İsrail işgalden ilhak politikasına mı geçiyor?

Filistinli yetkililer şahin çizgideki Avigdor Liberman’ın savunma bakanlığına atanmasını, İsrail’in politika değiştirerek Filistin topraklarını işgal aşamasından ilhak aşamasına geçtiğinin işareti olarak görüyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Eski İsrail Dışişleri Bakanı Avigdor Liberman, Tel Aviv’in kuzeyinde bulunan Şefayim kibutzunda konuşma yaparken, 2 Ocak 2013 Photo by REUTERS/Nir Elias.
Uri Savir

Uri Savir

@Uri_Savir

İşlenmiş konular

west bank, united states, two-state solution, middle east peace, mahmoud abbas, israeli occupation, benjamin netanyahu, avigdor liberman

May 29, 2016

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu 25 Mayıs’ta sürpriz bir kararla sağcı Yisrael Beitenu partisi lideri Avigdor Liberman’ı savunma bakanlığına atayarak uluslararası toplumu gafil avladı. Bu atamaya giden günlerde Orta Doğu Dörtlüsü’nün iki devletli çözümün önündeki engeller hakkında yayımlayacağı rapor ve iki devletli süreci yeniden başlatmayı amaçlayan Paris Konferansı konusunda yoğun görüşmeler yapılmıştı. Bu görüşmelerin dayanak noktası, Netanyahu’nun merkez sağdaki ılımlı Siyonist Kamp oluşumunu hükümete alacağı ve Isaac Herzog’u barış müzakerelerinden sorumlu dışişleri bakanı olarak atayacağı beklentisiydi.

Avrupa Birliği’nin Brüksel’deki merkezinde Orta Doğu barış süreciyle ilgilenen kıdemli bir yetkilinin Al-Monitor’a aktardığına göre Avrupa başkentlerinde Netanyahu’nun nihayet iki devleti çözüm sürecini kabul edeceği ve yerleşimlerde frene basacağı umudu doğmaya başlamıştı. Bu uluslararası yoğun temaslar kapsamında ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’nin de 3 Haziran’a alınan Paris Konferansı’na katılması konuşulmuştu.

ABD ve Fransa’nın ikna çabaları sonucunda Mısır Cumhurbaşkanı Abdül Fettah El Sisi de 17 Mayıs’ta İsrail ve Filistin’e iki devletli çözüm ve bölgede iş birliğini sağlayacak bölgesel bir barış süreci çağrısı yapan bir açıklama yayımlamıştı. Fransa’nın diplomatik çabaları ve Mısır’ın tutumu Filistin yönetimine cesaret vermişti. Tünelin ucundaki ışık yeniden görünür gibiydi.

Ancak Herzog’un dışişleri bakanı olması beklenirken Liberman’ın savunma bakanlığına atanması ufku tekrar kararttı.

Al-Monitor’un görüştüğü AB yetkilisi, atamanın Avrupa’da yarattığı hayal kırıklığını anlatırken Brüksel açısından doğan sonuçları da değerlendirdi. Buna göre Avrupa, Netanyahu’nun ne pahasına olursa olsun iki devletli çözümden kaçmak için nihai bir karar verdiğine inanıyor. Aşırı bir şahin olan Liberman, Filistin Başkanı Mahmud Abbas’a düşmanca yaklaşıyor, Hamas’ın ortadan kaldırılmasını savunuyor. Dolayısıyla bu atama Ramallah’taki pragmatik Filistin yönetimini zayıflatacak. AB liderleri, silahlı bir intifadanın artık daha yüksek ihtimal olduğunu düşünüyor. Bunun yanı sıra yerleşimlerin dondurulması değil iyice genişlemesi, İsrail’in Batı Şeria’daki Filistinlilere karşı “demir yumruk” politikası izlemesi ihtimali gündeme geliyor. Bundan böyle işgal ancak pekişebilir. İsrail’in Mısır, Ürdün ve Türkiye’yle ilişkileri de büyük hasar görebilir.

AB yetkilisine göre AB, Liberman’ın selefi Moşe Ya’alon’u da barış sürecinin savunucusu olarak görmüyordu ama İsrail’in demokratik dokusuna yaptığı katkıyı, özellikle son haftalarda İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eizenkot ve yardımcısı Yair Golan’ın sergilediği etik yaklaşıma verdiği desteği teslim ediyordu. Irkçı söylemleri, ırkçı yasama girişimleriyle tanınan Liberman, İsrail’in topallayan demokrasisine iyice gölge düşürecek.

AB yetkilisi son derece kaygılı konuşsa da Orta Doğu Dörtlüsü raporu ve Paris Konferansı’na yönelik hazırlıkların süreceğine dair kararlılık ifade etti.

Ya’alon’un istifası ve yerine Liberman’ın atanması Filistin Yönetimi’nde daha da büyük bir kaygı yaratmış durumda. Abbas’a yakın olan kıdemli bir FKÖ yetkilisi, uluslararası toplumu Netanyahu’dan hiçbir şey beklememesi için uyardıklarını aktardı. Kimliğinin gizli kalması kaydıyla Al-Monitor’a konuşan yetkili şöyle devam etti: “Her yeni hükümetle İsrail biraz daha sağa kayıyor. Gerek Kudüs, Ramallah bölgesi ve Ürdün Vadisi’ndeki yerleşimlerin genişletilmesi gerek toprak müsadereleri gerekse C Bölgesi’nde ekonomik faaliyetler yoluyla Netanyahu, Liberman ve (HaBayit HaYehudi lideri) Naftali Bennett’in olduğu bir hükümetin biz ilhak hükümeti olmasını bekliyoruz.”

Yetkilinin aktardığına göre Filistin Yönetimi, uluslararası toplumdan İsrail’in ilhak politikalarını durduracak, Filistin devletinin kuruluşunu temin edecek adımların gelmemesi hâlinde halktan alacağı tepkiler nedeniyle bazı tedbirlere başvurmak durumunda kalacağını Mısır, Avrupa Birliği ve ABD’yle bildirdi. Bu tedbirler şu şekilde olabilecek: Ürdün Nehri’nden geçişler hariç İsrail’le güvenlik iş birliğini durdurmak, BM Güvenlik Konseyi’nden 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bir Filistin devletine ilişkin karar çıkarılması için Mısır ve Arap Birliği’ni harekete geçirmek, İsrail’le her türlü sivil ve ekonomik iş birliğini kesmek, El Fetih ile Hamas arasında birlik ve iş birliğini güçlendirmek.

Paris Konferansı’ndan pek umutlu olmayan yetkili diplomatik sahnenin Güvenlik Konseyi’ne taşınması gerektiğine inanıyor.

Uluslararası toplum Filistin tarafının bu umutsuzluğunu iyi anlamalı. Filistin Yönetimi, Liberman’ın savunma bakanlığına atanmasını alelade bir adım olarak değil, ilhak politikalarına kayış olarak görüyor. ABD yönetimi de Başkan Barack Obama’nın Orta Doğu’da bırakacağı mirası belirleyecek adımlarını kararlaştırırken Filistin tarafının çaldırdığı bu alarm zillerine kulak vermeli.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Türkiye-İsrail ilişkileri: Yumuşama işaretleri ne kadar gerçekçi?
Amberin Zaman | | May 27, 2020
İsrail ve Türkiye arasında buzlar eriyor mu?
Rina Bassist | Koronavirüs | Nis 13, 2020
Netanyahu’nun koronavirüse karşı gizli silahı: Mossad
Ben Caspit | Koronavirüs | Nis 1, 2020
Dahlan’a yönelik suçlamalar çoğalıyor
Adnan Abu Amer | | Şub 26, 2020
İsrail ve Türkiye Akdeniz’de kafa kafaya gelir mi?
Joshua Krasna | Savunma ve güvenlik iş birliği | Oca 23, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  İsrail'in Nabzı

al-monitor
İsrailli turistler koronavirüse rağmen Türkiye’den vazgeçmiyor
Mordechai Goldman | Turizm | Ağu 5, 2020
al-monitor
İsrail’in ilhak planı iki eski komutanın elinde
Ben Caspit | | Haz 12, 2020
al-monitor
İsrail ve Türkiye arasında buzlar eriyor mu?
Rina Bassist | Koronavirüs | Nis 13, 2020
al-monitor
Netanyahu’nun koronavirüse karşı gizli silahı: Mossad
Ben Caspit | Koronavirüs | Nis 1, 2020