıyoruz. İD bölgenin büyük bölümünden insanları çıkardı çünkü yerel halkın bize bilgi aktardığını biliyorlar. Dolayısıyla şimdi ne zaman saldırı planladıklarından emin olamıyoruz.”

Bu ve iki başka subay Peşmerge saflarında yolsuzluk olmasından, bazı Peşmerge mensupları ile İD arasında ticari ilişkilerin dönmesinden şikâyetçi. Aralık 2016’da yedi subay İD militanlarına yedek parça ve gıda sağlayarak örgütle ticari ilişkiye girdikleri gerekçesiyle tutuklanmıştı. Ekim 2016’da 100 civarında İD mensubu bölgeye sızmayı başarmış ve Kerkük’e büyük bir saldırı düzenlemişti. 100’den fazla kişiyi öldüren örgüt, kentin içinde üç gün boyunca savaşmıştı. Geçtiğimiz mayıs ayında ise İD’e bağlı beş intihar eylemcisi Kerkük’te ABD’lilerin ve Almanların bulunduğu K1 askeri üssüne girmeye çalışmış ama başarısız olmuştu.

Ahmed bölgedeki tecrübesini şöyle anlatıyor: “Peşmerge Bakanlığı’ndan heyetler ciplerine binip bizi ziyarete geliyor, güzel yemekler eşliğinde komutanlarla sohbet ediyor ve sonra da Erbil’e dönüyorlar. Tek yaptıkları bu. Biz gözümüzü kırpmadan gece gündüz cephe hattında görev yapıyoruz ama savaşçıların canını koruma konusunda Peşmerge Bakanlığı ihmalkâr davranıyor.”

İD karşıtı koalisyonda yer alan ABD, Almanya ve İngiltere, Peşmerge Bakanlığı’nı reformdan geçirmek ve kurumun başına bela olan yolsuzluğa çözüm bulmak için şu an bazı çalışmalar yürütüyor.

Zarga bölgesi, Tuzhurmatu’nun batısında İD’in sık sık saldırdığı bir başka bölge. Zarga’dan Peşmerge’nin 11. Tugayı sorumlu. Tugayda görev yapan kıdemli bir subay şöyle diyor: “Son iki ayda sekiz arkadaşımızı kaybettik, 13-14 arkadaşımız da yaralandı. Tugayımız bu geniş sınır bölgesini kontrol etmekte yetersiz kalıyor. Ayrıca silahlarımız da tehditlerle baş etmeye yeterli değil.”

Bölgede görev yapmış olan ve operasyonel işleyişi bilen bir yüzbaşı buraya gönderilen tüm birliklerin ağır kayıplar yaşadığını söylüyor. Kürdistan Demokratik Partisi (KDP) ile Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) en iyi birliklerini bu bölgeye göndermek istemediğini belirten yüzbaşı şöyle devam ediyor: “Sorun siyasi rekabette. Öyle ki Peşmerge’nin banket işinin hangi şirkete verileceği dahi rekabet konusu oluyor. Çünkü şirketler bile partilerle bağlantılı.” Koalisyon güçleriyle çeşitli eğitimlere katılmış olan yüzbaşı, çözümü ABD tarafından eğitilip silahlandırılan 1. ve 2. tugayların bölgeye gönderilmesi ve bunların kızılötesi kameralarla donatılmasında görüyor. Ancak bu konuda umutlu değil: “Bunu yapacaklarını sanmıyorum çünkü en iyi teçhizat ve silahlar KDP ile KYB’nin seçkin birliklerine gidiyor.”

Ahmed ise sözlerini şöyle tamamlıyor: “Cepheye her gidişimde eşim ve çocuklarımla vedalaşırken onları bir daha göremeyeceğimi düşünüyorum. Ancak korktuğumu belli etmemeye çalışıyorum. Öldürülürsem çocuklarım babalarını korkak biri olarak hatırlasın istemiyorum."

Bu bölümlerde bulundu: İslam Devleti

Fazel Hawramy, şu an Irak Kürdistanı’nda yaşayan bağımsız bir gazetecidir.

x

Cookies help us deliver our services. By using them you accept our use of cookies. Learn more... X