İslam Devleti’nin Kürtlerden eleman kazanma çabası

İslam Devleti’nin 3 Ağustos’ta yayımladığı videoda tanınmış Kürt liderlere atıf yapılarak Kürtlerden yeni eleman kazanmak amaçlanıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor İslam Devleti’nin yeni propaganda videosunun hedef kitlesi Kürtler. Photo by Twitter/@abdullahawez.
Mohammed Salih

Mohammed Salih

@mohammedasalih

İşlenmiş konular

ypg, propaganda, pyd, pkk, kurds, kurdish language, islamic jihad, is

Ağu 12, 2016

İslam Devleti’nin (İD) Rakka’daki yönetimi, özel efektler kullanarak hazırladığı yeni propaganda videosu ile Kürtler arasından eleman kazanmaya çalışıyor. Videoda açık havada oturan sakallı dört İD militanı Kürtlerin siyasi liderleri ile Irak, Türkiye ve Suriye’deki Kürt gruplarına yüklenerek İD’in hem bölgede hem bölge dışındaki bir dizi düşmanına karşı cihadı teşvik ediyor.

Videoyu hazırlayanlar bunun Kürt halkına yönelik bir saldırı olarak algılanmaması için ihtimam göstermiş ve Kürtleri kendi davalarına çekecek söylemler kullanmaya çalışmış. Videoda İslam Devleti’nin selef örgütü Irak- Şam İslam Devleti’nin ölen lideri Ebu Ömer El Bağdadi’nin Kürtlerin İslam medeniyetine yaptığı katkıları öven sözlerine de yer verilmiş.

İbni Salih El Şehrezuri gibi tanınmış Kürt İslam âlimlerinin ismini anan Bağdadi, “Kudüs’ü fetheden ve haçı kıran” kişi olarak Selahaddin Eyyubi’ye de değiniyor. Müslüman bir Kürt olan Eyyubi 12. yüzyılda Haçlı ordularını mağlup etmişti.

İD propagandacılarının Selahaddin’in ismini anarak Kürtlere bir rol model sunmaya ve onları bölgedeki Batılı güçlerle mücadeleye çekmeye çalıştıkları aşikâr. Nitekim İD ve diğer cihatçı örgütler kendi söylemlerinde Batılı güçlerden sıklıkla “Haçlı orduları” diye bahsediyorlar.

Videoda Kürtlerin tarihte maruz kaldığı adaletsizlikler de anlatılıyor, 16. yüzyılda Şii Safevi Devleti’ni kuran Şah İsmail’in de İran devriminin lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin de Sünni Kürtleri katlettiği söyleniyor. Ancak ilginçtir ki Kürtlere karşı yapıldığı söylenen bu zulümlere kanıt olarak sunulan korkunç çocuk cesedi fotoğrafları Saddam Hüseyin’in 1988’de Halepçe’de yaptığı kimyasal saldırıya ait görünüyor. Tahmini 5 bin sivilin Sünni Arap kökenli bir diktatör olan Saddam tarafından öldürüldüğü Halepçe katliamına hiç değinilmemesi ise manidar.

Video İD’in hem Irak hem de Suriye’de büyük toprak kayıpları yaşadığı bir dönemde yayımlandı. İki ülkede de işlerin radikal örgütler için tersine dönmesinde Kürt gruplar hayli etkili oldu.

Irak Kürdistanı Evkaf ve Diyanet İşleri Bakanlığı’nda kıdemli bir yetkili olan Mervan Nakşibendi Al-Monitor’a şöyle diyor: “İD Kürt askeri ve güvenlik güçleri tarafından dizginlendi ve aylardır cephelerde hiçbir ilerleme kaydedemedi. Ancak hâlen onlara yakınlık duyan Kürtler var ve onlar da bu propagandayla bu Kürtlere sesleniyorlar.”

Nakşibendi’nin tahminlerine göre son birkaç yılda 500’ü aşkın Iraklı Kürt İD saflarına katıldı. Basına yansıyan bilgilere göre Türkiye’nin yoksul Kürt bölgelerinden de örgüte geniş çaplı katılım söz konusu. Suriyeli ve İranlı Kürtlerin katılımına ilişkin ise bir bilgi bulunmuyor.

İD ve benzeri örgütlerin ideolojileriyle mücadelede daha sert tedbirleri savunmakla tanınan Nakşibendi, İD mensubu pek çok Kürt’ün Suriye’ye Devlet Başkanı Beşar Esad’a karşı Nusra Cephesi saflarında savaşmak için gittiğini ancak İD’in güçlenmesi üzerine bu örgüte geçtiklerini söylüyor.

Yaygın kanıya göre Kürtlerden örgüte büyük sayıda katılım olmamasının nedeni Kürt siyasi hareketlerinin çoğunlukla laik, milliyetçi yapıda olması.

Videodaki Kürt militanlar ise Iraklı Kürt liderler Mesud Barzani ve Celal Talabani’yi Batı ve İsrail’in iş birlikçisi olmakla suçluyor. Kürt liderlerini despot olarak tanımlayan İD Kürtleri örgüte katılmaya çağırıyor, Allah inancının temsilcisi olarak nihai zaferin örgüte ait olacağını söylüyor. Bunun yanında milliyetçi ideolojilerin Kürtler arasında yayılması eleştiriliyor ve bu, Kürtlerin “El vela vel bera” mefhumundan yani sadakat ve ret anlayışından habersiz olmalarına bağlanıyor. İD gibi pek çok Selefi örgüt tarafından kullanılan bu kavram Allah adına sevgi ve ret anlayışına dayanıyor ve Müslümanların desteklenmesi, kâfirlerin reddedilmesi anlamına geliyor.

Yeni videonun belki de en ilginç yanı tümüyle Kurmanci lehçesiyle çekilmiş olması. Bu lehçe Türkiye ve Suriye Kürtleri ile Irak Kürdistanı’nda yaşayan bazı Kürtler tarafından konuşuluyor. Oysa örgütün daha önce Kürtçe olarak yayımladığı propaganda videolarının tamamı olmasa da çok büyük bir bölümünde Irak ve İran’daki Kürtlerin ağırlıklı dili olan Sorani lehçesi kullanılmıştı. Kürtler hâlen standardize edilmiş ortak bir dile sahip olmadığı için Kürtçe metinlerde Kürt dilinin en yaygın iki lehçesi olan Kurmanci veya Sorani kullanılıyor.

London School of Economics’te Orta Doğu uzmanı olan ve Kings College’a bağlı Uluslararası Radikalleşme Çalışmaları Merkezi’nde araştırmacı olan Ranj Alaadin’a göre İD, önemli sayıda İslamcı ve muhafazakâr Kürt’ün milliyetçi Kürt hareketlerinin amaçlarını benimsemediğinin bilincinde. Bu hareketlere İD’in Suriye’deki ezeli düşmanları Demokratik Birlik Partisi (PYD) ve silahlı kanadı Halk Savunma Birlikleri (YPG) de dâhil.

Al-Monitor’a konuşan Alaadin şöyle devam ediyor: “İD Kürtlere karşı her yerde kullandığı propaganda yöntemlerini kullanıyor. Avrupa’dan eleman devşirmek için nasıl İngilizceyi ya da diğer Avrupa dillerini kullanıyorsa burada da mesajını Kurmanci Kürtçesiyle veriyor. (...) Kürtlerin çoğu laik yapıda olsa da 1980’lerin sonları ve 90’larda olduğu gibi tarihlerinde cihatçı hareketlere katıldıkları ve bunları benimsedikleri örnekler de var. İD’in mesajını Kurmanci lehçesiyle güçlendirerek saflarına bu ve başka Kürtleri katmaya çalıştığı aşikâr.”

Irak Kürdistanı’nda 1980’lerin sonları ve 1990’larda yerel bir cihatçı hareket ortaya çıkmış, hatta kimi bölgeleri on yılı aşkın bir süre kontrol etmişti. ABD’nin 2003’teki Irak işgalinin ardından örgüt mensupları ortadan kaldırılmış ya da silahsızlandırılmıştı.

Videoda Türkiye Kürtlerinin şivesiyle konuşan bir militan, Kürdistan İşçi Partisi (PKK) lideri Abdullah Öcalan’a yükleniyor. PKK’nin Şam’la eskiye dayanan ilişkileri nedeniyle Öcalan’ı rejimin ajanı olmakla suçluyor ve ona “dinsiz” diyor. Suriye’nin Kürt bölgelerinde hâkim olan PYD ile PKK arasındaki yakın ilişkiler düşünüldüğünde bu mesaj, Suriye’deki Kürt savaşçıları mürtet ve Esad hükümetinin iş birlikçisi olarak göstermeyi amaçlıyor.

Yine Türkiye Kürtlerini çağrıştıran bir şiveyle konuşan bir diğer militan ise esefle Kürtlerin “din düşmanları” tarafından İslami ideolojiden uzaklaştırıldığını ve milliyetçi hırslara yöneltildiğini anlatıyor.

Videoyu hazırlayanlar, Kürt karşıtlığı algısı yaratmaktan kaygılanmış olacak ki İD Sözcüsü Ebu Muhammed El Adnani’nin örgütün yalnızca “kâfir” Kürtlerle savaştığını ve etnik kimliklerle değil dini ideolojiyle ilgilendiğini vurgulayan sözlerine de yer vermiş.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

İdlib’deki zamansız gerilimden savaş çıkar mı?
Fehim Taştekin | Suriye çatışması | Eyl 25, 2020
Irak’la komşulukta kötüye doğru bir milat
Fehim Taştekin | türk-kürt çatışması | Ağu 16, 2020
Irak su meselesinde Türkiye’ye karşı hangi kozları kullanabilir?
Omar al-Jaffal | Su sorunları | Ağu 12, 2020
Suriyeli Kürtlerin petrol hamlesi Türkiye’yi yumuşatabilir mi?
Amberin Zaman | Petrol ve gaz | Ağu 4, 2020
Kürtlerin korkusu: Pençe PKK’nin ötesinde Kürdistan’ı hedef alıyor
Fehim Taştekin | Kürtler ve Kürdistan | Tem 20, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Irak'ın Nabzı

al-monitor
Iraklı gençler dinden uzaklaşıyor mu?
Judit Neurink | | Eyl 21, 2020
al-monitor
Irak su meselesinde Türkiye’ye karşı hangi kozları kullanabilir?
Omar al-Jaffal | Su sorunları | Ağu 12, 2020
al-monitor
Suriye: SDG bölgesindeki suikastlar ne anlama geliyor?
Shelly Kittleson | İslam Devleti | Ağu 10, 2020
al-monitor
Irak Kürdistanı Suriyeli Kürtlere gönderilen insani yardımları engelliyor mu?
Amberin Zaman | Koronavirüs | Nis 22, 2020